Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/34653 K.2014/39321

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin davalıların işyerinde mühendis olarak 2.500,00.-TL aylık ile çalışmakta iken 29.12.2005 tarihinde emekliliğini istediğini ancak 20.09.2005 tarihinden beri devam eden projenin tamamlanması için emeklilik isteminden sonra destek primine dayalı olarak çalışmasının gerektiği halde destek primlerinin ve ücretinin ödendiğini, 29.12.2005 tarihinde emeklilik müracaatından sonra tüm iş kollarına tabi bir çalışma yapmamasına rağmen davacının davalıların yakın ilişkileri olan Ankara'daki U..

İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.'den tüm sigorta kollarından çalışıyor gibi gösterilerek sigorta ettirildiğini, davacının bilgisi dışında gerçekleşen bu olayın sigorta tarafından kendisine bildirim yapılınca öğrendiğini, durumu öğrenince sigortaya itirazda bulunduğunu, şirket yetkilileri hakkında şikayette bulununca davalılar tarafından 12.04.2006 tarihinde işine son verildiğini, ileri sürerek ücret ve ikramiye alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddini istemiştir

C) Mahkemenin ilk kararı dairemizin 2011/19912 esas 2013/19834 karar sayılı ilamı ile özetle ve sonuç olarak “ Çalışma hayatında işçinin sigorta kayıtlarında yer alan işverenin dışında başka işverenlere hizmet verdiği, yine işçinin bilgisi dışında birbiri ile bağlantısı olan işverenler tarafından sürekli giriş çıkışlarının yapıldığı sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Bu gibi durumlar için Dairemizin önceki içtihatlarında “şirketler arasında organik bağ” dan söz edilerek işçilik alacaklarına hak kazanma, hesap tarzı yönlerinden aralarında bağlantı bulunan bu işverenlerin birlikte sorumluluğuna gitmekteydi (Yargıtay 9.HD. 26.3.1999 gün 1999/18733 E, 1999/6672 K.). Ancak daha sonraki kararlarda organik bağdan söz edilerek sonuca gidilemeyeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9.HD. 28.11.2005 gün 2005/34442 E, 2005/37457 K.).

Dairemizin bu yöndeki kararları son yıllarda istikrar kazanmış ve farklı işverenler nezdinde geçen sürelerin birleştirilebilmesi için işyeri devri, hizmet akdi devri, asıl işveren alt işveren ilişkisi ve birlikte istihdam olgularının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği çok sayıda kararda vurgulanmıştır.

ESAS NO : 2014/34653

KARAR NO : 2014/39321

(Yargıtay 9. HD. 22.10.2007 gün 2007/ 5762 E, 2007/ 30979 K.). Ancak, bu yöndeki yaklaşım işçilerin yasal haklarını karşılamada özellikle davaların uzaması göz önünde bulundurulduğunda yetersiz kalmıştır. Bu nedenle Dairemiz önceki içtihatlarına dönmüştür. Bu yolla işçi alacaklarının hesabında organik bağ çerçevesinde sonuca ulaşma hedeflenmiştir.

Davacının davalı iş verende çalıştığını iddia etti hizmet döküm cetvelinde yer alan U.. İnşaat San. Tic.Ltd. Şti.’ye ait iş yeri kayıtlarının, SGK tescil bilgilerinin, iş yerinin ortaklarını belirlemeye yönelik kayıtlar ilgili yerlerden getirtilerek davalı firma ile aralarında organik bağ bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, bozma ilamına dayalı olarak celp edilen belge ve kayıtlar ve bunlara ilişkin tespitler dikkate alındığında davacının fiili çalışmasının dava dışı U.. İnş. San. Tic. Ltd. Şti'de gerçekleştiği, davalı şirket ile Uygurer İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında organik bağı gösteren bir bulgu mevcut olmadığı ve davalı şirketin sorumluluk durumunun bulunmadığı sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

Dairemizce mahkemenin ilk kararı 2011/19912 esas 2013/19834 karar sayılı ilamı ile davacının davalı iş verende çalıştığını iddia etti hizmet döküm cetvelinde yer alan U.. İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait iş yeri kayıtlarının, SGK tescil bilgilerinin, iş yerinin ortaklarını belirlemeye yönelik kayıtlar ilgili yerlerden getirtilerek davalı firma ile aralarında organik bağ bulunup bulunmadığının araştırılması için bozulmuştur.

Bozma üzerine yapılan araştırma neticesi davalı firma ile U.. İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında organik bağ bulunmadığı değerlendirmesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı tanığı M.. Ö..’in davacının davalı şirkette çalıştığı dönemi doğrulayan ve davacının 2006 nisan ayında işten ayrıldığını açıklayan beyanları, kayden başka bir şirkette çalışma bildirilmesi sebebiyle davacının şikayeti üzerine açılan, davada İstanbul 20. Asliye Ceza Mahkemesi 2012/27 Esas 2012/1135 karar sayılı dosyada CMK.nun 223/2-8. Maddesi uyarınca düşme kararı verilmesi karşısında davacının ücret alacağını talep ettiği dönemde kayden başka bir şirket üzerinden sigortalı gösterilmesi sonuca etkili olmayıp davanın kabulü gerekirken reddi hatalıdır.

F) Sonuç: