Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/14817 K.2018/8475

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 26.04.2010 tarihinde işe başladığını ancak sigortasının 01.07.2010 tarihinde yapıldığını, davalı şirkette mağaza müdürü olarak 06.07.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, 06.07.2013 günü hiçbir sebep gösterilmeden işten çıkarıldığını, bunun üzerine davacının ...

13. Noterliğinden 09.07.2013 tarihli 07666 yevmiye numarasıyla davalı şirkete alacaklarının ödenmesi için ihtarname çektiğini, neticesinde müvekkiline alacaklarının bir kısmını vermek karşılığında bir yazı imzalatıldığını, bu kısmi ödemede müvekkiline 2.472,00 TL almış olduğu ortalama maaş üzerinden hesap yapılarak 1.450,00 TL nakit, 8 000.00 TL ... Bankasının ...

Sanayi Şubesine ait 20.11.2013 vade ile çek verdiğini, henüz bu çekin ödemesi yapılmadığından, hak etmiş olduğu hakların davacıya verilmediğini, müvekkilinin aylık son maaşının net 3.234,00 TL olduğunu, maaşımn bir kısmının elden geri kalanının banka kanalıyla ödendiğini, mesai saatlerinin haftalık programa göre 14.00-22.00, 10.00-18.00, 10.00-22.00 saatleri arasında değiştiğini, hafta içi 1 gün haftalık iznini kullanmak zorunda bırakıldığını, çalıştığı fazla mesai karşılığının kendisine ödenmediğini, müvekkilinin aylık 270 TL yemek parası aldığını, milli bayramlarda ve resmi tatil günlerinde çalıştığını,

dini bayram günlerinde ise bayramın en fazla ikinci gününe kadar izin verildiğini, üçüncü günü davacıdan çalışmasının istendiğini, bu tatil ve izin günlerinin ücret karşılığının davacıya ödenmediğini, asgari geçim indiriminin maaşından ayrı olarak müvekkiline verilmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı, asgari geçim indirimi ücreti alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının çalışma süresinin, çalışma koşullarının, ücretinin SGK kayıtlarında gözüktüğü gibi olduğunu, davacı ... ...’in davalı şirket aleyhine dava açtığını, Sosyal Sigortalar Kurumu kayıtları esas alınmak suretiyle yapılan bilirkişi hesaplamasına göre hüküm kurulması gerektiği, davacının işten kendisinin ayrıldığını, 07.07.2013-25.07.2013 tarihleri arasında herhangi bir bildirimde bulunmadan işe gelmediğini, davalı şirketin davacıyı ...

23.Noterliğinin 15.07.2013 tarih ve 14272 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile işe davet etiğini, işe gelmemesi durumunda iş akdini feshetmek durumunda kalacağını bildirdiğini, davacının işe gelmemesi üzerine SGK’ya çıkış bildiriminin yapıldığını, buna rağmen davacı ile problem yaşamak istemeyen davalı şirketin ibraname karşılığında davacıya toplam 9.450,00 TL ödeme yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, SGK'na verilen bildirgede işten ayrılma kodunun 04 olarak gösterildiği, işveren tarafından davacıya kısmen, kıdem, ihbar tazminatının ödendiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kaxandığı, 6098 sayılı T.B.K. nın 420.

Maddesindeki düzenleme uyarınca davacıdan sadır olduğu belirtilen ibranamenin ibra niteliğinde bulunmadığı, davacı konusu yapılan işçilik alacaklarını ortandan kaldırıcı bir yönünün bulunmadığı, davacıya ödendiği belirtilen ve davalının kabulünde bulunan 9.450,00 TL lik ödemenin, kıdem tazminatına mukabil bir ödeme olduğu, gerekçesiyle kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı, asgari geçim indirimi ve genel tatil ücreti alacağı talebinin kısmen kabulüne, ödenen prim miktarının fazla mesai alacağını ziyadesi ile karşıladığı gerekçesiyle davacının fazla mesai alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Taraflar arasında fazla mesai ücreti alacağının hesabı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususu, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Satış temsilcileri genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışmaktadırlar. Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir.

İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır.

Ancak ister gezerek, isterse işyerinde çalışsın satış temsilcisi mesaisi artıkça prim alacağı artacağından, bir anlamda yüzde usulü ile çalışması söz konusu olduğundan fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta dosya içeriğine göre davacının satış temsilcisi olarak sabit ücret+ prim usulü çalıştığı sabittir. Mahkemece, davacıya ödenen aylık prim alacağının hesaplanan aylık fazla mesai ücretini karşıladığı gerekçesi ile fazla mesai ücreti reddedilmiş ise de; yukarıda belirtilen ilke kararı gereğince fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (%50) hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.