Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/24828 K.2014/27340

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 01.12.1995-12.08.2009 tarihleri arasında davalı kurumun Dış Yayınlar Dairesi Başkanlığı'nda Fransızca masasında haber ve program çevirisi, haber okuma, çevrilen programların seslendirilmesi ve program sunma işinde çalıştığını, sigortasız çalıştırıldığını, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil günleri çalışmaları, ilave tediye ikramiyesi alacaklarının ödenmediğini, bu nedenlerle 12.08.2008 tarihinde istifa ederek işten ayrıldığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, hafta tatilleri ve resmi ve genel tatillerde de çalıştığını belirterek,

Basın İş Kanunu kapsamında çalışan davacının kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin, ilave tediye, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret ile fazla mesai ve tatil ücret alacaklarının ödenmemesinden kaynaklanan % 5 fazla ödeme alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı tarafından Ankara 7. İş Mahkemesi'nin 2008/752 esas sayılı dosyası ile açılan tespit davasında, toplam 4.510 gün hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve bu sürenin sigortalı olması gerektiğinin tespitine dair karar verildiğini, davacının 01.02.1996-12.08.2009 tarihleri arasında nöbet sistemine göre, sözleşmelerde belirlenen görev ve süreler doğrultusunda belli aralıklarla istisna akdi ile Temmuz 2003 tarihinden itibaren de götürü bedel hizmet alımı sözleşmesi ile ediminden yararlanıldığını, davacının istisna sözleşmesi imzaladığını, sürekli olarak çalıştığı Belçika Büyükelçiliği'nden ayrılmadan,

boş zamanlarında görevine devam ettiğini, ücretlerinin sabit olmadığını, program ve programın özelliklerine göre değiştiğini, işten kendi isteği ile ayrıldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının Basın İş Kanunu kapsamında kaldığı kabul edilerek bu kanuna göre hesaplama yapan bilirkişi hesap raporuna itibar edilerek, davacının davalı TRT Genel Müdürlüğü'nde spiker mütercimi olarak 01.02.1996-12.08.2008 tarihleri arasında 5953 sayılı yasa kapsamında çalıştığı, 13.08.2008 tarihinde fazla mesai, ulusal bayram genel tatil, ilave tediye ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş akdinin davacı tarafından feshedildiği, 4857 sayılı kanunun 24/II. maddesine göre ücretlerin kanun ve sözleşmelere göre hesaplanıp zamanında ödenmemesinin, işçi lehine haklı fesih sebebi oluşturduğu,

yargılama sırasında da davacının alacakları bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından yapılan fesih haklı olup, davacı kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının yasal süreyi aşar şekilde çalıştığı, ulusal bayram genel tatillerde çalıştığı, bu alacakların ödendiği ispat edilemediği, yıllık izin kullandırılmadığı, davacının çalıştığı işyerinin kamu kurumu olması nedeniyle 6772 sayılı yasada belirtilen yılda 52 gün ilave tediye alacağına hak kazandığı, davacıya ilave tediye alacaklarının ödenmediği, hafta tatilinde izin kullandığı, % 5 fazlalıklardan, davacının dava açtığı tarih, zamanda bu alacakları talep etmeyerek,

gecikmesine ve artmasına sebep olduğu dikkate alınarak takdiren % 95 indirim yapıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Davalı vekili cevap nedenleri ile kararı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Gazetecinin 5393 sayılı Basın İş Kanunu’ndan yararlanması için, çalıştığı işverenin de aynı kanun kapsamında olan işveren bulunması gerekir. Kanunu’nun 1. Maddesinde göre “Bu Kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki "işçi" tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların işverenleri hakkında uygulanır”.

Kanunu 2. Maddesinde ise açıkça “Birinci maddenin şümulü dahilinde bulunup da Devlet, vilayet ve belediyeler ve İktisadi Devlet Teşekkül ve müesseseleriyle sermayesinin yarısından fazlası bu teşekküllere ait şirketlerde istihdam edilen memur ve hizmetliler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı” belirtilmiştir.

Kanunu kamu ve kuruluşlarında istihdam edilenlerin ister memur ister ise iş sözleşmesi ile çalışsınlar, gazetecinin bu işverenlerde bağımsız çalışamayacağını düşünerek, bu işverenlerde gazeteci, basın çalışanı olarak iş sözleşmesi ile çalışanların işverenleri yönünden kanun kapsamında olmayacaklarını belirmiştir. Belirtmek gerekir ki kanunun memurlara yer vermesi sonuca etkili değildir.

Zira zaten çalışan memur statüsünde ise arada iş ilişkisi bulunmadığından, çalışan hakkında iş kanunlarının uygulanması mümkün değildir. Madde de memur ve hizmetli olarak belirtilen kişi iş sözleşmesi ile çalışan gazetecidir. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu da kanunun bu maddesinde belirtilen işverenler kapsamındadır. Bu nedenle davacının tazminat ve alacakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında belirlenerek hüküm altına alınmalıdır.

Hatalı değerlendirme ile Basın İş Kanunu kapsamında kaldığı belirtilerek alacakların hesaplanıp hüküm altına alınması hatalıdır.