Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/13813 K.2015/18520

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin, Beyoğlu Belediyesi Başkanlık Özel Kalem Müdürlüğü memuru ve Zabıta müdürlüğünde zabıta yardımcı personeli olarak çalışırken iş sözleşmesinin haksız bir şekilde feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılardan .... vekili, davacının diğer davalı şirketin elemanı olduğunu, her türlü özlük haklarını, maaş, sigorta ve buna benzer haklarını sağlayan ve ödeme yapanın diğer davalı olduğunu, davacının iş sözleşmesini feshedenin de diğer davalı olduğunu, işe iade davasının iş sözleşmesini fesheden hangi tarafsa o davalıya açılmasının gerektiğini, müvekkili Belediye'nin davacının iş sözleşmesini feshetme yetkisinin bulunmadığını, davacının diğer davalı şirketin elemanı olduğunu, davanın kabulü halinde davacıyı işe alma veya almama yetkisi ve sorumluluğunun tamamen diğer davalıya ait olduğunu,

davacının belediyede diğer davalı şirketin elemanı olarak çalışmış olsa bile davacıyı işe alma, almama yetkisinin bulunmadığını, bu davada taraf olmadıklarını beyanla davanın husumet yönünden reddini talep etmiştir.

Diğer davalı ... vekili, davacının amirlerinin vermiş olduğu talimat ve emirlere uymadığı ve yerine getirmediğinden haklı olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının davalı Akdeniz temizlik şirketi elemanı olarak 2007 Şubat ayından itibaren çalıştığı, 02/09/2013 tarihinde diğer davalı Belediyeye ait zabıta memurluğu işini yaptığı sırada iş sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle feshedildiği, gerekçesinin belirtilmediği, belgelendirilmediği, davacının işyeri değişikliğinin yapıldığı ancak kendisine daha uygun veya eşit bir iş sunulmadığı, bildirilen işi davacının kabul etmediği, bu nedenle yapılan feshin haksız olduğu gerekçesi ile işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesi ile davalıların birlikte sorumlu olması kaydıyla boşta geçen süreye ilişkin en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ile 5 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatına karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta işverence gerçekleştirilen feshin haklı nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz.

Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.” Asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, alt işveren işçisi, aynı madde uyarınca başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri sayılacaktır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu mahkemenin de kabulündedir. Ancak mahkeme hüküm fıkrasında davacı işçinin hangi davalı şirkete iade edildiğini açıkça belirtmemiştir. Davalılardan ... alt işveren olup davacı işçi de alt işveren işçisi olduğundan ve iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Bu nedenle yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiş ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.