Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/4975 K.2014/16032

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiğini ileri sürerek, davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili; davacının, müvekkili Bakanlığa bağlı Üsküdar Kaymakamlığı A.. S.. K.. Öğretmenevi, Ö.. H.. ve Kültür Merkezi Müdürlüğü'nde muhasebe görevlisi olarak çalıştığını, davacının üzerine düşen görevleri yapmaması nedeni ile iş akdinin feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, davacının iş akdinin haksız ve geçersiz olarak feshedildiği ayrıca feshin sendikal nedene de dayanmadığı kabul edilerek, davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde taraflarca temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Mahkemece, 04.11.2013 tarihinde sendikaya yazılan müzekkereye cevap olarak sadece davacının üye kayıt fişinin gönderildiği ve bu hususun 19.12.2013 tarihi celsede ki duruşma zaptına sendikanın yazılan müzekkereye eksik beyanda bulunduğu şeklinde geçirildiği görülmektedir.

Karar gerekçesinde, sendikadan gelen yazı cevabında sendika üyeliğinden istifa eden ya da davacı dışında sendika üyeliği nedeni ile iş akdi sona erdirilen işçi bildirimi yapılmadığı belirtilerek feshin sendikal nedene dayanmadığı kabul edilmiş ise de, sendikanın cevabi yazısında “davacı ile davalı arasında görülen dava nedeni ile davacının üye kayıt fişinin bir suretinin talep edildiği” belirtilerek üye kayıt fişinin gönderildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin gerekçesinde belirtildiğinin aksine sendika tarafından müzekkerede belirtilen hususlarda bir açıklama bulunmamaktadır. Müzekkere cevabında davalı işveren nezdinde sendikalı çalışan olup olmadığı, sendika üyeliğinden istifa edip iş yerinde çalışmaya devam eden ya da sendika üyesi olupta iş akdi feshedilen işçilerin olup olmadığı belirtilmemiştir.

Mahkemece feshin yapıldığı dönemde sendikaya üye olmayıp, iş sözleşmesi feshedilen işçilerin bulunup bulunmadığı, sendikaya üye olan ve davalı iş yerinde çalışan toplam işçi sayısı ve üyelik tarihleri, sendika üyeliğinden istifa etmesine karşın iş akdi sonlandırılan işçilerin olup olmadığı, sendikalı olup iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin yerlerine yeni işçi alınıp alınmadığı ve yetki prosedürünün başlatılıp başlatılmadığı hususları araştırılmamıştır.

Yukarıdaki ilkeler doğrultusunda; mahkemece, belirtilen hususlar araştırılmaksızın feshin sendikal nedene dayanmadığının kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

3- Ayrıca, feshin sendikal nedene dayanmadığına ilişkin kararın tespit niteliğinde olduğu ve davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin de düşünülmemesi hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.