Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/3681 K.2013/23718

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini ileri sürerek kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücret, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalıya ait iş yerinde 01.09.1972 tarihinde çalışmaya başladığı, dosya içerisinde bulunan istifa beyanında 15.02.2003 tarihinde kendi isteğimle ayrılıyorum beyanına dayalı olarak istifa ederek ayrıldığı, belgenin zorla, baskı yolu ile alındığı yönünde iddia ve kanıt bulunmadığı anlaşıldığından davacının kıdem ve ihbar tazminat talep hakkının bulunmadığı, taraf tanıklarının beyanlarından anlaşıldığı üzere kalfa olan davacının diğer kalfalarla birlikte parça başı ücret aldıkları bu nedenle eldeki işi bitirmek üzere kendi belirledikleri süre zarfında çalıştıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Davacı iş sözleşmesinin davalı tarafından sona erdirildiğini iddia ederek alacak talebinde bulunmuştur. İş veren davacının 15.02.2003 tarihinde istifa ederek işten ayrıldığını savunmuştur. Tanık beyanları değerlendirildiğinde davacının emekli olarak işten ayrıldığı anlaşılmışsa da hangi tarihte emekliye ayrıldığı belirlenememiştir .Dosyaya sunulan kurum yazısında davacının 01.07.2003 tarihinde emekli olduğu görülmektedir. Dosyada mevcut 15.02.2003 tarihli ihbar tazminatı bordrosu ile davalı savunmaları çelişmektedir.

Mahkemece tanıklar yeniden dinlenerek hizmet akdinin 2003 mü yoksa 2006 yılında mı sona erdiği açıklığa kavuşturulup; bu tarihte davacının alabileceği ücret ilgili meslek kuruluşlarından araştırılarak; davacının 2003 yılında işten ayrıldığının kabulü halinde tespit edilecek hizmet süresi ve ücret seviyesine göre hesaplanan kıdem tazminatının 2003 yılında emekli olmasını takiben çalışmaya devam edip, 2006 yılında işten çıkartıldığının tespiti halinde bu tarihe göre kıdem ve ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

2-Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmi beş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir.

İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Davacının parça başı ücret karşılığı çalışması fazla mesai ücret alacağı talep etmesine engel değildir. Yasal kırk beş saatlik sürenin aşılması halinde yukarıdaki ilkeler doğrultusunda normal ücretin parça başı ücretin içinde olduğunun kabulü ile, fazla çalışmanın %50 zamlı kısmının hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

3- Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Davacının hizmet süresine göre belirlenecek yıllık izinlerini kullandığının iş verence yazılı belgeyle kanıtlanması gerekmektedir. Dosya içerisinde bu yönde yazılı belge bulunmamasına rağmen yıllık izin ücreti talebinin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: