Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/31576 K.2012/32462

Davacı vekili, davacı işçi adına açtığı işçilik alacaklarının tahsili istemli kısmi davada, dava dilekçesi ile davalının mali yapısının bozulması nedeni ile mallarını elden çıkarması ihtimaline binaen 34 BV 9759 plakalı aracına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece tensip ve sonrasında gerekçeli ek karar ile ihtiyati tedbirin HMK.’un 389 ve devamı maddeleri uyarınca dava konusu çekişmeli şey üzerine konulacağı, aracın çekişmeli olmadığı, işçilik alacaklarının istendiği, ihtiyati tedbirin yasal koşullarının bulunmadığı gerekçesi ile karar verilmiştir.

Verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından kanun yoluna getirilmiş olup Dairemizin 6100 sayılı HMK.’un 391/3 ve geçici 3/1 maddesi uyarınca inceleme görevi ve yetisi bulunduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

YARGITAY KARARI

6100 sayılı HMK.’un 389. Maddesine göre “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir”.

İhtiyati tedbirde asıl olanın, ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkması olduğu, maddenin gerekçesinde açıkça belirtilmiştir. Gerekçe de uyuşmazlık konusu hakkında açıklayıcı bir tespite yer verilmemiştir.

Özellikle konusu para alacağı olan ve belirli alacak davasına konu olamayacak uyuşmazlık konusunda, para alacağının teminat altına alınması için borçlunun taşınır veya taşınmaz mallarına ihtiyati tedbir konulup konulmayacağı tartışmalıdır. Zira yasa da açıkça uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir.

Belirsiz veya kısmi davada alacak belirlenen kadar ki yargılama sürecinde veya başında ihtiyati haciz yolu ile alacağın teminat altına alınması olanağı bulunmamaktadır. Maddenin lafzi yorumunda para alacağının teminat altına alınması için uyuşmazlık konusu olmadığı için borçlunun taşınır veya taşınmaz mallarına ihtiyati tedbir konulamayacağı belirtilebilir. Ancak asıl olan bir hakkın bulunması ve ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

Gerekçe bu iki hususu yeterli kabul etmektedir. Kaldı ki ihtiyati tedbir, ihtiyati hacze göre daha hafif sonuçları olan bir koruma tedbiridir. İhtiyati tedbirde borçlu yönünden sadece kayden tedbir konulmakta ve borçlu tedbire konu mal üzerinde sınırlı da olsa tasarrufuna devam edebilmektedir.

O halde kısmi dava veya belirsiz alacak davasında, hakkın bulunması ve sebebin ortaya çıkması halinde borçlunun taşınır veya taşınmaz malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasında ve karar verilmesinde yasal bir engel bulunmamaktadır.

Dosya içeriğine göre davacı işçilik alacaklarının tahsili amacı ile belirsiz alacak davası olduğunun tespiti ile kısmi eda külli tespit niteliğinde dava açmış ve davalının alacakların tahsilini imkansız hale getirmek için taşınmaz ve araçlarını elden çıkardığını belirterek, araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacının iş ilişkisi nedeni ile işçilik alacaklarını talep ettiği, bu anlamda bir hakkının bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının hakkının olması nedeni ile araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını istemesinde yasal bir engel bulunmamaktadır. Ancak hakkın bulunması yeterli değildir. Ayrıca ihtiyati tedbir için yasadaki sebeplerin de ortaya konulması veya çıkarılması gerekir. Mahkemece davacının iddia ettiği gibi davalının alacakların tahsilini imkansız hale getirmek için taşınmaz ve araçlarını elden çıkarıp çıkarmadığı, hakkında birden fazla dava olup olmadığı yönündeki sebepler ortaya çıkarılmalı ve var ise ihtiyati tedbir kararı verilmelidir. Yazılı gerekçe ile istemin reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.