Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/36586 K.2012/40338

Mahkemece bozma üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalılardan...Hizmetleri Tic. A.Ş. kadrosunda, davalı ...' ne ait işyerinde depo işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasında gerçekleştirilen taşeronluk ilişkisinin muvazaalı olduğunu, davcının asıl işte, asıl işverenin işçileri ile birlikte, asıl işverenin talimatlarıyla çalıştığını, davalılardan...Hizmetleri Tic. A.Ş' nin iş sözleşmesinin feshedildiğini bildirdiğini, davalı şirketlerin fesih bildirimiyle öne sürdüğü gerekçelerin, fesih için geçerli bir neden teşkil etmediğini belirterek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Ticaret A.Ş. Vekili 4857 sayılı İş Kanunun 20. Maddesi uyarınca davanın 1 aylık sürenin hak düşürücü süre içinde açılmadığını, feshin geçerli nedene dayandığını belirtirken, diğer davalı... şirketi de husumet itirazı yanında davanın süresinde açılmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda emsal dosyadaki keşif sonrası alınan bilirkişi raporu itibar edilerek, davalı, ...Özel Koruma ve Güvenlik A.Ş.'nin sadece diğer davalı... Şirketinden iş alan bir işveren olmadığı, başka bir anlatımla,... şirketinin Bursa işyerini kapatması ya da devretmesi alt işveren...özel Koruma ve Güvenlik A.Ş.'nin tüm faaliyetlerine son verdiği anlamına gelmediği, davacının, alt işveren...özel Koruma ve Güvenlik A.Ş.'nin Bursa'da ya da başka bir şehirdeki işyerlerinde çalışabilme ihtimallerinin düşünülmediği, geçerli feshin kanıtlanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.”

Asıl işveren ve alt asıl işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, asıl işveren başlangıçtan beri gerçek işveren olduğundan, feshin geçersizliği ve işe iade davasının tarafı asıl işveren olmalıdır. Alt işverenin bu anlamda işverenlik sıfatı bulunmadığından, taraf sıfatı olmayacaktır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde ise, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesinin alt işveren tarafından feshinin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından, mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi yerindedir. Ancak mahkemece davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi tespit edilmesine rağmen, feshin geçersizliğinin ve işe iadenin alt işveren hakkında kurulmaması, davalı asıl işverenin de sanki bu yönde sorumluluğu var gibi hüküm kurulması hatalıdır. Davalı asıl işverenin, işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden alt işverenle birlikte sorumluluğu ile yetinilmesi gerekir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.