Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/31018 K.2013/9828

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... Savunma Güv. A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin ... Belediyesinde taşeron firma yanında özel güvenlik görevlisi olarak 10/06/2009 tarihinde işe başladığını ve aynı işte çeşitli taşeron firmalar yanında iş akdinin haksız, mesnetsiz ve ihbarsız olarak feshedildiği 28/03/2012 tarihine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak çalıştığını davalı şirket yetkililerinin 28/03/2012 tarihinde davacıya ertesi gün işe gelmemesini, iş akdinin feshedildiğini bildirerek davacının iş akdini haksız ve mesnetsiz olarak feshettiklerini iddia ile; feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine ve diğer yasal sonuçlarına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı belediye vekili; öncelikle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile de esas yönünden davacının beş yılda bir yenilenmesi gereken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hususunda gereğini yerine getirmediğini, bu durumda davacının yaka kartının süresinin dolacağına ilişkin yüklenici işveren şirket tarafından kendisine yapılan uyarıları da dikkate almadığını, bu nedenle davacının iş akdinin yüklenici işveren şirket tarafından feshedildiğini ileri sürerek davanın husumetten reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketin cevap dilekçesi vermediği anlaşılmıştır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin şirket olan işverence geçerli neden bulunmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın davalı şirket yönünden kabulüne, diğer davalı ... Belediye Başkanlığı yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ile davalı şirket vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Güv. A.Ş.'nin tüm, davacının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında güvenlik işinin yapılması için sözleşme yapıldığı, davacı işçinin işvereni olan ... Savunma Güvenlik A.Ş.’nin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının alt işveren işyerine işe iadesine karar verilmesi yerindedir. Ancak asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olacağı kuralı dikkate alınmadan ve işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden birlikte sorumlu olduğu gözden kaçırılarak, asıl işveren Bayraklı Belediye Başkanlığı yönünden davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.