Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/6566 K.2012/18859

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Sendika’nın 2005-2009 yıllarına ilişkin sendika aidat alacağının tahsili amacı ile Belediye aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2009/21184 sayılı icra dosyası ile takibe giriştiklerini, takibin itiraz üzerine durduğunu belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı takip konusu alacağın borçlusunun ... İlk Kademe Belediye Başkanlığı olduğunu, 5747 Sayılı yasa ile ... Belediyesi’nin 29.03.2009 tarihinde tüzel kişiliğinin sona erdiğini, davalı ...’na devredildiğini, aynı dönemde 5 adet ilk kademe belediyesinin de devredilmiş olması nedeniyle, kimin ne miktarda alacaklı ve borçlu olduğunun bilinmediğini, devir olan belediyenin arşiv kayıtlarının halen hesap işleri müdürlüğüne aktarılmadığını takibe bu nedenle itiraz ettiklerini, kötü niyetli olmadıklarını savunmuştur

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2009/21184 sayılı icra dosyasında takibin, sendika aidat alacağı (anapara) 131,011.44.-TL ile takip tarihine kadar işlemiş faizi 46,705.52.-TL olmak üzere toplam 177,716.96.-TL yönünden iptaline, bu miktar yönünden takibin devamına, asıl alacağın % 40’ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, 2821 Sendikalar Kanunun 61. Maddesi uyarınca açılmış bulunan sendika üyelik aidat alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine,

işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur." Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise,

"Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır" denilmektedir.

O halde; 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/1.maddesine göre bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir.

Borçlar Kanunu'nun "Borçlunun temerrüdü" başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. " İkinci fıkrasında ise "Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. " hükümleri yer almaktadır.

Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır.

Ayrıca 2821 Sayılı Sendikalar Kanunun madde 61/2. fıkrasında sendika üyelik aidatının bir ay içerisinde sendikaya gönderilmesi öngörülmüş ise de yukarıda açıklandığı şekilde kanunda işverene bir aylık ödeme süresi öngörülmesi temerrüt için yeterli görülmemiş, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği kabul edilmiştir

Dosyaya, sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmelerinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiştir. Ancak dosya kapsamından; davacı sendikanın her toplu iş sözleşmesi döneminde yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca üyesi olan işçilerin listesi ve banka hesap numarasını davalı işverene gönderip göndermediği anlaşılamamaktadır. Mahkemece yapılacak araştırma sonucuna göre sendika tarafından, açıklanan belge ve bilgilerin işverene gönderilmediği tespit edilir ise, Toplu İş Sözleşmelerinde belirtilen tarihten itibaren faize karar verilemeyecektir. Bu halde işlemiş faiz hesabı hatalı olacaktır.

Bundan başka kabul edilen işlemiş faiz alacağı yönünden, hesaplamaya esas alınan faiz oranı da denetlenememektedir. Yasada belirtilen faiz oranı dava konusu alacağın ait olduğu dönemler itibari ile işletme kredisi faizini fiilen uygulamış bankalardan sorularak, alınacak cevaplardan sonra uyguladıkları oranlar esas alınarak ( davacı istemi ve taleple bağlılık kuralı gözetilerek ) geçmiş günler faizi belirlenip, düzenlenecek bilirkişi raporu doğrultusunda sonuca gidilmesi gerekirken, bu esaslara uymadan hüküm kurulması da hatalıdır.