Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/29505 K.2013/8155

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının şirketin BP akaryakıt taşıma ... operasyonunda karayolu taşıma operatörü olduğunu, davalı işverenin taşıma yapan bir aracı filodan çıkarması sebebi ile 17.10.2011 tarihli ihtarname ile davacının iş sözleşmesini feshederek kıdem ve ihbar tazminatlarını ödediğini, davacı ile birlikte seçtikleri üç kişiden sadece bir tanesinin söz konusu araçta çalıştığını ve davacının çalıştığı aracın halen çalışan filoya dahil bir araç olduğunu ve işten çıkartılan işçilerin seçiminde alınan kriterlerin belirlenmediği gibi en kıdemli işçi olmasına rağmen davacının işten çıkartıldığını,

oysa ki işyerinde bir kaç ay önce yeni alımlar yapıldığını, her üç işçi için ...’nden ...’a servis aracı tahsis etmek zorunda kalan işverenin işçi maliyetini düşürmek için davacının ve diğer iki arkadaşının iş sözleşmesini feshettiğini belirterek haksız feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine, boşta geçen süreler için dört aylık maaşından az olmamak üzere dört aylık ücret tutarında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davalı şirketin BP akaryakıt taşıma işini yaptığını, BP ile şirket arasında yapılan sözleşme gereği operasyonda yer alacak sürücülerin nitelikleri sayısı çalışma şekilleri ve sürücülerin alacağı eğitimlerin davalı tarafından birlikte belirlendiğini ancak operasyonel verimsizliğin maliyetinin BP tarafından karşılanmak zorunda olduğu için onların öneri ve taleplerinin de kararda etkili olduğunu, bu doğrultuda BP tarafından maliyetler ve performans gerekçe gösterilerek operasyondaki araçlardan bir tanesinin operasyondan çıkartılmasına karar verildiğini, gerek karayolları mevzuatı,

gerekse BP'nin talepleri doğrultusunda her araç için üç adet istihdam edildiğinden, söz konusu aracın operasyondan çıkartıldığı için de üç sürücünün iş sözleşmesinin feshedilmek durumunda kaldığını, işçi çıkarmadaki temel amaç filonun küçültülmesi ve maliyetlerin düşürülmesi olduğundan çıkartılan işçilerin de bu doğrultuda seçildiğini, işletmesel kararların yargı denetimi dışında olduğunu kaldı ki yapılan feshin keyfi bir fesih olmadığı gibi zorunluluktan kaynaklandığını, davacının şirket bünyesinde başka bir birimde görev yapabileceği başka bir yerin de olmadığını savunarak tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin geçersiz nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda davacı davalı şirkette davalı şirketin dava dışı BP firmasından aldığı akaryakıt taşıma işinde karayolu taşıma operatörü olarak .../...’de çalışmaktayken iş sözleşmesi BP’nin aldığı karar doğrultusunda taşıma yapılan bir aracın filodan çıkarılması zorunluluğu doğduğu, bir aracın üç kişi tarafından kullanıldığı belirtilerek feshedilmiştir.

Feshi gerektiren 22.09.2011 tarihli kararda ise “BP'nin ilgide belirtilen 12.09.2011 tarihli e-maili dikkate alınarak BP ... Bölgesi Operasyonu'ndan 1 aracın eksiltilmesi ve bölgede 3 vardiya halinde çalışıldığından ve 1 aracın 3 sürücü tarafından kullanıldığı için, 1 araca karşılık gelen 3 sürücünün işten çıkartılması yönünde karar verilmiştir.

İşten çıkartılacak sürücülerin seçiminde operasyon maliyetlerinin düşürülmesinin esas alındığı, halen ...'da ikamet eden ve servis ile ... Garajına gidip gelmeleri sağlanan, bu nedenle uzak mesafe için ekstra servis maliyetine de katlanılmak zorunda kalındığından 3 sürücünün tüm yasal hakları ödenerek iş akitlerinin feshedilmesine karar verildığı anlaşılmaktadır.

Dava dışı BP firmasından davalıya gönderilen 12.09.2011 tarihli elektronik postada davalı şirketin hizmet verdiği yerlere göre karayolu taşıma operatörü olarak çalıştırdığı personel sayısı, çalıştırabileceği maksimum ve minimum personel sayısı ile 15 Ekim 2011 tarihi itibariyle çalışacak toplam sayı tablo halinde görünmektedir. Toplam karayolu taşıma operatörü sayısının 15 Ekim 2011 tarihi itibariyle 75 olması gerektiği bildirilmiştir.

Davalı tarafından sunulan fesih tarihinde ... ...’de çalışan karayolu taşıma operatörü sayısının davacı ve aynı gün iş sözleşmeleri feshedilen diğer iki işçi ile birlikte 22 olduğu görülmektedir.

Her ne kadar mahkemece çıkartılacak kişinin davacı olarak seçilmesinde kıdem, ailevi durumlar gözetilmeyerek objektif davranılmadığını belirtilmişse de, somut olayda toplu iş sözleşmesi veya işyeri yönetmeliği gibi önceden işvereni fesih yaparken bağlayan sosyal seçim kriterlerinin bulunduğu kanıtlanmamıştır. Buna göre mahkemenin bu gerekçesi hatalıdır.

Dava dışı BP’nin gönderdiği 12.09.2011 tarihli elektronik posta içeriğinden davacının çalıştığı ...’den başka davalı şirket ..., ..., ..., ... ve ...’da da hizmet vermektedir. Ancak fesih tarihinde diğer yerlerle birlikte kaç karayolu taşıma operatörünün çalıştığı araştırılmamıştır.

Buna göre söz konusu işyerlerinde fesih tarihinde kaç karayolu taşıma operatörünün çalıştığı, fesih tarihinde davacıya önerilebilecek boş pozisyon bulunup bulunmadığı, fesih tarihinden sonra davacının çalıştığı ...’ye ve hizmet verilen diğer yerlere fesih nedeniyle çelişecek şekilde karayolu taşıma operatörünün alınıp alınmadığı araştırılıp, davalının fesihte tutarlı davranıp davranmadığı,

fesihte son çareye uyulup uyulmadığı konusunda elde edilecek verilerin davalının feshe dayanak yaptığı elektronik postadaki verilerle karşılaştırılması için bilirkişi incelemesi de yaptırılarak sonucuna göre değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.