Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/18347 K.2015/31587

Davacı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılardan U. Gemi İnşa San Ve Tic. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili e, davacının, 23.06.2010-15.02.2012 tarihleri arasında U.Gemi A.Ş.’nin alt işvereni olan TMG Grup A.Ş. işyerinde silahlı güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, 2 gün gündüz 08.00-20.00, 2 gün gece 20.00-08.00 saatleri arası çalışıldığını, 2 gün istirahat edildiğini, fazla mesai ve ücretlerinin ve gece çalışmasına ilişkin fazla mesailerin ödenmediğini, davacı işten ayrıldıktan sonra 04.07.2012 tarihi itibari ile çalışmakta olan işçilere fazla mesai ücreti adı altında ödeme yapıldığını, genel tatillerde ve dini bayram günlerinde çalışıldığını, ücretinin ödenmediğini iddia ederek fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı U. Gemi A.Ş. vekili, davacının şirket çalışanı olmadığını, ... Grup A.Ş. işçisi olduğunu, bordro ve ücret pusulaları ile puantaj kayıtlarının ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin imzalandığını, haftalık 45 saati geçen çalışma olmadığını, tersanede tatil günleri çalışma yapılmadığını, 7,5 saati aşan gece çalışması olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Güvenlik vekili, davacının vardiya sistemine göre çalıştığını, fazla çalışma yapmış ise ücretinin kendisine ödendiğini, ücret bordrolarında tahakkuk ettirilmiş ve banka yolu ile ödenmiş dönemlerin hesaplamadan dışlanması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının aylık 30 saat fazla çalışma yaptığı, vardiyaya gelen tatil günlerinde çalışıldığı, ücretlerinin ödenmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı U. Gemi A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı U. Gemi İnşa San ve Tic. A.Ş. aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesine göre haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır. Anılan Yasanın 63 üncü maddesinde ise, “Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Haftalık iş süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlenmesi mümkündür. Bu halde haftalık çalışma süresini aşan kırkbeş saate kadar olan çalışmalar ise 4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılmıştır. Fazla sürelerle çalışma halinde denkleştirmeye gidilip gidilemeyeceği Kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte denkleştirme esasının kabul edildiği 63 üncü maddede “haftalık normal çalışma” süresinden söz edildiğine göre, tarafların kırkbeş saatin altında haftalık çalışma süresi belirlemeleri halinde, denkleştirmenin kararlaştırılan haftalık çalışma süresine göre yapılması gerekecektir.

Günlük çalışma süresinin onbir saatten fazla olamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğinden, tespit edilen fazla sürelerin denkleştirmeye tabi tutulmaması, onbir saati aşan çalışmalar için zamlı ücret ödenmesi gerekir.

Yine işçilerin gece çalışmaları Yasanın 69 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca günde yedibuçuk saati geçemez. Yasada belirtilen bu süre günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa dahi, günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararı bu yöndedir.

Dosya içeriğine ve özellikle taraf tanık anlatımlarına göre davalı işyerinde 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 şeklinde ikili vardiya olup, güvenlik görevlileri bu vardiya sistemine göre iki gün gündüz, iki gün gece vardiyasında çalıştıktan sonra 2 gün dinlenmektedirler. Bu çalışma sistemine göre davacı periyodik olarak ilk 4 hafta 5 gün, takip eden 4 ve 5 nci haftalar 4 gün çalışmaktadır. Ara dinlenme düşüldüğünde haftalık 5 gün çalışmada 10,5 saatX5 gün: 52,5 saat haftalık, haftalık 4 gün çalışmada ise 42 saat, ancak iki gece çalışması nedeni ile 10,5-7,5: 3 X2: 6 saat fazla mesai gerçekleşmektedir.

Bu nedenle, fazla mesailerin yukarıdaki ilkeler ve tespitler doğrultusunda davalının usulü kazanılmış hakkı da dikkate alınarak denetime elverişli bilirkişi hesap raporu ile hesap edilmesi gerekir. Denetime elverişsiz rapora itibarla fazla mesai ücretlerinin kabulü hatalıdır.

F) Sonuç: