Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/9872 K.2014/12302

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının davalıya ait lojmanlarda kapıcı- kaloriferci olarak alt işveren işçisi olarak çalıştığını, emekli olmak sureti ile iş sözleşmesini sona erdiğini belirterek kıdem tazminatının davalı asıl işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davayı alt işverenlere ihbar ederek husumet itirazı ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının mülkiyet Hazine'ye, yararlanma hakkı Milli Savunma Bakanlığı'na ait ..... Ana J.. Üs Komutanlığı'nca kullanılan askeri lojmanda kapıcı- kaloriferci olarak taşeron şirketler değişse kesintisiz olarak çalıştığı, sözleşmede işveren olarak ... Ana Jet Üs Komutanlığı Lojman Yönetim Kurul Başkanlığı gözükse de lojman yönetim kurulunun İş Kanununa göre işveren vekili sıfatı taşıdığı, işçilik alacaklarından Milli Savunma Bakanlığı'nın sorumlu olduğu, davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olmadığı davacının emekli olmak sureti ile iş sözleşmesini sona erdirdiği, kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılması halinde, kıdem tazminatına hak kazanılabileceği hükme bağlanmıştır.

O halde anılan hüküm uyarınca, fesih bildiriminde bulunulabilmesi için işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması şarttır. Bundan başka işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirmesi gerekir.

Böylece işçinin yaşlılık, emeklilik, mamullük ve toptan ödeme yönlerinden bağlı bulunduğu mevzuata göre hak kazanıp kazanmadığı denetlenmiş olur.

4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılması halinde, kıdem tazminatına hak kazanılabileceği hükme bağlanmıştır.

O halde anılan hüküm uyarınca, fesih bildiriminde bulunulabilmesi için işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması şarttır. Bundan başka işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirmesi gerekir.

Böylece işçinin yaşlılık, emeklilik, mamullük ve toptan ödeme yönlerinden bağlı bulunduğu mevzuata göre hak kazanıp kazanmadığı denetlenmiş olur.

Dosya içeriğine göre mahkemece davacının emekli olmak sureti ile iş sözleşmesini feshettiğini ve kıdem tazminatına hak kazandığı kabul edilmiş ise de davacının Sosyal güvenlik kaydının getirilmediği, emekliliğe hak kaz anıp kazanmadığının belirlenmediği, davacının bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene sunup sunmadığının araştırılmadığı saptanmıştır.

Davacının SGK kayıtları getirtilmeli, bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla başvurup başvurmadığı, bu tarih itibari ile emekliliğe hak kazanıp kazanmadığı araştırılmalı, hak kazandığı takdirde kıdem tazminatı hüküm altına alınmalıdır.

Ayrıca bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirdiği tarih temerrüt tarihi olacağından bu tarih saptandığı tarihte bu tarihten aksi halde dava tarihinden faiz yürütülmelidir. Eksik inceleme ile kıdem tazminatının fesih tarihinden en yüksek mevduat faizi ile hüküm altına alınması hatalıdır.

F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 14.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.