Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/22461 K.2014/26777

Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil sendika ile davalı işverenlik arasında akdedilmiş toplu iş sözleşmesinin bulunduğunu, davalı işverenin TİS'e aykırı olarak 27/12/2013-31/12/2013 tarihlerinde iç transfer ve meslekte yükselmeye ilişkin sınav işlemleri yaptığını ve TİS'e aykırı olarak önceden belirlediği personelin haklara kavuşmasını sağladığını, işlemlerin TİS'in 17 maddesine aykırı olarak düzenlendiğini, TİS'e göre yok hükmündeki sınavlarda cevapların verilmesi, yönlendirme yapılması, kriterlerin terfii hedef alınan kişilere göre belirlenmesi gibi yöntemlerle iş barışının bozulmasına ve haksız sonuçların ortaya çıkmasına neden olduğunu belirterek davalı tarafça TİS'e aykırı olarak yapılan işlemin iptalini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili dilekçesinde özetle; davacının toplu iş sözleşmesi, uyuşmazlık özel hakem başlıklı madde 75'e göre, toplu iş sözleşmesi hükümlerinden bir ya da bir kaçı üzerinde uygulama ya da yorum uyuşmazlığına düşerlerse bu durumda öncelikli olarak müzakere edeceğini beyan ederek, baş makinist, sondör ve baş sondör kadroları için yapılan sınavlar sendikanın iyi niyete aykırı tutumlarına rağmen TİS 'deki oyçokluğu prensibine uygun olarak oluşturulan sınav Kurulu onayladığı objektif sınav sorularıyla yapıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak taraflar arasında dava konusunun Toplu İş Sözleşmesi kapsamında düzenlendiği, sözleşme hükümlerine aykırı olarak işverenin işlem ifa ettiği iddia edildiğine göre Toplu İş Sözleşmesi madde 75 hükmünün tahkim şartı niteliğinde olduğu ve davalı tarafın süresinde ilk itirazda bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

6356 sayılı Yasanın 79. maddesi uyarınca (1) Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

5521 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca -İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (Anılan Kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur.

Aynı Yasanın 5. maddesi uyarınca İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.

Tahkime gidilebilecek uyuşmazlıklar, maddi hukuk kuralları ve hakimin takdir yetkisine göre belirlenmiş olan “tarafların arzularına tabi olan” uyuşmazlıklardır. Başka bir ifadeyle, söz konusu uyuşmazlıklar, tarafların, konusu üzerinde serbestçe tasarruf yetkilerinin bulunduğu uyuşmazlıklardır.

Somut olay bakımından ilk derece mahkemesi gerekçesine konu 6100 sayılı Yasanın 412, 413 numaralı hükümleri ile 5521 sayılı Yasanın 1, 5 ve 15 . maddeleri , 6356 sayılı Yasanın 79. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde; 4856 sayılı Yasanın 20. maddesi uyarınca iş hukukundan kaynaklı uyuşmazlıklar bakımından işe iade davaları yönünden tahkim sözleşmelerinin uygulanabileceği; özellikle 6356 sayılı Yasanın 79. maddesinde bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda iş mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğu hususundaki emredici hükümler karşısında davanın reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.