Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/15377 K.2015/10446

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, davalı tarafından işten çıkarıldığını, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile işe iade davası açtığını, davayı kazandığını, kesinleşen karar üzerine işverene süresi içinde tekrar işe başlatması için başvurduğunu, ancak bu başvuru üzerine 23/05/2012 tarihinde işverenin işe çağırdığını, 01/06/2012 günü iş yerine gittiğini, kendisinin ikametgah ve nüfus kaydı gibi belgelerini toplayarak daha sonra gelmesinin istendiğini, 04/06/2012 tarihinde işe başlamak için yeniden gittiğini, saat 11'e kadar bekletilip gelen kimse yok başka zaman gel diyerek iş yerinden uzaklaştırıldığını,

05/06/2012 tarihinde tekrar işe başlamak için gittiğinde sözlü saldırılara maruz kaldığını ve kendisine başvuru için formlar ve yazılar imzalatıldığını, işe gittiği 4 gün süresince hakaret ve baskılara maruz kaldığını, işveren yetkilileri tarafından yapılan baskıları ses kaydına aldığını, bu nedenle ayrılma zorunda kaldığını açıklayarak, boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarını, bir yıllık işe başlatmama tazminatını, kıdem tazminatı farkı ile ihbar tazminatı farkının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş.

Davalı işveren, davacının işe tekrar başladığını ancak asıl amacının işe iadenin mali sonuçlarından yararlanmak olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının işe başlayıp daha sonra işten ayrılması sebebiyle işe iade davası neticesinde kazandığı hakları sükut ettiğinden, işe başlatmama tazminatı ve dört aylık ücret isteme hakkının düştüğü kabul edilerek sözü edilen istekler reddedilmiştir. Kıdem farkı ile ihbar farkı istekleri ise kabul edilmiştir.

Kararı yasal süresi içinde her iki taraf temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi, sendikal nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek işe iade davası açmış ve işe başlatmama tazminatı 1 yıllık ücreti tutarında belirlenerek feshin geçersizliğinin tespitine karar verilmiştir. Davacı, kesinleşen işe iade hükmü gereği işe başlamak için başvuruda bulunmuş ve davalı işveren işe davet etmiştir. Davacı işçi işverence belirtilen günde işe gittiği halde evrak eksikliği bahane edilerek ilk gün işe başlatılmamıştır.

Dosya içeriğine göre davacı işçi sonraki günde de işe başlatılmamış, üçüncü gün saat 11:00’de işe alınmış ancak farklı bir işte çalışması istenmiş, diğer işçilerle konuşmaması yönünde baskı yapılmıştır. İşveren tarafından işe davet edilmiş olmasına rağmen davacının işe başlatılmak istenmediği dosya içinde yer alan tanık beyanları ve diğer delillerle sabit olmuştur.

Dosya içinde yer alan ses kaydı çözümünde de davacının eski işinden başka bir işe verilmek istendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece de davacının ihbar ve kıdem tazminat farkı istekleri kabul edilmiş olmakla, davacının gerçek anlamda işe başlatılmadığı görüşü benimsenmiştir. Zira davacı işçinin işe başlatıldığı ve bir süre sonra işten ayrıldığının kabulü halinde mevcut duruma göre ihbar tazminatı hakkı hiç doğmayacağı gibi kıdem tazminatı bakımından da feshin işçi açısından haklı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirdi.

Davacının talep ettiği boşta geçen süreye ait ücret isteği, işe başlama yönündeki başvurusunun sonucu olarak hak kazanılan bir alacak olup, işçinin işe başlaması veya başlatılmaması bu alacağın gerçekleşmesi bakımından önemsizdir. Davacı yasal olarak başvurusunu yapmış olmakla ve bu çağrı üzerine işyerine gitmekle, dört aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklarının hüküm altına alınması gerekir.

Davacının iş sözleşmesi sendikal nedenle feshedilmiş ve sonrasında işe başlatmama tazminatı 1 yıllık ücreti tutarında belirlenmiş ve karar kesinleşmiştir. Davalı işverenin işe iade davası açan işçileri işyerinde liste halinde ilan ederek bu işçilerin bir daha işyerine giremeyeceğinin duyurulduğu hususu da tanıklarca açıklanmış olmakla, davalının işe iade davasının sonuçlarını ortadan kaldırmak için işçiyi başlatmış gibi gösterdiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Böyle olunca davacının gerçek anlamda işe başlatılmadığı kabul edilmeli ve işe başlatmama tazminatının da kabulüne karar verilmelidir.