Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/10017 K.2017/8403

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankada 01.04.1998-20.09.2010 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını, en son Kart ve ÜİY analiz analiz bölümünde çalıştığını, normal mesaisinin yanında fazladan çalıştırıldığını, özellikle davalı bankanın ... A.Ş. ile birleşme döneminde fazla çalışmanın olmadığı gün kalmadığını, hafta tatillerinde de çalıştığını, genel tatillerde dini bayramların birinci günü hariç çalıştığını, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek, fazla mesai ücreti alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili bankadan fazla mesai ücreti alacağı bulunmadığını, dava tarihinden geriye doğru 5 yıl öncesine ait taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının konumu gereği fazla mesai uygulamasına tabi personelden olmadığını, davacının işyerinde Kart ve ÜİY Uygulamaları Analizi Bölümünde proje analisti olarak olarak görev yaptığını, üst düzey yönetici olan ve kendi bölümünün başkanı olan üstü bulunmayan davacıya fazla mesai ücreti ödenmesinin mümkün olmadığını, her gün fazla mesai yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışmanın, 4857 sayılı Yasanın 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınarak kural olarak haftalık 45 saat esasına göre belirlenmesi gerekir. İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, işçiye, kural olarak bir yılda 270 saatten daha uzun süreli fazla çalışma yaptırılamaz. Yine işçinin yasağa rağmen yılda 270 saatten fazla çalıştırılması hâlinde de fazla çalışma ücretinin tamamının işçiye ödenmesi gerekir. Bireysel iş sözleşmesinde, fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödeneceğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması hâlinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Ayrıca fazla mesai ücretinin ücret içinde kararlşatırılması halinde, işyerinde haftalık 40 saat çalışma yapılıyor ise kararlaştırılan ücretin 45 saate kadar olan fazla sürelerle ücret ile yıllık 270 saat fazla çalışmayı da kapsadığı kabul edilmelidir.

İşçiye her ay ödenen ücret içinde fazla çalışmaların bir kısmının yer aldığı taraflarca kabul edildiğinde, 270 saatin 12 aya bölünmesi sonucu belirlenen 22,5 saat, her ay için, haftalık ise 5,2 saat kanıtlanan fazla çalışma süresinden indirilmelidir.

Dosya içeriğine göre, 01.04.1998 tarihli bireysel iş sözleşmesinde, davacının aylık ücretine fazla çalışmaların karşılığının dâhil olduğu yazılıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu hatalı olup denetime elverişli olmadığı gibi rapor içeriğinden yıllık izinde geçen sürelerin hesaplamalarda dışlanıp dışlanmadığı anlaşılmamaktadır. Mahkemece yapılacak iş, sözleşmedeki kural ile yukarda belirtilen ilkeleri esas alan denetime elverişli fazla mesai ücret alacağı yönünden rapor alınarak hüküm kurulmasıdır. Eksik inceleme ve denetime elverişsiz bilirkişi hesap raporu ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.