Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/8572 K.2013/33062

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalıya ait işyerinde 15/11/2005 tarihinde çalışmaya başladığını, 01.08.2007 tarihinde ...

İş Sendikasına üye olduğunu, 21.07.2008 tarihinden itibaren işyeri sendika temsilciliği, 21.12.2010 tarihinden iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar işyeri sendika baştemsilciliği görevlerini yaptığını, davacının iş sözleşmesinin, davalı işveren tarafından 26.03.2012 tarihinde fesih bildirimi ile feshedildiğini, iş sözleşmesinin feshedilmesinin asıl sebebinin sendikaya üye olması ve sendikal faaliyet yürütmesi olduğunu, fesih bildiriminde belirtilen gerekçenin sendikal feshe kılıf uydurmaktan öteye gidemediğini, davalı işverenin, davacının sendika üyeliğinden istifasını sağlamak için sistematik bir şekilde psikolojik baskı uyguladığını,

vaat ve telkinlerde bulunduğunu, sözkonusu baskı ve yıldırma politikası halen çalışan sendika üyesi işçilere karşı da uygulandığını, sendika üyesi olmayan işçilere erzak yardımı yapıldığını ve elden para ödendiğini, davacının sendika üyeliğinden istifa etmemesi üzerine,

fesih bildiriminde sözü edilen ancak gerçeği yansıtmayan olayın senaryosu davalı tarafından hazırlandığını ve uygulandığını, 22.03.2012 tarihinde sabah saatlerinde işyerinde işbaşı yapan, ... isimli şahsın, davacıya sataşması için görevlendirildiğini, saat 15.30’da davacıya saldırdığını ve darp ettiğini, davacının bu eyleme hiçbir karşılık vermediğini, olayla ilgili ceza soruşturması bulunduğunu, söz konusu çirkin ve hukuka aykırı saldırıya rağmen meşru müdafaa hakkını bile kullanmayan davacının, bu olay sebebiyle iş sözleşmesi feshedildiğini, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine,

boşta geçen süre için 4 aylık brüt ücreti ve diğer alacaklarının faiziyle birlikte ödenmesine, işe başlatılmaması halinde feshin sendikal sebeple yapıldığından 1 yıllık brüt ücret olarak belirlenmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenlerle feshedildiğini, davacının üyesi bulunduğu ... - İş sendikası ile imza edilen TİS 'in 31.12.2011 tarihinde sona erdiğini, daha sonra bir toplu iş sözleşmesi imza edilmediğini, söz konusu TİS sona erdikten bir süre sonra,

işçilerin istek ve dileklerini dinlemek ve genel çalışma koşulları üzerinde açıklamalarda bulunmak üzere, şirket yönetim kurulu başkanı ... 'ın 08.02.2012 tarihinde bir toplantı düzenlediğini, bu toplantıda toplantı düzeninin bozulmaması bakımından telefonların kapalı tutularak toplantı salonunun girişindeki masaya bırakılmasının istendiğini, bu durumu protesto eden davacının, henüz toplantı başlamadan önce, (toplu iş sözleşmesinin uygulandığı dönemde işyeri baştemsilcisi olarak işçiler üzerindeki etkinliğini de kullanarak ) tüm işçileri salondan çıkmak için teşvik ve tahrik ettiğini, işçilerin,

bu tahrik sonucu salondan çıkmaları üzerine toplantının yapılamadığını, özlük dosyası içinde sunulan davacıya ait 11.02.2012 tarihli savunma yazısının son paragrafında davacının, “bahse konu toplantı benim isteğim ve önerimle değil, o an salonda olan tüm arkadaşların tepkisi ve isteği ile terk edilmiştir ” beyanında bulunarak maddi olayı doğruladığını bu olayla ilgili olarak davacıya ihtar cezası verildiğini, diğer fesih nedeninin ise davacının işyerine henüz yeni girmiş bir işçiye sataşması sonucunda kavga olayının yaşanması olduğunu,

davacının iş sözleşmesinin feshi sürecinde hiçbir sendikalı işçinin iş sözleşmesi doğrudan müvekkil şirket tarafından feshedilmediğini, ayrıca, iddia edildiği şekilde müvekkil şirketin eşitlik ilkesine aykırı bir tutum ve uygulamasının da bulunmadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, iş sözleşmesinin işverence geçerli neden bulunmaksızın ve sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Davalı işverence feshin geçerli sebebe dayandığı ispatlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve feshin sendikal nedenle yapıldığına karar verilmiş olması dosya içeriğine uygun olup, davalı tarafın bu yöndeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Somut olayda iş sözleşmesi 6356 Sayılı Sendikalar Kanunu yürürlüğe girmeden önce 26.03.2012 tarihinde feshedilmiş olup, söz konusu kanunun uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Buna göre mahkemece davalının davacıyı süresinde başvurusuna rağmen işe başlatmama şartına bağlı olarak bu tazminatın belirlenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.