Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/14767 K.2015/19102

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davada ve birleşen davada, davacının, davalı ...i.‘ne ait Halkın Sesi Gazetesi ünvanlı işyerinde 01.10.2006 -31.12.2008 tarihleri arasında sözleşmeli gazeteci olarak çalıştığını, davalı işverenin hiç bir gerekçe göstermeden iş aktine son verdiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı, ücret, %5 fazla ödeme, yıllık izin ücreti ve vergi iadesi alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ....., davacı ile 4 yıllık sözleşme yaptığını, davacının Balıkesir'de çalışacağını belirterek 2008 Kasım ayı itibariyle işe gelmediğini, Ekim ayı maaşının ödediğini ancak Kasım ve Aralık aylarında işe gelmediğinden maaşını ödemediğini ancak sigortasını yatırdığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Dairemizin 2011/27569 Esas sayılı bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapıldığı belirtilerek, davacının 01/10/2006-31/12/2008 tarihleri arasında Halkın Sesi isimli gazete çıkaran davalılardan .....'a ait işyerinde sözleşmeli gazeteci olarak çalıştığı, davalının ... Şirketi'nde çalıştığının ispat edilemediği gerekçesi ile davalı Şirket açısından davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, diğer davalı ..... açısından vergi iadesi haricindeki diğer taleplerin ise kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı şirketin 30/12/2013 tarihi itibari ile ticaret sicili kaydının terkin edildiği, tasfiye memurunun... olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkeme tarafından öncelikle yapılacak iş, sicilden terkin edilen şirketin, bu davaya özgü olmak üzere ihyası için davacı tarafa süre verilerek taraf teşkilinin yeniden sağlanmasıdır.

3-Davalı şirketin davacının çalışmalarından sorumlu olup olmadığı hususu ihtilaflıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 92. Maddesinde “Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İş mahkemesinin kararına karşı taraflarca 5521 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yoluna başvurulması iş mahkemesince hüküm altına alınan işçi alacağının tahsiline engel teşkil etmez. (Değişik üçüncü fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.)” hükmü yer almaktadır.

Dairemizin 2011/27569 Esas sayılı bozma ilâmında işyeri devri olup olmadığı hususunda gerekli araştırmanın yapılması ayrıca İş Müfettişi tarafından hazırlanan raporun tümünün getirtilmesi belirtilmiştir. Mahkeme, bozma ilâmı doğrultusunda inceleme yapıldığını belirtmesine karşın İş Müfettişi raporunun tamamı getirtilmemiştir.

Mahkeme tarafından yapılacak iş, iş müfettişi raporuna dayanak olan davacının şikayet dilekçesini, iş müfettişi tarafından incelemesi kapsamında toplanan belgeleri, iş müfettişi tutanağını, var ise iş müfettişi tarafından alınan ifadeleri de kapsayacak şekilde iş müfettişi raporunun eki, dayanağı ve ilgilisi olan tüm belgeler ile birlikte, iş müfettişi dosyası bir bütün halinde celbedilerek sonuca gitmektir.

Dosyada mevcut iş müfettişliği yazısında açıkça, “Halkın Sesi Gazetesi’nin davalı şirkete ait olduğu, ..... tarafından faaliyet gösterilmekte iken 01/01/2009 tarihinde yapılan ünvan değişikliği doğrultusunda bu tarihten itibariyle .... tüzel kişiliği olarak faaliyete devam edildiği anlaşılmıştır” yönünde açıklama mevcuttur.

BU açıklama, iş müfettişi raporunun dayanakları ve aşağıda belirtilecek açıklamalar doğrultusunda irdelenerek davalı şirketin sorumluluğu değerlendirilmelidir.

3- Dairemizin 2011/27569 Esas sayılı bozma ilâmında işyeri devri olup olmadığı, davalıların birlikte sorumluluğunu gerektirecek bir durum bulunup bulunmadığının tespiti açısından, davacının, davalı şirket nezdinde çalışıp çalışmadığının tespiti gerekmektedir.

Sağlıklı sonuca ulaşılabilmesi için, Mahkeme müzekkerelerine davacının tespit edilen hizmet süresi açıkça belirtilerek, Vergi Dairesi’nden, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü’nden, Ticaret sicili Memurluğu’ndan, Gazeteciler Cemiyeti’nden, Halkın Sesi Gazetesi’nin hangi davalı tarafından çıkarıldığı, hangi davalının bu gazetenin işlerinden sorumlu olduğu veya fiilen bu gazete ile iştigal ettiği, veya bu hususları davalıların birlikte mi yerine getirdikleri, Halkın Sesi Gazetesi sebebi ile vergi mükellefinin/mükelleflerinin kim/hangi şirket olduğu, bu gazetenin kim/kimler tarafından kimin/hangi şirketin sorumluluğunda çıkarıldığı,

bu gazetenin sahibinin kim/hangi şirket olduğu bu gazetenin veya haklarının davalılardan biri tarafından diğerine devredilip devredilmediği konusu araştırılmalıdır.

4-Ayrıca Ticaret Sicili Memurluğu’ndan ve SGK’ndan belgeler eksik celbedilmiştir. Ticaret Ticaret Sicili Memurluğu’ndan ve SGK’ndan, davacının çalıştığı gazetenin adı, her 2 davalının adı, soyadı, ticari ünvanı Mahkeme yazılarında belirtilmek sureti ile,bu gazetenin davalılar arasında devir, birleşme, birlikte işletme, davalıların veya gazete işleticisinin ünvan değişikliği gibi hususlar olup olmadığını gösteren belgelerin, her iki davalı işverenin ilk tesisi tarihinden itibaren celbedilmesi ve varsa tarafların bu konuda gösterecekleri sair yazılı deliller de toplanmalıdır.

5-Dosyada mevcut Ticaret Odası kayıtlarına göre, davalı şirketin ortaklarının önceleri 2/100 pay ile davalı Emrah ve 98/100 pay ile... olduğu, İsmail’in aynı zamanda şirketi temsile yetkili şirket müdürü ve temsile yetkili kişisi olduğu, İsmail ile davalı Emrah’ın kardeş oldukları, hatta bir kısım kayda göre aynı yerde ikamet ettikleri, davalı şirketin açılış tarihindeki gerçek faaliyet konusunun “gazete ve matbaacılık” şeklinde gösterildiği, Ticaret Sicili Gazetesi’ndeki amaç ve konuları arasında “radyo-televizyon-gazete, dergi basımı, matbaacılık” hususlarının da bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukardaki inceleme ve araştırmaların sonucu belirtilen hususlar ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmelidir. Bozma ilâmı doğrultusunda işlem yapıldığı belirtilmesine rağmen yukarda açıklanan araştırmalar yapılmaksızın davalı şirketin sorumluluğu hakkında karar verilmesi hatalıdır.