Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/38338 K.2014/30347

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını iddia ederek, kıdem-ihbar tazminatı, ücret, ikramiye, kömür yardımı, çocuk altını parası alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı...Seramik AŞ vekili, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 6100 sayılı HMK’nın 24. ve 26. maddelerine göre, hâkim, tarafların talebi olmadan bir uyuşmazlığı kendiliğinden inceleyemez ve karara bağlayamaz. Kanunda açıkça belirtilmedikçe hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya icra takibini yapmaya zorlanamaz. Hâkim, bir davada tarafların talep sonuçları ile bağlıdır; talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Ancak, duruma göre talepten daha azına karar verilebilir. Bu ilkeye tasarruf ilkesi denir.

Hâkimin, tarafların talepleriyle bağlı olmadığına dair kanun hükmü veya kamu düzenini ilgilendiren bir durum varsa bu kural uygulanmaz. Örneğin, sosyal güvenlik hakkı, anayasa ile güvence altına alınmış vazgeçilemez temel sosyal haklardandır. Bu sebeple, hizmet tespiti davalarında davadan feragat geçersizdir. Yine bütün davalarda yargılama giderleri, harç ve vekâlet ücreti konusunda tarafların bir talebi olmasa dahi, mahkeme, kamu düzenini ilgilendiren bu konularda re’sen hüküm kurmak zorundadır.

Somut olayda davacı vekili, dava dilekçesinde talep ettiği alacak miktarını ıslah ile artırmış, ancak ıslahta faiz talep etmemiştir.

Mahkemece, talep aşılarak ıslah ile artırılan alacak miktarına da faiz uygulanması hatalı olup bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün 6100 sayılı yasanın geçici 3/1 maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

F) Sonuç:

Kararının hüküm kısmının ilk yedi bendinin çıkartılarak yerine;

“1- Davanın KISMEN KABULÜNE VE KISMEN REDDİNE,

2- Davacının kıdem tazminatı isteminin kabulü ile, 1.893,45.-TL tutarındaki brüt kıdem tazminatının, 100,00 TL’sinin akdin fesih tarihi olan 14/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, bakiyesinini ise faizsiz olarak davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

3- Davacının ihbar tazminatı isteminin kabulü ile, 100,00.-TL tutarındaki brüt ihbar tazminatının dava tarihi olan 21/06/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 901,70.-TL tutarındaki brüt ihbar tazminatının ise faizsiz olarak davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4- Davacının çocuk altını yardımı alacağı isteminin kısmen kabulü ile, 118,30.-TL tutarındaki brüt çocuk altını yardımı alacağının, 100,00 TL’sinin, talep aşılamayacağından akdin feshi tarihi olan 14/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, bakiyesinin ise faizsiz olarak davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

5- Davacının yakacak yardımı alacağı isteminin kabulü ile, 100,00.-TL tutarındaki brüt yakacak yardımı alacağının, talep aşılamayacağından akdin feshi tarihi olan 14/12/2009 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6- Davacının ikramiye alacağı isteminin kabulü ile, 100,00.-TL tutarındaki brüt ikramiye alacağının dava tarihi olan 21/06/2010 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7- Davacının ücret alacağı isteminin reddine”