Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/14162 K.2015/26166

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalı ... ne bağlı ve ihale suretiyle hizmet verilen ...-.... ünvanlı şirketin ... i işyerinde 04.08.2006 tarihinden itibaren şoför olarak hizmet akdi ile çalışmaya başladığını, davalı işyerinde örgütlü olan ve toplu iş sözleşmesi için yetkili olan ... davacının üye olduğunu, davalı şirket ile bu sendika arasında imzalanan TİS’nin yürürlük süresinin 15.11.2007 ile 14.11.2009 arasında olduğunu, bu işletmede yeni toplu iş sözleşmesi için Bakanlıktan alınan çoğunluğa işveren şirket tarafından itiraz edildiğini ve davanın devam etmekte olduğunu,

asıl işveren olan ...’nin de ödenmeyen TİS’nden doğan haklardan alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, 2006 yılından beri yılda 4 ikramiye verilmekte iken, bu ikramiyelerin davacının rızası dışında işveren tarafından tek taraflı olarak kaldırıldığını, her ne kadar 2007 yılında imzalanan TİS’nde ikramiye sayısı azaltılmış olsa da iş sözleşmesinin toplu iş sözleşmesine göre daha lehte hükümlerinin uygulanacağının TİS’nin 5. maddesinde belirtildiğini, TİS’nin yürürlük tarihinin bittiği 14.11.2009 tarihinden itibaren davacıya yakıt parası ödenmediğini,

2822 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre TİS sona erse de yenisi yürürlüğe girinceye kadar normatif hüküm ve hizmet akdine ilişkin hükümlerin aynen devam ettiğini, yeni TİS’nin 2008 Mayıs ayında imzalanmasından sonra davacının ücretinin düşürüldüğünü, 2008 Aralık ayındaki brüt aylık çıplak ücreti 1.740 TL iken, 2009 yılı Ocak ayında 1.341 TL’na düşürüldüğünü, TİS ile gelen % 4’lük zammın uygulanması ile 15.05.2009 tarihinde aylık çıplak ücretin 1.394 TL olduğunu, davacının ücretinin 2010 Ocak ayında 934 TL’na düşürüldüğünü, sözleşmenin 3. Periyodundaki % 4’lük zammın davacıya 1,5 ay uygulandıktan sonra kesildiğini ve bir daha ödenmediğini,

ücretin düşürülmesine bağlı olarak tüm haklarının da eksik ödendiğini, haftada 5 gün saat 07:00’de aracı ile yola çıktığını, akşam saat 18:30-19:00’a kadar çalıştığını, bazen hafta sonları özürlüleri bulundukları yerlerden gidecekleri yerlere taşıdığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığını, ancak genel tatil ücret alacağının ödenmediğini belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, TİS ücret farkı alacağı, yakacak yardımı alacağı, eksik ödenen ücret alacağı, eksik ödenen ikramiye alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, genel tatil ücreti alacağı olmak üzere toplam 5.000,00 TL alacağın, TİS ücret farkı alacağı, yakacak yardımı, eksik ödenen ücret alacağı, eksik ödenen ikramiye alacağının TİS’nin 42. maddesine göre ödenmesi gereken tarihlerden itibaren en yüksek banka mevduat faizi, fazla mesai ve genel tatil ücret alacağının ise en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle,davacının ... çalışanı olduğunu, bu nedenle müvekkil idareye husumet yöneltilemeyeceğini, ücret alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili özetle, davacının şoför değil hastabakıcı-yardımcı personel olduğunu, davacı ile çalıştığı dört ayrı ihale dönemi için dört ayrı belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığını, davacıya sendikaya üye olduğu tarihe kadar ikramiye ödenmediğini, davacının ücretinin karşılıklı olarak imza edilen iş sözleşmeleri ile belirlendiğini, fazla mesai iddialarının kabul edilemeyeceğini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Somut uyuşmazlıkta; dava, işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden yararlanma isteğine ilişkindir.

İşçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmesi 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 9. maddesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. Maddesi gereğince toplu iş sözleşmesine taraf sendika üyesi olması veya dayanışma aidatı ödemesine bağlıdır.

Mahkemece hükme esas bilirkişi raporunda davacı işyerinde uygulanan ve 15/11/2007-14/11/2009 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmış ise de; davacı 14/11/2008 tarihinde sendika üyesi olmuş olup, bu tarihten öncesinde dayanışma aidatı ödeyip ödemediği araştırılmamıştır. Dayanışma aidatı ödemeden ya da sendikaya üye olmadan, davacı işçinin işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması mümkün değildir.Bu nedenle davacının sendikaya üye olmadan önce dayanışma aidatı ödeyip ödemediği, yapılacak araştırma ile netleştirildikten sonra 2007 ve 2008 yıllarında TİS'e bağlı ikramiye fark alacağı ve ücret farkı alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı değerlendirilmelidir.Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir

F)Sonuç: