Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/2566 K.2015/14120

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, asgari geçim indirimi ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davacının mazeretsiz devamsızlık yaptığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşçinin ödenmeyen işçilik hakları sebebiyle iş sözleşmesini haklı olarak feshedip feshetmediği konusu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret işçi için en önemli hak, işveren için en temel borçtur. 4857 sayılı İş Kanununun 32 nci maddesinin dördüncü fıkrasında, ücretin en geç ayda bir ödeneceği kurala bağlanmıştır. 5953 sayılı Basın İş Kanununun 14 üncü maddesinin aksine, 4857 sayılı Yasada ücretin peşin ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, aksi bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde kararlaştırılmadığı sürece işçinin ücreti bir ay çalışıldıktan sonra ödenmelidir.

Ücreti ödenmeyen işçinin, bu ücretini işverenden dava ya da icra takibi gibi yasal yollardan talep etmesi mümkündür.

1475 sayılı Yasa döneminde, toplu olarak hareket etmemek ve kanun dışı grev kapsamında sayılmamak kaydıyla 818 Sayılı Borçlar Kanununun 81 inci maddesi uyarınca ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini ifa etmekten, yani çalışmaktan kaçınabileceği kabul edilmekteydi. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 97 inci maddesinde de benzer bir düzenleme yer almaktadır. 4857 sayılı İş Kanununda ise ücret daha fazla güvence altına alınmış ve işçi ücretinin yirmi gün içinde ödenmemesi durumunda, işçinin iş görme edimini yerine getirmekten kaçınabileceği açıkça düzenlenmiş, toplu bir nitelik kazanması halinde dahi bunun kanun dışı grev sayılamayacağı kurala bağlanmıştır.

Ücreti ödenmeyen işçinin alacağı konusunda takibe geçmesi ya da ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini yerine getirmekten kaçınması, iş ilişkisinin devamında bazı sorunlara yol açabilir. Bu bakımdan, işverenle bir çekişme içine girmek istemeyen işçinin, haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshetme hakkı da bulunmaktadır. Ücretin hiç ya da bir kısmının ödenmemiş olması bu konuda önemsizdir.

Ücretin ödenmediğinden söz edebilmek için işçinin yasa ya da sözleşme ile belirlenen ücret ödenme döneminin gelmiş olması ve işçinin bu ücrete hak kazanması gerekir (Yargıtay 9.HD. 18.1.2010 gün, 2008/14546 E, 2010/193 K.).

4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır (Yargıtay 9. HD. 16.7.2008 gün 2007/22062 E, 2008/16398 K.).

İşçinin ücretinin işverenin içine düştüğü ödeme güçlüğü nedeniyle ödenememiş olmasının sonuca bir etkisi yoktur. İşçinin, ücretinin bir kısmını Yasanın 33 üncü maddesinde öngörülen ücret garanti fonundan alabilecek olması da işçinin fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

Somut olayda, davacının işverenin işe gelmeme mazeretinin bildirilmesini istediği ihtarnamesine karşılık 16 Haziran 2010 tarihinde gönderdiği cevabı ihtarnamesinde; maaş, hafta tatili, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile asgari geçim indirimi alacaklarının ödenmediği gerekçesi ile iş akdini feshettiğini bildirmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgler ile Mahkemenin kabulünden; davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ve aylık ücretlerinin uzun bir süre ödenmediği ve davacının iş akdini bu gerekçe ile haklı nedenle feshettiği anlaşıldığından davacının kıdem tazminatına hak kazandığının düşünülmemesi hatalıdır.

3- Davacı ücret ödeme belgelerine karşı sunduğu 27.09.2011 hakim havale tarihli dilekçesi ile dosyada tarih ve miktarlarını belirttiği 12 belgedeki imzanın davacıya ait olmadığını, bir belgede imza dahi olmadığını ileri sürerek belgeleri kabul etmemiştir. Mahkemece davacının bu itirazları değerlendirilmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; davalıdan imzası inkar olunan belgelerin asıllarını sunması istenerek imzaların davacıya ait olmadığını tespit ederek sonucuna göre karar vermektir.

4- Davacı dava açmadan önce işverene gönderdiği 16 Haziran 2010 ihtarnamesinde ücret, izin, asgari ücret, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmesini talep etmiş ve bu ihtarnameyle davacı ... ile ... 'yi temerrüde düşürmüştür. Bu nedenle dava dilekçesindeki talepleri de dikkate alınarak hükmedilen alacakların faizi ihtarnamenin tebliğ tarihini takip eden üç günden sonraki günden başlatılmalıdır.

Kaldı ki hüküm fıkrasında dava tarihinin 28.01.2011 olmasına rağmen hüküm kısmında 28.11.2011 yazılmıştır.Bu hata da mahkemece düzeltilmelidir.

5- Hükmedilen ücretlerin net mi, yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin kararın infazında tereddüt yaratacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: