Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/34818 K.2016/7050

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, işe iade davasını kazanan davacının işe iade edilmek için yaptığı başvuru sonucunda davalı tarafından samimi bir şekilde işe davet edilmediğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, işsizlik ödeneği, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ... Şirketi vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının işe aide davasını kazanması üzerine işe davet edildiğini, davacının 17/05/2012 tarihinde Şirket merkezine geldiğini, davacıya 7 gün içinde uygun projede işbaşı yaptırılacağının bildirildiğini, ancak davacının bilahare işe gelmediğini, bunun da istifa niteliğinde bir davranış olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Belediye vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdiğini ispat yükünün davalı işverene ait olduğu, davalı işverenin bunu ispatlayamadığı, bu nedenle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının yıllık izinlerini kullandığını ve maaşlarının ödendiğini ispat yükünün davalı işverene ait olduğu, davalı işverenin bunu ispatlayamadığı, bu nedenle davacının yıllık ücretli izin alacağına ve maaş alacağına hak kazandığı, davacının fazla mesai yaptığını ispatladığı, ancak fazla mesai ücretinin ödendiğini ispat yükünün davalı işverene ait olduğu,

davalı işverenin bunu ispatlayamadığı, bu nedenle davacının fazla mesai ücretine hak kazandığı, ancak bir işçinin tüm hizmet süresi boyunca her gün fazla mesai yapması hayatın olağan akışına uygun olmadığından davacının fazla mesai ücreti alacağından hakkaniyet indiriminin yapılmasının gerektiği, tanık beyanlarıda dikkate alındığında davacının genel tatillerde çalıştığı anlaşılmakla genel tatil ücretine hak kazandığı, bu miktar üzerinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği, davacının işe iade davasının sonucu olarak boşta geçen süre ücretine hak kazandığı,

yine işe iade kararı doğrultusunda davalının usulüne uygun olarak davacıya iş başı yaptırdığının ispat yükü davalı işverende olup, bunu ispatlayamadığı, davacının işten çıkartırken nasıl ve ne şekilde işten çıkartıldığı belirtilmediğinden davacının işsizlik ödeneğine hak kazandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı Belediye vekili ve davalı Şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ve genel tatil çalışması açısından, davacı tanığı ...’un eldeki dosyadaki beyanı davacının işe iade davasındaki ifadesi ile birlikte değerlendirildiğinde davacının kültür merkezinde personel amirliği olan görevinin bir süre sonra değiştiği ve davacının bir başka yerde görevlendirildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tanığının ve davalı tanığının bu iş ve işin yapıldığı yere ilişkin değişiklikten sonraki süreci bilip bilmediği, biliyor ise nereden bildiği, davacının bu yeni görev yerinin fazla mesaiye uygun olup olmadığı, davacının, yapmış ise, ne şekilde ve ne gibi sebeplerle bu yeni görev yerinde fazla mesai ve genel tatil çalışması yaptığı tanıklardan detaylı şekilde sorularak açıklatılmalıdır. Ayrıca, aynı hususlar tanıkların yeniden dinlenmesinden önce taraflardan sorularak açıklatılmalı, gerekirse bu konularda davalılardan gerekli belgeler getirtilmelidir.

Fazla mesai ve genel tatil çalışması açısından, davacı tanığı SİNAN’ın, davacı gibi personel amirliği işini yaptığı, davacı tanığı ...’un evvelce Dairemiz tarafından incelenmiş bulunan İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesi’nin 2013/999 Esas sayılı dosyasındaki tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, davacının aynı görevi/görevleri yaptığı dönem için fazla mesai ve genel tatil çalışmasının tespitinde davacı tanığının bu dosyası da göz önüne alınmalıdır. Bir farklılığın ortaya çıkması halinde bunun gerekçesi karar yerinde denetime elverişli şekilde ortaya konmalıdır.

3- İşsizlik ödeneği alacağı açısından, İŞKUR’un yazısına göre davacının işsizlik ödeneğinden yararlanmak için başvurduğu ama işten çıkış nedeni “istifa” olarak bildirildiği için işsizlik ödeneğini haketmediğinden bahisle davacıya işsizlik ödeneği verilmediğini bildirmektedir. Mahkeme davacı lehine işsizlik ödeneği alacağına hükmetmiştir.

Ancak, işsizlik ödeneğinin muhatabı Türkiye İş Kurumu’dur. Bu alacağın davalılardan talep edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle işsizlik ödeneğine ilişkin talebin kabulü hatalıdır.

4- Fazla mesai ücreti açısından, HMK.nun 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralı ihlal edilerek, dava dilekçesinde davacının gece 23:00’e kadar çalıştığını belirtilmesine rağmen, bir kısım günlerde gece 24:00’e kadar çalıştığını kabul eden bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi hatalıdır.

5-Boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı açısından, davalı belediyenin işe iade davasının tarafı olmaması nedeni ile sorumlu tutulamayacağının düşünülmemesi hatalıdır. İşe iade davasının sonuçlarından, işe iade davasında sorumlu olmayan belediye sorumlu değildir.

6-Fazla mesai ücretinin ve genel tatil ücretinin net miktarının hesaplanmasında gelir vergisi ve damga vergisi yanında sigorta priminin ve işsizlik priminin de düşülmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.