Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/11191 K.2014/16298

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin işverence haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile ücret alacağı, prim, genel tatil ücreti ve fazla çalışma ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı tarafa bilirkişi gideri yatırması için kesin süre verildiği, davacının verilen bu kesin süre içerisinde bilirkişi giderini yatırmadığı, davacının dayandığı taleplerin hesaplanabilmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, mahkemece bu taleplerin hesaplanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, mahkemece bilirkişi incelemesi için gereken giderin yatırılması kapsamında davacıya süre verilmesine dair ara kararın HMK'na uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, bilirkişi incelemesi için gereken giderin yatırılması kapsamında davacıya bir ara kararla süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde, istenen giderin yatırılmadığı gerekçesiyle mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dava açarken yatırılan gider ile yargılama sırasında davacıdan bilirkişi incelemesi yaptırılması için istenen gider bir birinden farklı iki usul işlemidir. Dava açarken istenen gider, gider avansı olduğu halde, yargılama sürerken bilirkişi incelemesi yaptırılması için istenen gider delil ikamesi avansıdır. Bu iki usul işlemi HMK'da farklı maddelerde düzenlenmiş olup hüküm ve sonuçları bir birinden farklıdır.

Gider avansı HMK'nun 120 nci maddesinde, gider avansının dava şartı olduğu aynı yasanın 114 üncü maddesinde, dava şartının bulunmamasının hukuki sonuçları ise aynı yasanın 115 inci maddesinde düzenlenmiştir. Delil ikamesi avansı ise HMK'nun 324 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Gider avansının yatırılmış olması bir dava şartı olup gider avansının yatırılmaması durumunda dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Delil ikamesi avansının yatırılmaması durumunda ise talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Gider avansı kalemleri içinde, delil ikamesi avansı kalemlerinin bulunmaması gerekir. Bir başka anlatımla, gider avansı hesaplanırken, delil ikamesi avansında yer alan kalemler (örneğin bilirkişi ücreti, keşif gideri) gider avansı hesabına dahil edilmemelidir.

Bu nedenle, somut olayda mahkemece davacıdan istenen bilirkişi ücreti gider avansı olmayıp, delil ikamesi avansıdır. Az önce de belirtildiği üzere delil ikamesi avansının yatırılmamasının hüküm ve sonuçları, gider avansının yatırılmaması hüküm ve sonuçlarından farklıdır.

Mahkemece davacıdan istenen giderin yatırılmasına ilişkin davacıya süre verilmesine dair ara kararda; istenen giderin gider avansı mı yoksa delil ikamesi avansı mı olduğu açıkça belirtilmelidir. İstenen giderin miktarı net olarak kararda yer almalıdır. İstenen giderin nereye ve hangi süre içerisinde yatırılması gerektiği açıkça yazılmalıdır. Verilen sürenin kesin olup olmadığı ara kararında açıkça belirtilmelidir. Verilen kesin süre içerisinde giderin yatırılmaması durumunda bunun hüküm ve sonuçları açıkça ve tek tek ara kararda yazılmalıdır. Verilen kesin süre içerisinde giderin yatırılmaması durumunda bunun hüküm ve sonuçlarının açıkça ve tek tek davacıya (ya da vekiline) anlatıldığı da ara kararda yer almalıdır.

Bu kapsamda, mahkemece süre verilmesine dair ara karar incelendiğinde, yatırılması istenen giderin nereye yatırılması gerektiği ara kararda belirtilmemiştir, yatırılması istenen giderin verilen kesin süre içinde yatırılmaması halinde bunun hüküm ve sonuçları ara kararda usulüne uygun olarak yer almamıştır. Ayrıca, ne kadar gider yatırılması gerektiği konusunda ara kararda karışıklık yaratılmıştır. Bu açıdan iş bu ara karar HMK'na uygun değildir. Bu ara karara dayanarak davanın reddine karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: