Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/21856 K.2015/34444

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle, müvekkilinin davalı şirkete ait işyerinde çalıştığını, davacının bir kısım arkadaşı ile birlikte Türk-Metal Sendikasına üye olduğunu, davalı tarafın davacıyı sendika üyeliğinden istifa ettirmek için baskı yaptığını, davacının diğer işçilere yapılan zamdan yararlandırılmadığını iddia ederek; sendikal ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle, işyerinde çalışan bir kısım işçinin işe iade davasından sonra sendikal nedenle iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek mahkemede talepte bulunduğunu, Mahkemenin bu talepleri reddettiğini ve verilen kararların onandığını, davacının maaşının asgari ücret uygulamasına göre arttırıldığını, ayrıca sendika üyesi işçiler ile ilgili olarak ücret artışının daha sonra yapılan toplu iş sözleşmesinde geriye dönük olarak artırıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, sendika üyeliklerini sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri gibi şartlara bağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yine, işçiler arasında çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından ayrım yapılamayacağı da yasada öngörülmüştür.

Sendikal faaliyetlere katılma da güvence altına alınmıştır. Sözü edilen hükümlerden “fesih dışında” olanlara aykırılık halinde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere tazminata tabi olduğu Yasada açıklanmıştır.

Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2014 tarihli oturumunda verilen 2013/ 1 E sayılı kararında, maddede yer alan “…fesih dışında…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından talebinin reddine karar verilmiştir.

Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine dair dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının açtığı işe iade davası; “...davalı tarafça sunulan ve internet ortamında kayıtlı olanlar tarafından kolaylıkla görülebilir şekilde davacının şirket yetkilileri hakkında çalışma barışını bozucu şekilde yazılar yazdığı, bu davranışların işverenin başka bir çalışanına sataşma niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir ” gerekçesiyle reddedilmiş ve bu karar Dairemizin 2014/23653 esas 2014/36888 karar sayılı ilamı ile 03/12/2014 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.

Davacının "sendika üyesi olmayan işçilere fazla zam yapılarak, ayrımcılık yapıldığı" iddiası, somut delillerle kanıtlanamadığı gibi işverenin bu davranışı sendikal ayrımcılık kapsamında değerlendirilemez.

Her ne kadar mahkemece, davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle sendikal tazminata hükmedilmiş ise de, davacının iş akdinin feshedildiği tarihten önce ve sonraki dönemlerde işten çıkarılan işçilerin tamamının sendikalı olmadığı ve iş yerinde halihazırda sendikalı işçilerin bulunduğu, davacı tanıklarının beyanları dışında davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğine dair somut ve inandırıcı bir delilin dosya kapsamında yer almadığı gibi işyerinde çalışan başka işçilerin, iş akitlerinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açmış oldukları işe iade davalarında yerel mahkemece sendikal fesih iddialarının kabul edilmediği ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin temyiz incelemesinden geçerek söz konusu kararların kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere davacının iş akdi, davacının internet ortamında çalışma barışını bozucu nitelikte yazdığı yazıların, işverenin başka bir çalışanına sataşma niteliğinde olduğu gerekçesi ile haklı nedenle feshedildiğinden, koşulları oluşmayan ve ispatlanamayan sendikal tazminat talepli davanın reddi gerekirken, kabulü hatalıdır.

F)Sonuç: