Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/23385 K.2014/26250

Yerel mahkeme, yetkisizlik kararı vermiştir. Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalılardan Ö.. Tekstil San. ve Tic. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalı Ö..-İ..-İş Sendikası Başkanlığı’nın 04/06/2014 tarihinde, davalı Ö..

Tekstil San.ve Tic.A.Ş.'nin Düzce ve İstanbul'da bulunan işyerlerinin işletme teşkil ettiği gerekçesi ile işletmede çalışan işçilerin çoğunluğunun üyesi olduğunu beyanla diğer davalı Bakanlığa yaptığı başvuru üzerine söz konusu üç işyerinden oluşan işletmede çalışan 770 işçiden 352'sinin üyesi olduğu ve 6356 sayılı yasanın 42 maddesi kapsamında toplu iş sözleşmesi imzalamaya yetkili sendika olduğuna dair yetki tespit belgesi aldığını.

Sendika üyelik işlemlerinde kullanılan e devlet şifrelerinin hukuka aykırı yolla elde edildiğine dair suç duyurularının sonucunun davanın esasını etkilemesi nedeniyle bekletici mesele yapılması, yetki tespitine konu işyerleri işletme teşkil etmediğine ve davalı Ö.. İ..

İş Sendikası üyeliklerinin gerçek üyelik niteliği taşımadığı, gerek işletme ve gerekse işyeri bazında üye çoğunluğuna sahip olmadığına dair itirazımızın kabulü ile yasaya ve usule aykırı düzenlenmiş itiraz konusu davalı Bakanlığın 06/06/2014 günlü yetki tespit yazısının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmemiş ; dosya üzerinden karar verilmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davalı Ö.. Tekstil San.ve Tic.A.Ş.'nin adreslerinin "1-Örnek Mah.Erzurum Kongre Cad.Kuzuyolu Sk.No: Esenyurt/İstanbul 2-Esenyurt Örnek Mah.Erzurum Kongre Cad. Büyükçekmece / İstanbul

3-D 100 Karayolu Üzeri Altınpınar Köyü Merkez/Düzce" olduğu, işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğü'nün Unkapanın da bulunması ve Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki iş mahkemesinde davanın açılması gerektiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Nöbetçi İş Mahkemesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı Ö.. A.. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı yasanın “137. maddesi (1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe (Ek ibare: 07/06/2012-6325 S.K./35.md) veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

(2) Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.

138 . maddesi (1) Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.” Uyarınca davalılara dava dilekçeleri tebliğ edilmeksizin; hukuki dinlenme hakkı kısıtlanarak dosya üzerinden yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 79. maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.” denilmiştir.

Yukarıdaki hükmün yollamada bulunduğu aynı Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrasının “c” bendinde de Görevli Makamın; “İşyeri toplu iş sözleşmesi için işyerinin, işletme toplu iş sözleşmesi için işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, aynı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerleri için yapılacak grup toplu iş sözleşmelerinde bu işyerlerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, birden fazla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerlerini kapsayacak grup toplu iş sözleşmesi için ise Bakanlığı” ifade edeceği belirtilmiştir.

Somut olayda tespit kararı incelendiğinde davalı Ö.. A..’ye ait Esenyurt- Büyükçekmece/ İSTANBUL ve merkez /Düzce ‘de bulunan üç işyeri için işletme düzeyinde yetki tespiti yapıldığı görülmektedir.

Davacı yetki tespit kararının işletme düzeyinde verildiğini davacı tespite konu işyerlerinden Düzce’deki iş yerinin iş vereninin farklı olduğunu, her iki şirketin farklı hükmü şahsiyetlere ait olduğunu ileri sürmüştür. Öncelikle davalılara dava dilekçesi tebliğ edilerek, tespite konu Ö.. A..’nin ticaret sicil kayıtları getirtilerek işyerlerinin aynı işverene ait olup, bir işletme oluşturup oluşturmadıkları denetlenerek, bu tespitte işletme oluşturduğunun anlaşılması halinde işletme merkezinin bulunduğu yer mahkemesine göre yetkili iş mahkemesinin belirlenmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan, duruşma açılmadan yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: