Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/35779 K.2016/54

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalılardan ... Anonim Şirketine ait işyerinde ayakçı olarak çalıştığını, rızası olmadan sigorta bildirimlerinin diğer davalılarca yapılmış olabileceğini, asıl işverinin ...Anonim Şirketi olduğunu, davalılardan ...'ün ise ustabaşı olduğunu, iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini, ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, bir kısım aylık ücret, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Anonim Şirketi vekili, davacının kendi işçileri olmadığını, bir kısım işyerinin davalılardan ...’e kiralandığını, davacının da ... işçisi olarak çalıştığnı, kendilerinin davada husumetleri olmadığını savunurak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, kira sözleşmesi ile ....den makine ve işyeri kiralayarak ve iş alarak çalıştığını, davacının da belirli bir süre kendisinin yanında işçi olarak çalışıp kendi isteği ile işten ayrıldığını, alacağı bulunmadığını, savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Akgün, davacının hiçbir işçisi olmadığını savunurak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ise, davacının 04.04.2011-26.07.2011 tarihleri arasında ayakçı olarak çalıştığını, kendi isteği ile işten ayrıldığını, hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalı ... ve . . yanında çalışmalarının kesintisiz ve aynı işveren nezdinde çalıştığının tanık beyanları ile sabit olduğu, buna göre toplam 8 yıl 7 ay 1 gün hizmet süresi bulunduğu, iş akdinin davalı tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiği, buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı ayrıca fazla çalışma, yıllık izin, bir kısım aylık ücret, ulusal bayram ve genel tatil alacakları da olduğu bu alacaklardan davalılar ... ve . . sorumlu olduğu, davalı ...

Akgün nezdinde çalışması olmadığı için bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, yine ... Deri Şirketi ile davalı ... ve . . arasında organik bağın bulunduğu yönünde her hangi bir delil elde edilemediği, asıl alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, buna göre Aydınlı Deri Şirketine yönelik davanın da reddi gerektiği gerekçesi ile davalılar ... ve . . karşı açılan davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı davalılardan ... Şirketine ait işyerinde 2003 yılı 6. ayrından itibaren çalışmaya başladığını, 12/08/2011 tarihinde işten çıkarıldığını bundan birkaç ay sonra yeniden çalışmaya başlayıp 16/06/2012 tarihinde yine işten çıkarıldığını ileri sürmüştür. Davalılardan ... ile ... aralıklı bir kısım çalışmayı kabul ederken diğer davalılar davacı ile aralarında iş akdi olmadığını savunmuşlardır.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davacının 15/06/2003 tarihinden 16/06/2012 tarihine kadar olan çalışma dönemi kendi kabulünde bulunan 5 aylık çalışmadığı dönem dışlanmak sureti davalı ... ve .. nezdinde toplam 8 yıl 7 ay 1 gün hizmet süresi bulunduğu kabul edilmiş ise de, bu sonuca ulaşmada dosya kapsamı yeterli değildir.

Dosyada mevcut hizmet döküm belgesi ve diğer SGK evraklarına göre kabul edilen hizmet süresi içinde dava dışı iki işyerinden de çalışma bildirildiği görülmüş olup bu işverenlerde geçen hizmetten davalı ...'ün sorumlu tutulmasını gerektiren bir durumun varlığı ortaya konmamıştır.

Mahkmece dava dışı işverenlere ait SGK tescil bilgileri, ünvanlar, faaliyet adresleri, Yasa kapsamına alınma ve varsa çıkarılma tarihlerine ilişkin bilgiler ilgili Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilip bu işyerlerinin davalı ... ile bağlantısına dair tarafların delillleri toplanıp bir değerlendirmeye tabi utularak davalı ...'ün sorumlu olduğu süre belirlenmelidir.

Hizmet süresine yönelik eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Davalılar ... ve .. ile davalı . . . Şirketi arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup olmadığı yönünde, taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinden söz edebilmek için ilk olarak mal veya hizmetin üretildiği bir işyeri olmalı ve bu işyerindeki işverenden iş alan ve ikinci bir işveren (alt işveren) bulunmalıdır. Alt işveren faaliyetini asıl işverenin işyerinde yürütse de işyerini kendi iş organizasyonu kapsamında bağımsız şekilde örgütleyebilir. Ancak yinede de alt işverenin faaliyeti, asıl işverenin mal veya hizmet üretimine katkı sağlamaya yöneliktir. Bu yönüyle mal veya hizmeti satın alan üçüncü kişi (müşteri), satış, iade, şikayet gibi konularda asıl işvereni muhatap alır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece davacının davalı şirket işçisi olmadığı gerekçesi ile şirkete karşı açılan dava red edilmiş ise de bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.

Zira davalı şirket, davacının çalıştığı işyerinin diğer davalı ...'e kiralandığını açıklarken davalı ... de davalı şirketten iş aldığını dile getirmiştir. Öte yandan Mahkemece dinlenen davalı tanıkları dahi davalı ...'ün davalı şirkete iş yapıp teslim ettiğini beyan etmiştir. Buna göre her iki davalı arasında asıl alt işveren ilişkisi oldduğu ve davalı şirketin davacı alacaklarından İş Kanununu 2/6. madde hükmü kapsamında sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davalı şirkete yönelik davanın reddi isabetsizdir.

F) Sonuç: