Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/32758 K.2014/25890

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının hukuka aykırı şekilde emekli edilerek işine son verildiğini, davacıya yapılan bir kısım ödemenin ne için yapıldığının da açıklanmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, ikramiye, giysi ve kömür sosyal yardımı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının kendi isteği ile emekli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda, davacı 1991 yılından beri davalı işverenlikte çalıştığını ileri sürmektedir. Davalı ise davacının 1/9/1992 tarihinden beri çalıştığını savunmaktadır. Bilirkişi raporunda davacının işe başladığı belirtilen 1992 yılı Eylül ayında davacının hizmet dökümünde çalıştığı görünen işyeri ile 1991 yılının bir kısım döneminde davacının çalıştığı görünen işyeri aynı (62373 SGK sicil numaralı) işyeridir.

Hizmet dökümünde davacının 1991 yılında bir de 185000 SGK sicilli işyeri çalıştığı görülmektedir.

Bahsi geçen 62373 ve 185000 SGK sicilli işyerleri taraflardan sorularak, bu işyerlerinin kayıtları SGK'ndan ve gerekirse ticaret sicili memurluğundan getirtilerek, bu işyerlerinin davalı ile ilişkisi olup olmadığının tespiti ile davacının 1991 yılından itibaren davalı işverenlikte çalıştığı iddiası değerlendirilip, 1991 yılının ve 1/9/1992 tarihine kadar 1992 yılı içinde geçen sürenin davacının hizmet süresine dahil edilmesi gereken süre olup olmadığı tespit edilmeden eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması hatalıdır.

3- Fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti talepleri açısından dosyada mevcut puantajlarda, örneğin 15/10/2008-14/11/2008 tarihleri arasında haftanın 7 gününün peş peşe işaretli olduğu, 29 Ekim gününün ve bir kısım cumartesi pazar günlerinin de işaretli olduğu görülmektedir. Bordroların tamamına yakını imzasız olup, örneğin, 2008 yılı Kasım ayı bordrosunda herhangi bir fazla mesai, hatfa tatili veya genel tatil çalışması tahakkuku yoktur.

Dosyada mevcut bilirkişi raporlarından birinde hafta tatili ücreti hesaplanmıştır.

Mahkemece dosyada mevcut puantajların ve bordroların tümü taraflardan sorulup, puantajlar ve bordrolar incelenerek, bilirkişi raporunda denetime elverişli açık ve detaylı hesaplama ve irdelemeler yapılarak, puantajlarda görünen çalışmalar irdelenerek ve dosyada hali hazırda mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilerek, bu yönde ehil bir bilirkişiden denetime elverişli ve detaylı rapor alınmak sureti ile Mahkemece hangi bilirkişi raporuna ne sebeple itibar edildiği de karar yerinde açıklanmak sureti ile davacının fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücretine hak kazanıp kazanmadığı,

hak kazanmışsa bu haklarının ödenip ödenmediği irdelenmeden, eksik araştrıma ve inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır. Yapılan ödemelerin tespiti için gerekmesi halinde işyeri kayıtları incelenmelidir.

4- Davacının taleplerinden olan yakacak ve giyim sosyal yardımlarının davacıya ödendiği davalının cevap dilekçesinde savunulmaktadır. Ancak dosyada davacı tarafından imzalı ödeme belgeleri çok sınırlı sayıda olduğu gibi, her iki bilirkişi raporunda da, örneğin, bu sosyal yardımların bedellerinin bilinmesi gerektiği ve benzeri hususların araştırılması gerektiği, böylelikle bu alacakların hesaplanacağı belirtilmiştir.

Buna göre, yemek ve yakacak yardımının bedelleri taraflardan sorularak, gerekirse ilgili kurum ve kuruluşlardan da araştırılarak, davacıya bu sosyal yardımların ödenip ödenmediği ehil bir bilirkişiden alınacak denetime elverişli ve detaylı bilirkişi raporunda irdelenerek sonuca gidilmelidir.

Bu bağlamda, öncelikle, davacı vekiline "eksik ödeme" iddiasının hangi dönemler için ve ne miktarda olduğu açıklattırılmalı, davacının dönemlere göre ücret miktarı göz önüne alınarak davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmışsa eksik olup, olmadığı ehil bir bilirkişiden alınacak denetime elverişli, açıkça hesaplama yapan bilirkişi raporu ile tespit edilmelidir. Yapılan ödemelerin tespiti için gerekmesi halinde işyeri kayıtları incelenmelidir.

5- Davacının, ikramiye ve ilave tediye alacağı talepleri açısından, öncelikle, davacı vekiline "eksik ödeme" iddiasının hangi dönemler için ne miktarda olduğu açıklattırılmalı, tahakkuku yapılanların davacıya ödenip ödenmediği, ehil bir bilirkişiden alınacak denetime elverişli, açıkça hesaplama yapan bilirkişi raporu ile tespit edilmelidir, bu raporda ödenen ve ödenmeyen dönemler ile ödeme miktarları ve ödenmesi gereken miktarlar her dönem için ayrı ve açıkça irdelenerek açıklanmalıdır. Yapılan ödemelerin tespiti için gerekmesi halinde işyeri kayıtları incelenmelidir.

Yukardaki incelemeler sırasında, gerekmesi halinde taraf şahitleri yeniden dinlenmeli ve ayrıca, hesaplamalarda dikkate alınması gereken toplu iş sözleşmesi olup olmadığı, davacının bu toplu iş sözleşmesinin /sözleşmelerinin tarafı sendikaya üye olup olmadığı, üyelik ve üyelikten çekilme tarihi, varsa uygulanması gereken toplu iş sözleşmesi maddeleri, dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesi hakkı kazanıp kazanamadığı hususları da ilgili belgeler taraflardan ve gerekirse sendikalardan sorularak celbedilmeli ve ehil bir bilirkişice hazırlanacak raporda denetime elverişli ve detaylı şekilde irdelenerek sonuca gidilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.