Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/4591 K.2012/8337

Davacı, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiğini ileri sürerek ihbar tazminatı, dil tazminatı, imza tazminatı ilave temettü ikramiyesi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Bilindiği üzere; 6100 Sayılı HMK’da (keza1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.

Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK). Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır.

Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir (Yargıtay HGK. nun 12.07.2006 gün ve 2006/4-519-527 sayılı, 31.05.2006 gün ve 2006/10-307-337 sayılı ve 10.05.2006 gün ve 2006/4-230-288 sayılı ilamı).

Somut olayda, mahkemece verilen 22/10/2008 tarihli karar davalının temyizi üzerine; a) davacının tamamen kaldırılan son iki aya ilişkin 2. dereceden ödenmesi gereken İngilizce dil tazminat alacağı dışında kalan bu kaleme ilişkin fark İngilizce dil tazminatı alacak talebinin reddi gerektiği, b) koşulları oluşmadığı halde davacı lehine ihbar tazminatına karar verilmesi, c) imza yetkisi kaldırılan ve bu durum kendisine bildirilen davacıya imza yetkisi olmadığı halde imza tazminatı ödenmesi mümkün olmadığından bu talebin de reddi gerektiği yönlerinden Dairemiz 2009/2265 E. 2011/6389 K. Sayılı ilamıyla bozulmuş, davalının diğer tüm temyiz itirazları ise reddedilmiştir.

Davalının diğer temyiz itirazları reddedildiğinden, temettü ikramiyesi bozma kapsamı dışında bırakılmıştır. Mahkemece 22/10/2008 tarihli kararla kabul edilen temettü ikramiyesinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

Diğer yandan, Dairemiz bozma ilamında İngilizce dil tazminatının ödenmediği, bordro ile sabit olan son iki aya ilişkin dil tazminatı alacağının kabulü fark alacakların reddi gerektiği açıkça belirtilmesine rağmen mahkeme bu alacağı da tamamen ret yoluna gitmiştir.

Davacının imzalı bordrolarında son iki ayın değil sadece Aralık ayında İngilizce dil tazminatının ödenmediği, Kasım ayında ödeme yapıldığı sabit olmakla 2006 Aralık ayına ait İngilizce dil tazminatı alacağının da kabulü gerekir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen temettü ikramiyesi ile 2006 aralık ayı İngilizce dil tazminatlarının kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalı olup bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç: