Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/32820 K.2013/488

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının hak ettiği ücretlerinin zamanında ödenmediğini, ücretine zam yapılmasını talep ettiğinde işverence işten çıkartıldığını beyanla bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının 9 ay 9 gün çalışması bulunduğu kabul edilerek dava kısmen kabul edilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Bilindiği üzere; 6100 Sayılı HMK’da (keza 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla ... uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, ...'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (... İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. ... tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da ... tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir (... HGK. nun 12.07.2006 gün ve 2006/4-519-527 sayılı, 31.05.2006 gün ve 2006/10-307-337 sayılı ve 10.05.2006 gün ve 2006/4-230-288 sayılı ilamı).

Somut olayda, Mahkemece verilen hüküm davacı tarafın temyizi üzerine Dairemiz 2011/17269 E., 2009/16031 K. sayılı kararı ile “Dosya içerisindeki ... Kurumu raporundan, davacıya ait işe giriş bildirgesi altındaki imzanın davacıya ait olduğu anlaşılmakta ise de davalı işveren ve iş yerinde çalışan işçiler arasında geçtiği belirtilen konuşmaların kaydedildiği CD'nin çözümüne dair rapor ve yine davacı tanıklarının davacının işe giriş tarihi ile ilgili verdikleri bilgiler birlikte değerlendirilerek hizmet süresinin tespiti gerekirken yalnızca işe giriş bildirgesi ile hizmet süresinin belirlenmesi hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına Mahkemece uyulmuştur.

Mahkeme bilirkişilerden ek rapor almış ancak hizmet süresi yönünden değerlendirme yapmadan hangi bilirkişi raporuna da itibar ettiğini belirtmeden hüküm kurmuştur.

Dosyada dinlenilen davacı tanıklarından ... davacının 2005 Şubat ayında, diğer tanık ... ise 2005 Mart ayında çalışmaya başladığını beyan etmişlerdir. Dayanılan CD kayıtları ve emsal dosyalardan işveren tarafından alınan imzalı belgelerin baskı ile imzalandığı anlaşılmaktadır. Tanık beyanları doğrultusunda davacının 31.03.2005 tarihinde işe girdiği kabul edilerek, bozma öncesi esas alınan ücret miktarı üzerinden alacakların hesaplanması yoluna gidilmelidir.

3. Mahkemece hüküm fıkrasında fazla çalışma alacağının bozma öncesi kesinleştiği belirtilmiş ise de ilk hükümde fazla çalışma alacağının reddedildiği açıktır. Davacının 15 günde bir hafta tatili izni kullandığı dikkate alınarak, tahakkuk yapılan aylar dışlanarak haftalık olarak fazla çalışma alacağının emsal dosyalarla birlikte belirlenmesi gerekirken nasıl tespit edildiği denetlenemeyen 169,26 TL fazla çalışma alacağına hükmedilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: