Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/31634 K.2014/33510

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan K.. İ.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı Belediye-İş Sendikasının yıllardır örgütlü bir işyeri olduğunu, davalı bünyesinde çalışan ve davacı Sendikaya üye olan işçilerin sendika ana tüzüğüne göre sendikaya üyelik aidatı ödemeleri yapması gereken aidatları ödemediğini, işyeri bünyesinde çalışan işçilerin ücretlerinden keseceği aidatları adına kesinti yaptıktan sonra bir ay içerisinde sendikaya göndermek zorunda olduğunu, ancak davalının işçilerden kesmiş olduğu aidatları bu güne kadar ödemediğini, bu nedenlerle aidat alacağının davalıdan tahsilini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalılar, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, sendikaca davalı belediyeye üye listesi ve banka hesap numarasını bildirmiş ise de; üyelerin sendikaya yatırmaları gerektiği üyelik aidatı miktarını bildirmediği bu sebeple faiz başlangıç tarihi olarak tebligat yapılan tarihler değil dava tarihi esas alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne.

6360 sayılı Yasa ile Yavuzlu Beldesi, köye dönüştürülmüş olup ve aynı Yasanın Geçici 2/2 maddesinin son cümlesi "...Mahkemelerde süren davaları ile belediye olarak faaliyet gösterdiği döneme ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda, muhatap ilgili il özel idaresidir." ve davacı vekilinin talebi gözetildiğinde İl Özel İdaresi davaya dahil edildiği yasa değişikliği nedeniyle davalı belediye hakkında karar verilmesine yer olmadığına; karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı, davalılardan K.. İ.. temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin

sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur." Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, "Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır" denilmektedir.

O halde; 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/1.maddesine göre bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir.

Borçlar Kanunu'nun "Borçlunun temerrüdü" başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. " İkinci fıkrasında ise "Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. " hükümleri yer almaktadır.

Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır.

Ayrıca 2821 Sayılı Sendikalar Kanunun madde 61/2. fıkrasında sendika üyelik aidatının bir ay içerisinde sendikaya gönderilmesi öngörülmüş ise de yukarıda açıklandığı şekilde kanunda işverene bir aylık ödeme süresi öngörülmesi temerrüt için yeterli görülmemiş , işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği kabul edilmiştir

Dosyaya getirtilen , sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmelerinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiştir. Davacı sendikanın her toplu iş sözleşmesi döneminde yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca üyesi olan işçilerin listesini,banka hesap numarasını ve bir çıplak ücret tutarında üyelik aidatı miktarını kesilmesi gerektiğini iş verene bildirdiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Mahkemece bu bildirimler dikkate alınarak temerrüt tarihlerinin belirlenmemesi hatalıdır.

2- 01.04.2013 - 31.03.2014 yürürlük süreli TİS 10. maddesinde : işveren için “…aidat keserek işçi aylık ücretlerinin ödendiği günü izleyen 3 gün içinde sendikanın bildireceği banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.” ve TİS’in Ücret Ödemelerinin Yapılması Başlıklı 40. Maddesinde “ işçilerin ücretleri hak kazanılan günü izleyen 3'üncü iş günü ödenir.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmekle.

Ocak 2014 ücretinin işçi ücretine hak kazanılan 1 Şubat 2014 tarihini izleyen 3’üncü iş günü olan 05 Şubat 2014 tarihinde ödenecek olması , TİS 10. maddesinde göre de üyelik aidatının işçi aylık ücretlerinin ödendiği günü izleyen 3 gün içinde ödenecek olması karşısında dava açıldığı başvuru harcının yatırıldığı 16.01.2014 tarihinde henüz muaccel olmayan Ocak, Şubat ücretinden kesilecek üyelik aidatının da hüküm altına alınması hatalı olup, bozmayı gerektirmektedir.