Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/1870 K.2013/2516

Dava

Davacı, ihtiyati tedbir kararı verilerek davacının ... Şube Genel Sekreterliği görevine iadesine, davalının davacıya yukarıda vermiş bulunduğu, 16.09.2008 tarihli Üyelikten Çıkarılmanın Genel Kurula Teklifi ve İlk Olağan Genel Merkez Kongresine Kadar Mevcut Sendika Görevlerinden Uzaklaştırılması işlemlerinin hukuka aykırılığının tespiti ile ... ... Şube Genel Sekreterliği görevine iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti : Davacı, ... ... Şubesi Genel Sekreteri iken 16.09.2008 tarihinde Sendika Disiplin Kurulu’nun davacı hakkında Üyelikten Çıkarılmasının Genel Kurula Teklifi ve İlk Olağan Genel Merkez Kongresine kadar mevcut sendikal görevlerinden uzaklaştırılması cezası tertip ettiğini, bu işleme karşı Genel Yönetim Kurulu’na yapılan itirazın reddedildiğini belirterek belirterek yapılan işlemlerinin hukuka aykırılığının tespiti ile ... ... Şube Genel Sekreterliği görevine iadesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece Sendika Disiplin Kurulu Yönetmeliğin 27/c fıkrasında üyelikten çıkarma cezasının Genel Disiplin Kurulunun bu yöndeki teklifi üzerine Genel Kurul tarafından verileceğinin düzenlendiğini, 2821 Sayılı Sendikalar Yasası uyarınca da üyelikten çıkarma kararının Genel Kurula ait olduğu, bu yetkinin devri veya sınırlandırılması yolunda düzenleme yapılamayacağı, Sendika Yönetim Kurulu kararlarının Genel Kurulun denetimine tabi olduğu, Yönetim kurulunun ihraç kararını Genel Kurulun onayına sunmadığı, davacının da bu karara karşı Genel Kurula itiraz yoluna gitmediği,

Genel Kurulun denetiminden geçmeyen Yönetim Kurulu Kararının kesinleşmediği ve halen davacının dava konusu karara karşı itiraz hakkının söz konusu olduğu, verilen kararın Genel Kuruldan geçmesiyle tarafların Yargı yoluna başvurabilecekleri gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz : Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıya verilen, ilk olağan genel merkez kongresine kadar mevcut sendikal görevlerinden uzaklaştırılması cezasının yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2821 sayılı Sendikalara Kanununun sendika üyeliğinin sona ermesini düzenleyen 25. maddenin 3. fıkrasında “Üyenin sendika veya konfederasyondan çıkarılma kararı genel kurulca verilir....” ile aynı yasanın disiplin kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen 18. maddesinin 2.fıkrasında da “...Disiplin Kurulu, sendika konfederasyonun tüzüğüne, amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen üyeleri hakkında soruşturma yapar, üyelikten çıkarma dışındaki tüzüğünde gösterilen disiplin cezalarını verir ve sonucunu genel kurula ve diğer ilgililere bildirir.” hükümleri birlikte değerlendirildiğinde sendika disiplin kurulunun sendikanın tüzüğüne,

amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği ileri sürülen üyeler hakkında soruşturma yapıp üyelikten geçici ve sürekli çıkarma cezasından başka tüzüğünde belirtilen disiplin cezalarını verebileceği, üyelikten geçici veya sürekli çıkarmanın münhasıran sendika genel kuruluna ait bir yetki olduğu sonucuna varılır. Sendika veya konfederasyonun tüzüklerinde bu yetki genel kurul dışında başka bir organa verilmez.

Sendika tüzük hükümlerinin yasaya aykırılığı halinde ise yasa hükmü uygulanır.

... Disiplin Kurulları Yönetmeliğinin, Görevden Uzaklaştırma cezasını düzenleyen 26 .maddesinde görevden uzaklaştırma cezası, sendika ve şube yönetim disiplin ve denetleme kurulu üyelerinin, 1 aydan ilk olağan genel kurul toplantısına kadar ceza kararında belirtilen süre kadar kurul üyeliklerine son verildiğinin yazı ile bildirilmesi olarak tanımlanmıştır. Üyelikten geçici olarak çıkarma cezasını düzenleyen yönetmelik 25/b fıkrasında ise “Sendika organlarının yöneticilerin ve üyelerin görevlerini yerine getirmesinde kasten engelleyici davranışlarda bulunmak” hallerinde uygulanacağı düzenlenmiş ve yine 26 . maddede üyelikten geçici çıkarma cezasını gerektiren fiillerin kurul üyeleri tarafından işlenmesi durumunda görevden uzaklaştırma cezasının verileceği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda Genel Disiplin Kurulu tarafından davacıya, Genel Disiplin Kurulu’nun 16.09.2008 tarihinde yaptığı toplantıda Üyelikten çıkarılmasının Genel Kurula teklifi ve İlk olağan Genel Merkez Kongresine kadar mevcut sendikal görevlerinden uzaklaştırılmasına karar verildiği bildirilmiştir. Davacının disiplin cezasına itirazı üzerine Genel Yönetim Kurulu 18.10.2008 tarihli Kararı ile, Disiplin Kurulunun disiplin yönetmeliğinin 27/b ve 25/b maddeleri gereği verdiği kararın uygun bulunduğu gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Disiplin kurulu kararında süre belirtilmeden, ilk olağan genel kurul tarihine kadar görevden uzaklaştırma kararı verilmiştir. Uzaklaştırma 2007 yılında yapılan Sendika Genel Kurulu sonrasında sendika tüzüğüne göre yeniden Genel Kurul toplanacağı (toplandığı) Şubat-2011 tarihine kadar geçecek bir süreyi kapsamaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere üyelikten geçici çıkarma cezasını gerektiren fiillerin kurul üyeleri tarafından işlenmesi durumunda verilebilen ( davacıya yönetmelik 26/a ve 25/b uyarınca verilen) bu cezayı, uzun süreli görevden uzaklaştırma olarak (kurul üyesi ) şube genel sekreterine verilmesi üyelikten çıkarma niteliğindedir.

Olağan genel kurul toplantısının uzak bir tarihte olması halinde de olağanüstü genel kurulunun toplantıya çağrılması ve konunun orada görüşülüp bir karara bağlanması gerekirdi.

Olayda, disiplin kurulu kararında geçici süre belirtilmediği gibi, sonrasında genel yönetim kurulunca olağanüstü genel kurulu toplantıya da çağrılmamıştır. Davacının Şubat-2011 tarihine kadar, yani normal görev süresinin bitimine kadar görevden uzaklaştırılması sonucunu doğuracak biçimde verilen disiplin kurulu kararının hukuki geçerliliği bulunmadığından iptali gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.