Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/5689 K.2014/9249

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini ileri sürerek kıdem, ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti alacağını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle , davacının müvekkilinin iş yerinde bir süre çalıştığını, müvekkil şirket aleyhine açılan usulüne uygun bir dava olmadığını, buna rağmen dava dilekçesinin müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, davanın husumet yönünden reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davacı tarafın , dava dilekçeleri ile davalı Ö. Avize Galerisi Koll. Şti K. Ö. ve Ortakları aleyhine tazminat talebiyle dava açtığı asıl davalının Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti olduğu , ıslah edilen layihanın da bu şekilde düzenlendiği ,davalının ıslahla bile düzeltilmeyeceğinden davanın tarafı olmadığı anlaşılan Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti yerine Ö.Avize Galerisi Koll. Şti K. Ö. ve Ortaklarının bu davada pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya kapsamına göre, davacı tarafın dava dilekçesi ile davalı Ö. A. Galerisi Koll. Şti K. Ö. ve Ortakları aleyhine tazminat talebiyle dava açtığı, asıl davalının Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti olduğu , ıslah edilen layihanın da bu şekilde düzenlendiği; davanın tarafı olmadığı anlaşılan Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti yerine Ö. Avize Galerisi Koll. Şti K. Ö. ve Ortakları yazılmasının maddi hata olarak kabul edilip edilemeyeceği, noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulu ‘nun 2012/6-338 esasa 2012/586 sayılı kararında izah edildiği üzere uyuşmazlığın çözümü için öncelikle “maddi hata” kavramının irdelenmesinde yarar vardır:

Hemen belirtilmelidir ki, maddi hata (hukuki yanılma), maddi veya hukuki bir olayın olup olmadığında veya koşul veya niteliklerinde yanılmayı ifade eder (Dr. Ejder Yılmaz, Hukuk Sözlüğü, Doruk Yayınları, Birinci Baskı 1976, sayfa:208).

Burada belirtilen maddi yanılgı kavramından amaç; hukuksal değerlendirme ve denetim dışında, tamamen maddi olgulara yönelik, ilk bakışta yanılgı olduğu açık ve belirgin olup, her nasılsa inceleme sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve vicdanı yönünden savunulmasının mümkün bulunmadığı, yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen ve çoğu kez tersine çeviren ve düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık yanılgılardır.

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Maddi hataların düzeltilmesi” başlıklı 183. maddesinde “(1) Tarafların veya mahkemenin dava dosyasında bulunan belgelerdeki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir. Taraflardan birinin yazı veya hesap hatasını düzeltmesi sonucu yargılama uzamışsa, yargılama giderlerinin belirlenmesinde bu durum da dikkate alınır.”

Hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Hükmün Tashihi” başlıklı 304. maddesindeki “(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.

(2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir.”şeklindeki hükümle de hükümdeki yazı ve hesap hatalarının düzeltilebileceği düzenlenmiştir.

Yine aynı Kanunun “Tarafta İradi Değişiklik” başlıklı 124. maddesindeki “(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.

(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.

(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

(4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” şeklindeki düzenleme ile taraf değişikliğinin şartları düzenlenmiştir.

Açıklanan bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere;

İki tarafın veya hakimin, zahir ve açık olan yazı ve hesap hataları HMK'nun 183/1. maddesine göre karar verilinceye kadar düzeltilebilir. Her ne kadar HMK'nun 183/1. maddesinde karar verilinceye kadar yazı ve hesap hatalarının düzeltilebileceği ifade edilmekte ise de, HMK m. 304/1 maddesinde yargılamanın bitmesinden sonrada maddi hataların düzeltilmesine de imkan verilmiştir. Mahkemece karar verilmiş ve karar taraflarına tebliğ edilmiş ise, bu halde mahkemenin karardaki açık hatayı düzeltebilmesi için tarafları dinlemesi gerekmektedir. Yapılan davet üzerine taraflar gelmedikleri takdirde düzeltme dosya üzerinden yapılacaktır.

Taraflardan birinin yazı veya hesap hatasını düzeltmesi sonucu yargılama uzamışsa, yargılama giderlerinin belirlenmesinde bu durum da dikkate alınacaktır (HMK m. 183/2).

Maddi hatanın düzeltilmesi davanın tarafının değişmesine yol açacaksa bu yola başvurulamaz. Çünkü bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olup (HMK. m. 124/1) karşı tarafın açık rızası olmaksızın görülmekte olan davanın tarafının değiştirilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi söz konusu ise, bu halde karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından bu düzeltme yapılacaktır (HMK. m. 124/3). Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, bu halde de hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilecek ve gerekli değişikliği yapabilecektir. (HMK m. 124/4).

Bu açık hükümler gözetilerek somut olay ele alındığında;

Davacının davayı yönelttiği Ö. Avize Galerisi Koll. Şti ‘nin iş yeri adresi , ticaret sicil kaydında yer alan ortaklar incelendiğinde Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti ile aralarında organik bağ bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece Ö. Avize Galerisi Koll. Şti’ye yapılan tebligatın Ö. Ambalaj Mak. San İhr. ve Tic Ltd Şti ‘ce alınarak duruşmalara katıldıkları görülmüştür. Hukuk Genel Kurulu ‘nun 2012/6-338 esasa 2012/586 sayılı kararında da değinildiği gibi HMK.nun 124.maddesindeki koşullar oluştuğundan, karşı tarafın rızası aranmaksızın yargılamaya devam edilerek esasa yönelik karar verilmesi gerekirken davanın husumetten reddi hatalıdır.

F) Sonuç: