Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/29172 K.2016/2177

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının 26.02.2009-13.11.2012 tarihleri arasında davalı asıl işverene ait geri dönüşüm tesisinde kesintisiz olarak asgari ücret karşılığı çalıştığını,asıl işveren işletmeciliğini yaptığı geri dönüşüm tesisinin imalat bölümündeki imalat işini diğer davalıya alt işveren olarak verdiğini, davalı alt işveren davacıyı münhasıran asıl işverenin tesisinde çalıştırdığını,bu nedenle davalıların talep edilen alacaklardan müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, davacının tesisin bakıma girdiği belirtilerek 13.11.2012 tarihinde ücretsiz izne çıkarıldığını, iş başlayınca çağırılacağının söylendiğini,

daha sonra ise işe alınmayacağı belirtilerek tazminatlarına karşılık banka hesaplarına 1.500,00 TL yatırıldığını, bu ödemenin tazminatlarını karşılamadığını, iş akdi hiçbir haklı neden olmadan feshedildiği için kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi gerektiğini, haftada 6 gün 08:00-18:00 saatleri arasında çalıştığını, 45 dakika yemek molası olduğunu, yıllık izinlerinin kanuna uygun olarak kullandırılmadığını, dini bayramların ilk 2 günü dışındaki tüm bayramlarda çalıştığını iddia ederek;

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı İ...vekili özetle; müvekkili ile diğer davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığını, ...iştiraki olarak bir kamu şirketi olduğunu, şirket tarafından işletilen kompost ve geri kazanım tesisi içinde bulunan kompost ayıklama bandı ve granül ünitesinin hasılat paylaşımı suretiyle işletilmesi amacıyla diğer davalıyla sözleşme imzalandığını,

ilk olarak 2009 ve sonra 2010 da imzalanan sözleşmeler kapsamında diğer davalı işletmesi kendisine verilen (kiralanan) kompost ayıklama bandı ve granül ünitesinde tesise gelen katı atık içindeki ekonomik değeri olan ve geri kazanımı yapılabilecek malzemeleri türevlerine göre ayıklayarak presleyip satışını gerçekleştirerek elde ettiği cirodan müvekkile işletme bedeli olarak pay verdiğini, işletme ve faaliyete ilişkin her türlü giderin işletmeciye ait olduğunu, davalılar arasındaki ilişkinin, İş Kanununun 2. maddesindeki asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurlarını taşımadığını, davacının gerçek ve tek işvereninin diğer davalı olduğunu,

davanın ..yönünden pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının banka hesabına yatırıldığı belirtilen 1.500,00 TL'yi davacının asıl işvereni olan diğer davalının ödediğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili özetle; davacının ...'ün ortağı olduğu...... ortak girişiminde 04.07.2009 tarihinde işe başladığını, 31.03.2010 tarihinde ortak girişim ile idare arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, bu nedenle sadece bu sözleşme süresiyle sınırlı olarak ve bu sözleşmede belirtilen iş için istihdam edilen davacının çalışmasının da aynı tarihte sona erdiğini, belirli süreli iş sözleşmesiyle çalıştığından kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ortak girişimin sona ermesiyle müvekkilin ortak olarak sorumluluğunun da sona erdiğini,

06.04.2010 tarihinde ise davalı ile İdare arasında ayrı bir sözleşme imzalanarak söz konusu işin davalıya ihale edildiğini, davacınında 29.04.2010 tarihinde başvurusu üzerine yeniden istihdam edildiğini, böylece çalışması 2 ayrı işveren nezdinde geçtiğinden, davacının çalışmalarının kesintisiz sayılmasının mümkün olmadığını, 31.12.2012 tarihinde idare ile imzalanan sözleşmenin sona erecek olması nedeniyle 20.10.2012 tarihinde fabrikanın idare tarafından tadilata alındığını ve tüm bantların durdurulduğunu ve fabrikada herhangi bir faaliyet kalmadığını, bu nedenlerle 13.11.2012 de davacıya iş akdinin sonlandırılacağı bildirimi yapıldığını,

16.11.2012 tarihinde ibraname imzalandığını ve 19.11.2012 tarihinde 2.121,60 TL'nin davacının banka hesabına ödendiğini, davacının son olarak asgari ücretle çalıştığını, davacının bant şefi olarak değil vasıfsız bant elemanı olarak çalıştığını, söz konusu işin üst işveren .........'ın tesislerinde yerine getirildiğini ve davacının gece vardiyasında 16:00-01:00 saatleri arasında ve 1,5 saat yemek ve çay molası vererek haftanın 6 günü çalıştığını, fazla mesai alacağı olmadığını, tesise giriş çıkışların güvenlik kameraları ile kayıt altına alındığını, imzalı bordrolarda görüldüğü gibi çalıştığı bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiğini,

çalıştığı sürece yıllık izinlerini kullandığını, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını ve alacaklara ilişkin zamanaşımı itirazları olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; ihbar tazminatı talebinin kabulüne, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti taleplerinin kısmen kabulüne, sair ve ziyade taleplerin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı işyerinde fazla mesai yaptığını iddia etmiş bu iddiasını ispat amacıyla tanık deliline dayanmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacı tanıklarının beyanları esas alınarak fazla mesai ücreti hesaplanmış ise de; dosyamızda dinlenen davacı ... ...ve bir başka tanığın aynı işverene karşı açılan emsal bir dosyada ki tanıklık beyanlarında, Davalı ... dönemi olan 2010 yılından itibaren işyerinde haftanın 6 günü 08:00-17:00 saatleri arasında çalıştıklarını belirtmeleri karşısında, fazla mesai ücretinin 2010 yılı ve sonrası için 08:00-17:00 saatleri arasında , 1 saat ara dinlenme ile ve haftada 6 gün üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

3-Hükme dayanak bilirkişi raporunda, 2 adet izin istek formu dikkate alınmışsa da; 26/09/2011-10/10/2011 tarihleri arasında ki izin kullanma talebine ilişkin belgeyle ilgili olarak, 2011 yılının kasım ayı bordrosunda, 14 gün izin kullanılan gün sayısının gösterildiği, 20/10/2012 - 10/11/2012 tarihleri arasında ki izin kullanmaya ilişkin belgenin olduğu aya ait ücret bordrosunda ise izin kullanılan gün sayısının gösterilmediği anlaşılmakla, davacının izin ücreti talebinin 28 gün üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

4-Hükmedilen miktarların net mi yoksa brüt mü olduğunun, hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüte yol açacağının düşünülmemesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç: