Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/10040 K.2015/15219

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; ...'nın 02/03/2012 gün ve 10892 sayılı işlemi ile ...'nın 29/09/2011 Tarih ve 70 sayılı inceleme raporu dayanak gösterilerek ... ile ....

İle ... arasında sözleşmelerde muvazaa olduğunu, muvazaa ilişkisi sebebiyle anılan firma işçilerinin ... işçisi olduğuna karar verildiğini, ... kararının hukuka aykırı olduğunu, ... ... işleminin 13/03/2012 tarihini de ...ne tebliğ edildiğini, hastanelerin tüzel kişiliğinin olmaması,müvekkili ...nın temsil yetkisinin bulunmadığını, bu sebeple tebligatın usulsüz olduğunu ve anılan işlemin öğrenme tarihi olan 20/03/2012 tarihinde itiraz ettiklerini, ...ne bağlı ...nin işveren konumunda olmadığını, ihale makamı konumunda olduğunu, hastane ile yüklenici firmalar arasında iddia edildiği gibi asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığını,

bir an için böyle bir ilişkinin bulunduğu kabul edilse dahi alt işverenlik ilişkisinin İş kanunun 2/6-7 maddesi uyarınca muvazaaya dayanmadığını,...nde yüklenicilere ihale edilen işlerde muvazaa bulunmadığından ...'nın işleminin iptalinin gerektiğini iddia ederek ... nezdinde ... ile ... muvazaalı sözleşme ilişkisinin bulunmadığının tespitine, ... ...nün 02/03/2012 Gün ve 10894 sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı teşkil eden ...'nın 29/09/2011 Tarih ve 70 sayılı raporunun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, teftiş raporuna konu edilen şirketler ile hastanenin yetersiz olan kadrosunun desteklenmesi amacıyla hizmet alım sözleşmesi akdedildiği ,biomedikal,teknik ve bilgi sistemi destek,tıbbi dökümantasyon ve sekreterlik,hasta kayıt, veri hazırlama ve yönlendirme hizmetleri konusunda hizmet alımı yapıldığı,yüklenici firmaların şartname ile belirlenen kriterlere uygun veri giriş elemanı,

biomedikal teknikeri,diyaliz cihazı bakım elemanı,elektrik teknisyeni,bilgi sistem teknik elemanı çalıştıracağının kararlaştırıldığı,dava konusu teftiş raporunun konusunu oluşturan hizmet alımlarının bir kısmının yardımcı işlerden olması,bir kısmının teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerden olması nedeniyle alt işverene verilmesinin 4857 sayılı yasanın 2.maddesi kapsamında yasaya uygun olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 5521 sayılı yasanın 5. Maddesi uyarınca “ İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işçinin işinin yapıldığı yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinin gerekçesinde “Gerek işçi, gerek işveren veya vekili tarafından bu kanuna göre iş mahkemesinde açılacak davalarda hangi yer mahkemesinin yetkili olduğunu göstermek üzere tedvinine lüzum görülen bu madde, Hükümet tasarısında derbiş edilmemiş olan bir ihtiyacı karşılamaya matuf bulunmaktadır.

Bilhassa işçilerin içinde bulundukları şartlar bakımından, dava olunanın ikametgahı mahkemesinde dava açmaya mecbur kalmalarından doğabilecek güçlüklerin önlenmesi maksadıyla, bu davaların, dava olunanın medeni Kanun gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde açılabileceği gibi işçinin işini yaptığı iş yeri için yetkili yer mahkemesinde de görülebileceği esası konulmuş,

kamu intizamı bakımından konulmuş bu yetki hükmünün hilafına mukavele yapılamayacağı da tashih edilmek suretiyle işverenlerin işçiler tarafından aleyhlerine dava açılmasını güçleştirmek üzere iş mukavelelerinde veya işyeri dahili dahili talimatnamelerinde başka yargı merci tayin etmeleri önlenmiştir.” denilmektedir.

5521 Sayılı Kanunun 5. maddesinin kamu düzeni etkisinin ilke olarak, işverene karşı ve yalnız işçinin yararına olduğu, burada işçinin değil işverenin sözleşme serbestisinin kısıtlandığı, bu nedenle anılan maddenin yetki ile ilgili genel hükümleri kaldırmadığı, sadece genel hükümlerle birlikte öngörmüş olduğu, iş yeri esasına dayanan yetkiyi bertaraf edecek anlaşmaları geçersiz kılacağı, geçersizliğin sadece işvereni hedef tuttuğu anlaşılmaktadır.

(Çemberci M.: İş Mahkemeleri Kanunu Şerhi, Güzel İstanbul Matbaası, Ankara 1969, s 69-71). Kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

5521 sayılı Yasa'nın 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır." Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

İnceleme konusu davada davalı olarak gösterilen ... ...'nün ... /... adresinde bulunduğu ve bölgenin bulunduğu yere göre ise yetkili mahkemenin ... İş Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken; esastan inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: