Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/10555 K.2013/27974

Mahkemece, davanın ... T.A. Şirketi yönünden husumetten reddine, davalı ... şirketi yönünden ise kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının davalı ... A. Şirket işyerinde diğer davalı alt işveren işçisi olarak güvenlik hizmetinde çalıştığını, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davacının da hizmet verdiği güvenlik işinin ihale ile anahtar teslimi sureti ile firmalara verdiğini, diğer davalı ile arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, diğer davalı ise takip etmemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalılar arasında güvenlik hizmeti sunulmasına ilişkin sözleşme olduğu, güvenlik hizmetinin yardımcı iş olduğu, davalılar arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunduğu ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinden davalıların birlikte sorumlu olacağı kabul edilmesine rağmen, kısa kararda zuhulen davacı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiği, davacının iş sözleşmesinin 8.3.2011 tarihinde feshedildiği, ikalenin ise sonradan alacaklarının alınması için düzenlendiği ve geçersiz olduğu, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın ... T.A. Şirketi yönünden husumetten reddine, davalı ... şirketi yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin

muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.” Asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, alt işveren işçisi, aynı madde uyarınca başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri sayılacaktır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta her iki davalı arasında yardımcı iş niteliğinde olan güvenlik hizmetinin verilmesi için sözleşme imzalandığı, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu mahkemenin de kabulündedir. Ancak mahkeme kısa kararda zuhulen hata yapılması nedeni ile feshin geçersizliği ve işe başlatmama tazminatından asıl işverenin sorumluluğuna karar verilmediğini belirtmiştir. Davalı ... A. Şirketi asıl işveren olarak boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesi uyarınca sorumlu olduğundan, yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiş ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.