Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/11464 K.2013/29244

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilin davalı işyerinde 03/04/2006 tarihinde ......

Operasyon merkezinde bulunan çağrı merkezinde işe başladığını, son olarak aylık 1183 TL net maaşla çalıştığını, müvekkilin iş akdinin 06/06/2012 tarihinde geçerli bir neden gösterilmeksizin feshedildiğinin bildirildiğini, alelacele zorla imzatılan ve müvekkiline sureti verilmeyen bir fesih kağıdı ile işten çıkarıldığını, müvekkilin kendi isteği ile işten ayrılmadığını, fesih esnasında kanun da aranan şartların yerine getirilmediğini, davalı şirketin son aylarda 50 nin üzerinde işçiyi aynı yöntemi kullanmak suretiyle işten çıkardığını, müvekkilden baskıyla alınan imzanın geçersiz olduğunu,

feshin son çare olması prensibine uyulmadığını beyan ederek feshin usulsüz ve geçersiz olduğunun tespiti ve müvekkilinin işe iadesine, işe iade kararına rağmen işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminata hükmedilmesine ve temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, kararın kesinleşmesine kadar çalışılmayan süre için 4 aylık doğmuş ücret ve diğer sosyal hakların fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının müvekkil bankada 03/04/2006 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını ve 05/06/2012 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, müvekkil banka bünyesinde oluşturulmuş olan Personel Yönetim Sistemi Talimatında personelin performansını planlamak, izlemek yönlendirmek, ölçmek, geliştirmek ve ödüllendirmek için Performans Yönetim Sistemi nin kurulduğunu, davacının söz konusu sistem doğrultusunda değerlendirilmeye tabi tutulduğunu, değerlendirme neticesinde sonucun yetersiz olduğunu, davacının müşterilerle ilişkilerindeki olumsuz tutum nedeni ile son 6 ayda defalarca yazılı olarak uyarıldığını,

söz konusu bu davranışların banka prestij ve kurum kültürü ile bağdaşmadığı gibi işyerinde olumsuzluklara yol açması ve diğer çalışan personelin iş yükünün artmasına sebep olması gerekçesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 17. ve 18. maddeleri uyarınca tüm yasal hakları ödenmek suretiyle geçerli ve hukuka uygun olarak feshedildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, iş sözleşmesinin feshinin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Karar davacı vekilince temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 İş Kanunu’nun 19’uncu maddesine göre: “Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçi­nin davranışına veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, iş­verenin 25’inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır”.

Bu hükümle, işçinin savunmasının alınması, işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle iş sözleşmesinin feshi için bir şart olarak öngörülmüş ve salt işçinin savunmasının alınmamasının tek başına, süreli feshin geçersizliği sonucunu doğuracağı ifade edilmiştir. İşverene savunma alma yüküm­lülüğünü, sadece iş sözleşmesinin feshinden önce yüklemektedir. İşçiye ihtar verilirken ise bu şekilde bir yükümlülük yüklememektedir.

Dolayı­sıyla, işçiye davranışı nedeniyle ihtar verilirken, savunmasının alınmaması ihtarı geçersiz kılmaz. İşçinin savunması, sözleşmenin feshinden önce alınmalıdır.

İşçi fesihten önce savunma vermeye davet edilmeli, davet yazısında davranışı nedeniyle işten çıkarma sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmeli, makul bir süre önceden belirtilen yer, gün ve saatte hazır bulunması, bulunmadığı takdirde yazılı bir savunma verebileceğinin; bildirilen yerde belirtilen gün ve saatte hazır bulunmadığı ve de buna rağmen yazılı bir savunma vermediği takdirde savunma vermekten vazgeçmiş sayılacağının kendisine hatırlatılması şarttır.

Fesih bildirimiyle birlikte veya fesihten sonra savunma istenmesi feshi geçersiz kılar. Keza, ihbar önel süreleri içinde savunma alınması da feshin geçersiz olması sonucunu doğurur.( Dairemizin 15.09.2008 gün ve 2008/1868 Esas,2008/23538 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacının iş sözleşmesi 07.10.2011-20.10.2011-10.02.2012 tarihlerinde yaptığı görüşmeler sonucunda müşteri şikayetleri geldiği bunun üzerine davacının 09.02.2012 ve 12.03.2012 tarihlerinde uyarıldığı, en son 17.05.2012 tarihinde yaptığı görüşmede kurum kültürüne yakışmayan ifadeler kullandığı yöneticiler tarafından tespit edildiği ve bunun İnsan Kaynaklarına bildirildiği, davacının yazılı savunmasının incelendiği ancak yapılan uyarılara rağmen davranışlarının kurum kültürü ile bağdaşmadığı işyerinde olumsuzluklara yol açtığı gerekçesiyle 05.06.2012 tarihinde geçerli nedenle feshedilmiştir.

Mahkemece davacının 17.05.2012 tarihinde savunmasının istenilmiş olduğu, aynı konuda defalarca olumsuz davranışları nedeniyle savunması alınan ve uyarılan davacının tutum ve davranışlarında düzelme olmadığının gözlenmesi üzerine, işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, davacının daha önce uyarı verilen eylemleriyle ilgili savunmalarının istendiği,

ancak 17.05.2012 tarihli savunma istem belgesinde davacının imzasının bulunmadığı söz konusu savunma istem yazısının davacıya tebliğine dair bir veri olmadığı gibi davacının söz konusu savunma istem yazısında belirtilen olaya ilişkin savunmasına yönelik bir belgenin de ibraz edilmediği, buna göre fesihten önce savunma alma şartının yerine getirilmediği görülmekle feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.