Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/13085 K.2013/32082

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin plastik tüp ve ambalaj üretimi işi ile iştigal ettiğini, davalı kurum tarafından 05/04/2013 tarih, 75014829 numaralı yazı ile ...’nın 6356 Sayılı Yasanın 42.maddesi uyarınca yetkili kılındığının bildirildiğini, yetki tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, üye sayısı ve iş kolu bakımından tespitin hatalı olduğunu, yetki tespitine itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalı sendikanın 01/04/2013 tarihinde yetki başvurusunda bulunduğunu, iş yerinde 113 işçinin çalıştığı, 70 kişinin davalı sendikaya üye olduğunun tespit edildiğini, yapılan tespitte mevzuata aykırılık bulunmadığını beyanla yetki ve esas yönünden davanın reddini savunmuştur.

Davalı Sendika vekili cevap dilekçesinde özetle; çoğunluk tespit kararının tebliğinden itibaren altı iş günlük hak düşürücü süre içinde dava açılmadığını, müvekkili sendikanın davacı işyerinin Düzce'de bulunan işyerinde çalışan işçilerin büyük bir çoğunluğunu üye kaydederek çoğunluk tespiti için başvuruda bulunduğunu, davalı Bakanlığın 15/04/2013 tarihli yazısı ile davalı şirketin merkezinin bulunduğu ... işyeri ile Düzce adresindeki işyerinde 113 işçinin çalıştığı, sendikanın yasanın aradığı gerekli çoğunluğu sağladığını bildirdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacı şirkete 05/04/2013 tarih, 75014829/103,02/6441 sayılı yetki tespiti yazısının 24/04/2013 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 30/04/2013 tarihinde yasal altı iş günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacı şirketin ... ...'nda bulunan iş yerinde 11 işçi çalıştığı, bunlardan sendikalı işçi olmadığı, Düzce işyerinde 102 işçinin çalıştığı, toplam 113 işçiden 70 kişinin davalı sendika üyesi olduğu yasal çoğunluğun sağlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

6356 sayılı Kanun’un 34. maddesinin 2. fıkrasında, “Bir gerçek ve tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu işyerlerinde, toplu iş sözleşmesi ancak işletme düzeyinde yapılabilir.” denilirken 4. fıkrasında ise, “İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin aranılan niteliğe sahip olup olmadıklarına ilişkin uyuşmazlıklar, işletme merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede onbeş gün içinde karara bağlanır. Kararın temyizi hâlinde Yargıtay onbeş gün içinde kesin olarak karar verir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Toplu iş hukukunda bir toplu iş sözleşmesi ünitesi olan işletmeden söz edebilmek için kural olarak aynı işverene ait, aynı işkolunda yer alan işyerlerinin bulunması gereklidir. İşverenin işletme kapsamındaki işyerleri için ancak tek bir toplu iş sözleşmesi yapılabilir. Bu toplu iş sözleşmesi ise işletme toplu iş sözleşmesidir. Bu kural yukarıda da kısaca bahsedildiği üzere kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmelidir.

Somut olayda dava konusu tespit, davacı ... Plastik Ambalaj İmalat San. ve Tic. Ltd. Şirketinin ... .E adreslerindeki iki ayrı işyerinde yapılmıştır. Davacı işyerlerinin farklı iş kollarında bulunduğunu iddia etmekte; davalı ise asıl işin görüldüğü işyerinin bulunduğu Düzce mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğunu savunmaktadır. Bu noktada mahkemece merkez işyerine ilişkin herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. O halde öncelikle merkez işyerine ilişkin de bir inceleme yapılmalı, diğer işyeri ile birlikte tek bir işyeri veya bağımsız işyerleri oluşturulup oluşturmadığı ya da işletme niteliğinde bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulup buna göre mahkemenin davaya bakma yetkisi değerlendirilmeksizin verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: