Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/9454 K.2014/3830

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı İ.. B.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı İ.. B..na ait metro inşaatında diğer davalı şirket bünyesinde harita teknisyeni ölçme şef olarak olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı İ.. B.. vekili, yüklenici şirketin işçilere ödemediği son 3 aylık ücret alacağı dışında davacı işçiye karşı herhangi bir sorumlulukları bulunmadığı gerekçesi ile husumet itirazında bulunarak, dava konusu alacaklardan Belediyenin sorumluluğu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı B.. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şirketi davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı İ.. B..nın asıl iş veren, metro inşaatını üstlenen davalı B.. İnşaat Ltd Şirketinin ise alt iş veren konumunda olup İş kanununun 2/6 maddesindeki düzenleme doğrultusunda davalı İzmir Büyük Şehir Belediyesi’nin asıl iş veren konumunda olması sebebi ile pasif dava ehliyetine sahip olduğu, işverinin haksız feshi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı gibi, diğer istemlerinin de yerinde olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı İ.. B.. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İhale makamının işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.

Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.).

Somut olayda iki davalı arasında "İzmir Hafif Raylı Sistemi 2. Aşama İkmal İnşaatı Yapım İşi Sözleşmesi" yapılmış olup sözleşme konusu iş nedeniyle ihale makamı olan davalı İ.. B..nın asıl işveren olarak sorumlu tututulması yerinde değildir.

Yukarıdaki ilke kararında da belirtildiği üzere 4857 sayılı Yasanın 36. maddesi uyarınca davalı Belediyenin her hak ediş dönemi ile ilgili olarak son 3 aylık ücretten sorumlu tutulabileceği, diğer dava konusu alacaklarla ilgili olarak sorumluluğunun bulunmadığı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: