Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/20458 K.2014/26243

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının 15/05/1995 tarihinde seçimle T.. S.. Marmara Şubesi idari Sekreterliğine seçildiğini, 1999 yılında Sendika Genel Merkez Yönetim Kurulu Mali Sekreteri olarak seçildiğini, 1.11.2009 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul neticesinde görevinin sona erdiğini , 15.5.1995 ila 1.11.2009 tarihleri arasındaki hizmetlerine ilişkin kıdem tazminatının kendisine ödenmediğini, ayrıca ödenmesi gereken bir adet ikramiye alacağı bulunduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı ile ikramiye alacaklarını istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının 1992 yılından 8.06.2009 tarihine kadar müvekkil sendikada aralıksız çalıştığını, ancak bu tarihte görevini kayyuma bırakmadığını,delegelerin 1/5 inin yazılı isteğine rağmen genel kurulu toplantıya çağırmaması nedeniyle davacının da üyesi olduğu yönetim kurulunun Beyoğlu 1. İş Mahkemesinin 2008/428 esas 2008/446 sayılı kararı ile işten el çektirilmesine karar verildiğini dolayısıyla 08.06.2009-01.11.2009 tarihleri arasında davacının fiilen çalışmasının mümkün olmadığını ve bu çalışma nedeniyle ücrete hak kazanamayacağını,

davacı ve diğer yönetim kurulu üyelerinin 11/08/2007 tarihli olağanüstü genel kurulda alınan Deniz Nakliyat ve Armatörler şubesinin kapatılmasına dair kararın iptali davasında mahkemece verilen tedbir kararına muhalefet etmeleri nedeniyle ceza aldıklarını, sendikaya ait 1.000.000.TL nin üzerinde parayı uhdelerine geçirmeleri nedeniyle Beyoğlu 5.Asliye Ceza Mahkemesi tarafından ceza aldıklarını ancak hükmün açıklanmasının geri bırakıldığını,

söz konusu kararın Beyoğlu 4. Ağır Ceza Mahkemesince sendikanın zararını karşılanması gerektiği nedeni ile bozulduğunu ve yargılamanın devam ettiğini bu hukuksuz işlemler nedeniyle üyelerin yönetim kuruluna duyduğu güvenin zedelendiğini, yeniden seçimlerin de yapılabilmesi için delegelerin 1/5 nin yazılı istediğine rağmen yasaya aykırı olarak olağanüstü genel kurul toplantısı talebinin reddine karar verildiğini, sendikadaki görevini kötüye kullanan ve mahkeme kararı ile işten çektirilen davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, davacı ile müvekkil sendika arasındaki ilişkinin hizmet akdine değil vekalet akdine dayandığını,

bu nedenle yıllık ücretli izin verilmesi yönünde yasal bir zorunluluk bulunmamakla birlikte Sendika Ana Tüzüğünde yöneticilerin 30 iş günü ücretli izin hakkı olduğu belirtilmişse de izin kullanılmadığını takdirde ücretinin ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, son on yılın bütçelerinde yıllık izin ücretlerine ayrılmış bir gider faslı bulunmadığını , diğer taraftan davacının tüm yıllık izinlerini kullanmış olduğunu beyanla haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davacının davalı sendikada yönetici olarak görev yaptığı sırada 08.06.2009 tarihinde görevinden el çektirildiği ve yerine kayyum atandığı , 01.11.2009 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda da yeniden göreve seçilemediği ; delegelerin yazılı talebine rağmen genel kurul toplantıya çağrılmaması bu nedenle 2821 sayılı Sendikalar Kanunun 53.maddesi uyarınca ve Beyoğlu 1. İş Mahkemesinin 2008/428 2008/446 sayılı kararı ile davacıya 08.06.2009 tarihinde işten el çektirildiği, dolayısıyla davacının görevine yetkili kurullar tarafından son verildiği kabulü gerektiği;

kendi kusurlu davranışı ile mahkeme kararına istinaden işten el çektirilen davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağı gerekçesiyle kıdem tazminatı talebinin reddine ,

Sendika Tüzüğüne ve genel Kurul kararlarına göre davacıya yılda dört defa bir aylık ücreti tutarında ikramiye ödendiği, davacının görevi 08.06.2009 tarihinde işten el çektirilmesi suretiyle son bulduğundan 2009 yılına ait ikinci ikramiye alacağını alamadığı, ancak söz konusu alacağa 08.06.2009 tarihli itibariyle çalışmış olduğu süreyle orantılı olarak davacının ikramiye alacağı talebinin kabulüne, karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

DAVALI TEMYİZ İTİRAZLARI YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir

DAVACI TEMYİZ İTİRAZLARI YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE

1-Tüzüğün 25. Maddesinde b) bendinde “ Sendika Merkez ve Şubelerin Yönetim Kurullarında ücretli olarak görev yapan başkan ve üyelerinin, göreve yeniden aday olmamaları veya aday olup da seçilememeleri, hastalık, maluliyet, emeklilik ve yaşlılık aylığı tahsisi gibi nedenlerle veya görevlerinin hizmet süresi içinde veya sonunda her hangi bir nedenle son bulması hallerinde, görevlerine disiplin hükümleri gereğince yetkili kurullarca son verilmemiş olması kaydıyla kendilerine, görevlerinin ölüm nedeniyle son bulmuş olması halinde kanuni varislerine T..

S..nın merkez ve şubelerinin yönetim kurullarında 10 Ekim 1992 tarihinden sonra ücretli olarak çalıştıkları her yıl için, görevden ayrıldıkları tarihte her türlü yan ödemeler, ikramiye ve sosyal yardımlarla ikramiyeler dahil almakta oldukları brüt ücretlerinin otuz günlük tutarı kıdem tazminatı ödenir ve bir yıldan eksik süreler kist suretiyle tazminata ilave edilir.

Ancak bu tazminatların yıllık tutarı, 1475 sayılı iş kanununda belirlenen tavan limitini aşamaz.” hükmünde yer alan disiplin hükümleri gereğince yetkili kurullarca son verilmemesi şartı yerel mahkemece yanlış yorumlanmıştır.

Somut olayda delegelerin yazılı talebine rağmen genel kurul toplantıya çağrılmamış, bu nedenle de 2821 sayılı Sendikalar Kanunu 53. maddesi uyarınca ve Beyoğlu 1. İş Mahkemesi'nin E. 2008/428, K. 2008/446 sayılı kararı ile davacıya işten el çektirilmiştir.

Hükme esas alınan raporda davacının delegelerin 1/5 inden fazlasının yazılı isteğine rağmen genel kurulun toplantıya çağrılmaması bir görev kusursu olarak nitelendirilmişse de davacı ile davalı arasındaki ilişkinin hizmet akdine dayanmaması, yasanın 53. maddesi uyarınca mahkemece kayyum atanarak sendikanın olağanüstü genel kurula yapması için davacıların görevden el çektirilmeleri işlemi idari bir zorunluluktur.

Bu kapsamda davacının 08.05.2010 tarihinden yapılan olağanüstü genel kurulda seçilmeyerek görevlerinin sona erdiğinin kabulüyle Tüzüğün 25. maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazanacağı gözetilmeyerek kıdem tazminatı yönünden davanın reddi hatalıdır.