Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/14573 K.2018/4426

Dava

Taraflar arasındaki, 1. ve 2. dönem çalışması ile ilgili kıdem tazminatı ve 1. çalışma dönemine ilişkin ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27/02/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverenliğin işyerinde 02.06.2000 - 01.07.2008 ve 01.10.2009 - 08.05.2013 tarihleri arasında uluslararası tır şoförü olarak iki dönem halinde çalıştığını, ilk dönem iş sözleşmesinin davalı işverenlikçe sona erdirildiğini ve buna bağlı olarak kıdem ve ihbar tazminatlarına karşılık bir miktar ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin işçilik alacaklarını karşılamadığını, her iki çalışma döneminde de aylık asgari ücret ve yurtdışı seferi karşılığında harcırah aldığını, karayolu ile Avrupa ülkelerine ayda ortalama 2 sefer yaptığını,

sefer başına 450 Euro aldığını ve ayrıca ek olarak her seferde her hizmet yılı için 5 Euro’dan 50 Euro kıdem primi ödendiğini, ayrıca seferlerinin 3A nü ekspres sefer olarak yaptığını ve ekspres seferlerde ek olarak Türkiye’den gidiş ve dönüşlerde 150’şer Euro ücret aldığını,...’nın ...

Limanı ile Avrupa ülkeleri arasında dorse taşımacılığı yaptığında ayda ortalama 3 sefer yaptığını ve sefer başına 350 Euro ücret ve 50 Euro kıdem primi aldığını, sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden ödenmediğini, asgari ücret üzerinden ödendiğini, sefere rastlayan tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, ancak bugünlerin ücretlerinin ödenmediğini, her iki hizmet yılında da yıllık izinlerini kullanmadığını, haftanın 7 günü günde 13-14 saat çalıştığını, ancak hafta tatili ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini,

fazla çalışma yaptığı ve hafta tatili günlerinde çalıştırıldığının uydu araç takip ve haberleşme sisteminde kayıtlı olduğunu, ikinci dönem iş sözleşmesini ...

40. Noterliği aracılığı ile gönderdiği 10.05.2013 tarihli fesih bildirimi ile haklı nedenle sona erdirdiğini iddia ederek ilk dönem çalışması ile ilgili 1.000,00 TL. kıdem tazminatı, ikinci dönem çalışması ile ilgili 1.000,00 TL kıdem tazminatı, 1. çalışma dönemi ilişkin 1.000,00 TL ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, belirsiz alacak davası açtığını, taleplerin belirlenebilir nitelikte olduğunu, davanın değerinin net olarak belirtilmesini, aksi halde dava açılışındaki belirttiği tutarla bağlı kalınacağını, alacak talepleri ile ilgili zamanaşımı itirazında bulunduklarını, iki dönem halinde çalıştığını, ancak bu sürelerin dava dilekçesinde belirtildiği şekilde olmadığını, davacının 02.06.2000 - 01.07.2008 ve 11.11.2010 - 10.05.2013 tarihleri arasında çalıştığını, ilk dönem çalışmasını kendi isteği ile istifa ederek sona erdirdiğini, 01.07.2008 tarihinde el yazısı ile;

“çalışmakta olduğum işyerinizden yasal hakları ödenerek çıkış işlemlerini arz ederim” ve aynı tarihli bir başka dilekçesinde de; “çalışmakta olduğum işyerinizden kişisel nedenlerim yüzünden ayrılmak istiyorum, yasal haklarımın ödenerek çıkış işlemlerimin yapılarak iş akdimin feshedilmesini arz ederim” hususlarını belirttiğini, müvekkil şirketin sözkonusu dilekçeler karşılık hak etmediği halde davacıya kıdem tazminatını ödediğini, davacı ile müvekkil Şirket arasında 01.07.2008 tarihinde protokol imzalandığını ve bu belgede;

“..personel 01.07.2008 tarihinde yazılı olarak istifa etmiştir, işveren işçiden ihbar süresi içersinde çalışmasını ve ihbar tazminatı talep etmeyecektir” düzenlemesinin bulunduğu, protokolün ikale sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu nedenle davacının müvekkilinden ihbar ve kıdem tazminatı talep edemeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli olarak davacıya protokol gereği 7.150,00 TL. ödediğini, davacının ibraname ile müvekkil Şirketi ibra ettiğini, davacının ikinci dönem çalışmasını haklı nedenle sona erdirdiğini iddia ettiğini, ancak sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirilecek bir durum olmadığını,

bu nedenle davacının fesih bildiriminin istifa olarak değerlendirildiğini, davacıya 1.370,59 TL. ihbar tazminatı ödemesini bildirmelerine rağmen davacının bu borcunu ödemediğini, davacıya yapılan harcırah ödemelerinin düzenli bir ödeme olmaması,

süreklilik arz etmemesi nedeniyle sigorta primine esas matraha alınmasının mümkün olmadığını, genel tatil günlerinde çalışılmadığını, ancak çalışılması durumunda da çalışılan sürenin 2 katı kadar izin kullandırıldığını, hak kazandığı yıllık izinlerini kullandığını, bu durumun izin belgeleri ve ücret bordroları ile sabit olduğunu, izin kullanamadığı dönemlerde de izin ücretlerinin ödendiğini, hafta tatili günlerinde çalıştırılmadığını, fazla çalışma yapmadığını,

davacının uluslararası tır şoförü olduğunu ve ağır vasıta kullanan davacının trafikte yürüme yasağı olduğunu ve bu nedenle fazla çalışma yapmasının ya da hafta tatilinde çalışmasının mümkün olmadığını, ücret ve sefer primi ile ilgili beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkil Şirkette tüm şoförlerin asgari ücret ile çalıştığını, davacıya asgari ücretlerinin ...

Bankası hesabına yatırılarak ödendiğini, ücret bordrolarında ihtirazı kayıtsız imzalarının mevcut olduğunu, şoförlere verilen bedellerin, davacının kazancına ek ödeme niteliğinde olmadığını, iş avansı niteliğinde olduğunu, gidilen yola göre, benzin, otopark, otel, yiyecek vb karşılığı olduğunu, gidilen ülke ve yola göre değişen masraflara ilişkin bu ödemelerin şu an dahi 150-350 Euro arasında olduğunu, hiçbir zaman 450 Euro olmadığını, ayrıca davacıya hiçbir zaman ekspres sefer karşılığı 150 Euro ve kıdem primi ödenmediğini, müvekkil Firmada her şoförün ayda 1 sefer yaptığını,

iddia ettiği gibi ayda 2-3 sefer yapılmasının fiilen mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının ilk dönem çalışmasının yasal hakları ödenmek şartı ile karşılıklı anlaşma yolu ile son bulduğu, sefer primi ücreti eklenmeksizin kıdem ve ihbar tazminatı ödemesinin yapıldığı, ilk dönem çalışmasının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanılacak nitelikte feshedildiği yönünde taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, ancak ücrete dahil edilmesi gereken sefer primi hesaplamaya katılmaması nedeni ile her iki tazminat hesabının eksik olduğu, ikinci dönem çalışmasının davacı tarafça genel tatil ücretleri, hafta tatil ücretlerinin ödenmemesi,

sefer primlerinin SGK ya bildirilen ücrete dahil edilmemesi nedeni ile davacı tarafça haklı olarak feshedildiği, ikinci dönem çalışmasının sonucunda içeriği itibari ile haklı nedene dayanmasın nazara alınarak kıdem tazminatına hak kazanılacak nitelikte olduğu, ancak ihbar tazminatı talep hakkının bulunmadığı, kıdem tazminatının hesaplanmasında iki dönemin toplanması sureti ile toplam hizmet suresi esas alınarak hesaplanmasının ve ilk dönem için yapılan tazminat ödemesinin mahsubu sureti ile kıdem tazminatına hak kazandığı,

ilk dönem çalışması ihbar tazminatına hak kazanılacak nitelikte son bulduğundan gerçekte hak kazanılan ihbar tazminatının hesaplanarak ödenen tazminatın mahsubu sureti ile bakiye ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı dava dilekçesinde, davalı işyerinde 02.06.2000 - 01.07.2008 ve 01.10.2009 - 08.05.2013 tarihleri arasında uluslararası tır şoförü olarak iki dönem halinde çalıştığını açıklayarak I. çalışma dönemine ilişkin bakiye kıdem ve ihbar tazminatı ile II. çalışma dönemine ilişkin kıdem tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Mahkeme ise son ücret ve toplam çalışma süresine göre belirlenen kıdem tazminatından ilk dönem için yapılan tazminat ödemesinin mahsubu ile kıdem tazminatı alacağı hüküm altına alınmıştır.

Maddi vakıa ve taleple bağlılık ilkesi (6100 sayılı HMK.nun 25.md. ve 26.md.) gereğince davacının hak ettiği, kıdem tazminatının iki dönem olarak, her bir dönem sonundaki hizmet süresine, ücrete ve kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.