Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/14912 K.2017/18442

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılardan ... Belediye Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, davacının davalı işverenlikte kesintisiz çalıştığını, 31/12/2009 tarihinde ihaleli işin sona ermesi nedeni ile iş aktinin sona erdiğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. B) Davalı cevabının özeti: Davalı ... vekili, davacıya ait müvekkilindeki kayıtların sadece 2007, 2008, 2009 yıllarına ait davacının çalışmasının kesintili olduğunu, davacının çalışma süresini ispatlaması gerektiği, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, dosya kapsamından davalı idarenin ilaçlama, yol bakım onarım gibi işlerini ihaleye çıkarmak suretiyle hizmet aldığı, bu nedenle davalı idare ile ihale işini alan şirketler arasındaki ilişkinin 4857 sayılı Yasa'nın 2/6 maddesi ve Yargıtay yerleşik kararları dikkate alındığında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olduğu ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının talep ettiği sürelerde asıl işveren olarak ...

Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalışıp çalışmadığı yönünde yapılan irdelemede ; ... Büyükşehir Belediyesinin 2000 yılında kurulmuş olması ve hizmet vermeye başladığı tarihten önce ... Belediye Başkanlığı olarak hizmet verdiği, ... Büyükşehir Belediyesinin kurulmasından sonra ...

Belediye Başkanlığının merkez belediyesi olarak hizmet vermeye devam ettiği, emsal dosyalarda davalı ... bünyesinde çalışanlara ait işyeri sicil dosyaları incelendiğinde, .... ilinde 1999 yılında meydana gelen deprem sonrası davalı ... tarafından bozulan yol ve kanalisazyonları tamir ve bakım işlerinin yapımına ilişkin ihaleler yapıldığı ve daha sonraki dönemde benzer şekilde ihalelerin devam ettiği ve ihaleyi alan şirketlerin aynı şirketler olduğu yine emsal dosyalarda benzer şekilde çalışan işçilerin bulunduğu ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından talep edilen tarihlere arasındaki çalışma süresinin asıl iş

veren olarak ... Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalıştığı sonucuna varıldığı, (Örnek olarak, ....

İş Mahkemesi tarafından verilen 2011/664 Esas 2012/688 sayılı benzer nitelikte ki karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2012/31310 Esas 2014/24624 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği), davacıya ait özlük dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, SGK hizmet dökümü ve dosya kapsamı ile emsal dosyalar birlikte değerlendirildiğinde davacının alt işveren şirketler aracılığıyla davalı belediyede 08/01/2005-31/12/2009 tarihlerine kadar çalıştığı, davalı ... Ürünleri Ltd.

Şti. yönünden açılan dava atiye terk edildiğinden, diğer davalı yönünden dava konusu alacak talepleri devam ettiğinden HMK.nun 123. maddesi uyarınca davalı ... başkanlığının açık rızası alınmasına gerek olmadığından davalı ... Ürünleri Ltd.

Şti. yönünden açılan davanın atiye terk nedeniyle bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, dosya kapsamında iş sözleşmesinin feshine ilişkin yazılı delilin mevcut olmadığı, ihale süresinin sona ermesi nedeniyle davacının sözleşmesinin eylemli olarak iş veren tarafından sona erdirildiği anlaşıldığından davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağı bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz: Karar süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. E)Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Çalışma olgusunu, bunu ileri süren işçi ispatlamalıdır. Somut uyuşmazlıkta, hizmet süresine dahil kabul edilen 01/04/2005-25/07/2005 arası çalıştığı işyeri ... Şirketi ise de davalı ... ile ilgisi dosya kapsamından saptanamamaktadır. Öncelikle bu işyerinin davalılar ile ilişkisi taraflardan sorulmalıdır.

Bu işyerindeki davacının çalışmalarının asıl-alt işveren ilişkisi, işyeri devri, kurumlar arası borç-alacak devri gibi nedenler ile davalının bu dönemden sorumlu olup olmadığına dair mevzuat da yargılama sırasında ele alınarak, ayrıca, bu işverenin gerekirse güncel ünvanı ve adresi de Ticaret Sicili Memurlukları'ndan ve taraflardan sorularak gerekli belgeler ...

Şirketi'nden 01/04/2005-25/07/2005 arası döneme ilişkin davalı ... ile ilgili hizmet alım sözleşmeleri, ihale belgeleri, davacının işyeri özlük dosyaları celbedilmelidir.

Zira eldeki dosya kapsamında işyeri özlük dosyasına ait bir kısım belgeler bulunmakta ise de bu belgeler sınırlı sayıda olduğundan davacının işyeri özlük dosyası puantajlar, bordrolar, hangi asıl işverenin işinin yapıldığına dair belgeler, yıllık izin kullanımı, tazminat ödenip ödenmediğini gösteren belgeler gibi tüm belgeleri de kapsayacak şekilde Mahkeme tarafından yeniden istenmelidir.

Davalı ...'ye doğrudan doğruya müzekkere yazılarak 01/04/2005-25/07/2005 arası döneme ilişkin hizmet alım sözleşmeleri ve ... Şirketi'nden hizmet alımına/ihaleye ilişkin belgeler celbedilmelidir.

Ayrıca, 01/04/2005-25/07/2005 arası döneme ilişkin olarak SGK'ndan davalı ...'nin o dönemdeki ünvanı ve şimdiki ünvanı gerekirse taraflardan sorularak tespit edilip Mahkeme müzekkeresinde davalı ...'nin bu eski ve yeni ünvanları da belirtilerek, 01/04/2005-25/07/2005 arası döneme ilişkin davalı ...'nin kimden/hangi alt işverenden/şirketten hizmet alımı yaptığına ilişkin belgeler ve varsa sözleşmeler istenmelidir

SGK'dan ve Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden ... Şirketi'nin işyeri dosyası, 01/04/2005-25/07/2005 arası dönemi kapsayan ihale/hizmet alım sözleşmelerini kapsayan dosyalar, ... Şirketi'nin davalı ile ilgisini gösteren belgeler, ... Şirketi'nin davalı ...'den ihale alımına ilişkin dosyalar celbedilmelidir.

Tarafların bu işyerine ilişkin açıklamaları gerektirir ise sair belgeler de celbedilerek tüm bunlar mevcut dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, bu işyerindeki çalışmaların hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği tespit edilerek sonuca gidilmelidir.

3-Davacının hizmet süresine dahil kabul edilen 08/01/2005-31/03/2005 tarihleri arasında ... Şirketindeki çalışmasının davalı ... ile ilgisi dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmamakta ise de Dairemiz tarafından evvelce 2015/8243 Esas sayısı ile incelenen .... İş Mahkemesi'nin 2013/143 Esas sayılı dosyası kapsamında 1032948 sicil numaralı bu işyerine ilişkin SGK belgeleri arasında davalı ...'nin yer teslim tutanağı ve hizmet alım sözleşmesi bulunduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, davacının bu işyerindeki çalışmasının davalı ...'de geçip geçmediğine ilişkin puantaj ve benzeri bir kayıt bulunmamaktadır.

Bu nedenle, öncelikle 08/01/2005-31/03/2005 tarihleri arasında davalı Belediyede çalışıp çalışmadığı taraflara açıklatılarak, yukarda 2 numaralı şıktaki araştırmalar bu işyeri bakımından da ilgisi oranında yapılarak bilhassa ... Şirketi'nden, davalı ...'den, SGK'ndan ve davacıdan, davacının 08/01/2005-31/03/2005 tarihleri arasındaki çalışmasının davalı ... nezdinde geçip geçmediğini gösteren puantaj, bordro, nöbet listesi, izin belgesi gibi belgeler celbedilerek bu dönemin hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği hakkında sonuca gidilmelidir.

4-Davacının hizmet süresine dahil edilen 25/04/2006-31/12/2006 arası dönemdeki çalışmasının davalı ...'de değil ... Büyükşehir Belediyesinde geçtiği anlaşılmaktadır.

593 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye göre 2004 yılındaki ilk mahalli idari seçimlerden sonra gerçekleşen Büyükşehir Belediyesindeki çalışmalardan davalı ...'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığının düşünülmemesi hatalıdır.

5- Davacının hizmet süresine dahil edilen 26/01/2009-06/05/2009 tarihleri arasında SGK belgesine göre ... Şirketi'nde çalıştığı anlaşılmakta ise de bu döneme dair ... Şirketi davalı ... için düzenlenen bordrolarda işyeri sicil numarası ... olup davacının çalışmasının ise bu dönemde ... Şirketi'nin ... sicilli işyerinde çalıştığı hizmet döküm cetvelinde görünmektedir. İlaveten, bu döneme dair bordrolarda davacının ismi bulunmamaktadır

Bu durum öncelikle taraflardan sorularak, ayrıca, davacının 26/01/2009-06/05/2009 tarihleri arasında davalı Belediyede çalışıp çalışmadığı da taraflara açıklatılarak, yukarda 2 numaralı şıktaki araştırmalar bu işyeri bakımından da ilgisi oranında yapılarak bilhassa .... Şirketi'nden, davalı ...'den, SGK'dan ve davacıdan, davacının 26/01/2009-06/05/2009 tarihleri arasında tarihleri arasındaki çalışmasının davalı ... nezdinde geçip geçmediğini gösteren puantaj, bordro, nöbet listesi, izin belgesi gibi belgeler celbedilerek bu dönemin hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği hakkında sonuca gidilmelidir.

6-Davacının hesaba esas hizmet süresinde çalıştığı alt işverenliklerdeki özlük dosyaları celbedilerek münderecatlarındaki belgelerin talep edilen alacaklara etkisi irdelenmelidir.

Bu kapsamda, alt işverenliklere ulaşabilmek bakımından, alt işverenliklerin ünvanları hizmet alım sözleşmesi, SGK belgeleri gibi belgelerden tam olarak tespit edilmeli, gerekirse Ticaret Sicili Müdürlüklerinden eski ve yeni ünvanları tam ve doğru şekilde tespit edilerek, bu ünvanları üzerinden Ticaret Sicili Müdürlüklerinden belirlenecek son güncel merkez adreslerine yazı yazılmalıdır.

7-Davacının davalı ... Şirketi hakkındaki davayı atiye bırakması sonucunda, ... Şirketi bakımından yapılan yargılama giderinden davalı ...'nin sorumlu tutulmaması bu yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır. Davalı ... Şirketi bakımından yapılan yargılama giderinin hüküm fıkrasından açıkça ortaya konmaması ve hüküm fıkrasının bu bakımdan denetime elverişsiz olması da hatalıdır.