Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/12965 K.2015/20442

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalılardan ....... Büyükşehir Belediyesi Engelliler Merkezi’ne bağlı birimde ihale ile bu işi Belediyeden alan ...........’ne bağlı şoför olarak 20.06.2003 tarihinde çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin davalılardan şirket tarafından haklı ya da geçerli bir neden olmadan feshedildiğini, davalı Belediyenin ihale ile evde bakım hizmetleri işlerini verdiği şirketin çalıştırdığı işçilere karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılardan ...... vekili, davacının İstanbul Büyükşehir Belediyesinin personeli olmadığını, personel kayıtlarında davacının kaydı bulunmadığını, davacının, müvekkil idareden ihale almış olan ve tamamen özel hukuk tüzel kişisi olan ve belediye ile hiçbir hukuki bağı olmayan diğer davalının personeli olması durumunda husumetin diğer davalı firmaya yöneltilmesi gerektiğini, davacının işe alınmasında, çalıştırılmasında, ücretinin belirlenmesinde ve işten çıkarılmasında müvekkil idarenin bir talimatının söz konusu olmadığını, davacının belirli süreli iş sözleşmeleri ile çalıştığını bu nedenle işe iade davası açma hakkının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı................... vekili, davacının müteaddit defalar işyeri kuralları ve prosedürlerine uymadığı, diğer işçileri de iş düzeni ve işveren ile ilişkileri çerçevesinde olumsuz yönde teşvik ettiği için doğruluk ve bağlılığa uymayan bu tutum ve davranışları nedeni ile iş sözleşmesinin İş Kanunu' nun 25/II madde uyarınca haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, yazılı bir fesih bildirimi yapılmadığını ve fesih nedeninin açık ve kesin olarak belirtilmediğini, bu nedenle yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davacının aynı şartlarla işine iadesine ve boşta geçen süreye ilişkin en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ile 5 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılardan..... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta işverence gerçekleştirilen feshin haklı ya da geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz.

Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.” Asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, alt işveren işçisi, aynı madde uyarınca başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri sayılacaktır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunması ve iki davalı olmasına rağmen mahkemece infazda tereddüt yaratacak şekilde tek davalı varmış gibi hüküm kurulması hatalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.