Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/14913 K.2017/10004

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, davacının 03/07/2000-30/09/2009 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. B)Davalı cevabının özeti: Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacıya ait müvekkilindeki kayıtların 22/05/2004 tarihinden 2008 yılı sonuna kadar bulunduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ..., davaya cevap dilekçesi vermemiştir. C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, iş sözleşmesinin feshine ilişkin yazılı delilin mevcut olmadığı, dosya kapsamında ki belgelerden davacının çalıştığı son alt iş verenin ihalesinin sona erdiğinden işten çıkarıldığı anlaşıldığından davacının sözleşmesinin eylemli olarak davalı iş veren tarafından sona erdirildiği kanaat ve sonucuna varıldığı, davacının 03/07/2000 -22/05/2004 tarihleri arasındaki çalışma süresinin asıl iş veren ...

Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalışıp çalışmadığı yönünde yapılan irdelemede ; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 06/03/2000 tarih ve 23985 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 593 Sayılı KHK gereği kurulmuş olup 22/03/2008 tarih ve 26824 mükerrer sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5747 Sayılı Kanun gereği ... adı ... Büyükşehir Belediyesi olarak değiştirildiği, bu tarihten sonra ...

Belediye Başkanlığının merkez belediyesi olarak hizmet vermeye devam ettiği, davacının işveren olarak ...İnşaat Ltd. yanında çalışmaya başladığı işe giriş bildirgeleri ve hizmet cetveli ile anlaşıldığı, benzer dosyalarda ve bu dosyada davacının çalışmış olduğu iş verenlere ait işyeri sicil dosyaları incelendiğinde, ... ile ... İnşaat Ltd. arasında deprem sonrası bozulan yolların tamir ve onarım ile bakımına ilişkin tutanak düzenlendiği, ...

İnşaat Ltd. şirketi tarafından kuruma verilen 2000 yılına ait iş yeri bildirgesi ile ihaleyi yapan makamın ... Belediyesi olduğu ve deprem sonrası bozulan yol ve kanalisazyonları tamir ve bakım işine ait olduğu belirtildiği, 2002 yılına ait iş yeri bildirgesinde yine aynı şekilde ihaleyi yapan makamın ... Belediyesi olduğu anlaşıldığı, davacıya ait çalışmış olduğunu iş yerinlerine ait iş yeri sicil dosyalarında belirtilen iş yeri bildirgelerinde ihaleyi yapan makamın ...

Belediyesi olduğu ve deprem sonrası bozulan yol ve kanalisazyonları tamir ve bakım işlerinin yapımına ilişkin ihaleler olduğu, ... ilinde depremin 1999 yılında meydana geldiği yine emsal dosyalarda benzer şekilde çalışan işçilerin bulunduğu ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından 03/07/2000 -22/05/2004 tarihleri arasındaki çalışma süresinin asıl iş veren ...

Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalıştığı sonucuna varıldığı, davacıya ait özlük dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, SGK hizmet dökümü, emsal dosyalar ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının alt iş veren şirketler aracılığıyla davalı belediyede 03/07/2000-30/09/2009 tarihlerine kadar çalıştığı sonucuna varıldığı, dosya kapsamından ve emsal dosyalarda davalı idarenin ilaçlama, yol bakım onarım gibi işlerini ihaleye çıkarmak suretiyle hizmet aldığı,

bu nedenle davalı idare ile ihale işini alan şirketler arasındaki ilişkinin 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi ve Yargıtay yerleşik kararları dikkate alındığında asıl iş veren - alt iş veren ilişkisi olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı, dosya kapsamından davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağı bulunduğu kanaatine varılarak hükme esas almaya yeterli bulunan bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar nazara alınarak aşağıda ki şekilde karar verildiği,

davalı ... vekili tarafından ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunduğundan iş sözleşmesinin fesih tarihi itibariyle yürürlükte olan 818 Sayılı Borçlar Kanunu gereği yıllık ücretli izin alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu açılan dava ile zamanaşımı kesilmekte ise de, bakiye kısım hakkında zamanaşımı işlemeye devam edeceği ve bu durumda ıslah dilekçesinden sonra davalı Belediyenin zamanaşımı defi nedeniyle yıllık izin alacağı dava dilekçesi ile talep edilen kısım dışında kalan miktar zamanaşımına uğradığından bu yöndeki zamanaşımı defi nazara alınarak hüküm kurulduğu,

uygulama ve öğretide kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına ilişkin davalar, hakkın doğumundan itibaren, Borçlar Kanununun 125 inci maddesi uyarınca on yıllık zamanaşımına tabi tutulmuştur. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ıncı maddesinde de genel zamanaşımı 10 yıl olarak belirlenmiştir. Bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı zamanaşımına uğramadığı sonucuna varıldığı, davacı vekili ıslah dilekçesi ile alacaklarının tamamının davalı ...

Başkanlığından tahsilini talep ettiğinden davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurulduğu gerekçesi ile davalı ... bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Davacının ıslah dilekçesindeki alacakların tamamının davalı ...'ndan tahsili şeklindeki açıklamasının ıslahın sadece ...'na yönelik yapıldığını göstermesine rağmen Mahkeme tarafından davacının davalı alt işveren ...'den talepte bulunmaması karşısında bu davalı hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde karar verilmesi hatalıdır. Mahkeme tarafından davalı ...'in ilk dava dilekçesindeki miktarlar ile sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken davacı vekiline bu hususu açıklatma gereği duyulmadan davalı ... hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi davacı temyizi bulunmadığından ve alt işveren hakkındaki bu kararın asıl işverenin rücu hakkını ortadan kaldırmadığı anlaşıldığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Çalışma olgusunu işçi ispatlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının hizmet dökümüne ve dosyadaki belgelere göre; davacının 03/07/2000-30/11/2000 tarihleri arasında 1020291 sicilli işyerinde çalıştığı, “sigortalı çalıştırmaya son verip işyeri dosyasının arşive kaldırılmasına dair SGK belgesine” göre; bu işyeri ... Şirketi olup, ...'nda 27 adet mahalle ilaçlama işidir. Hizmet dökümüne göre 19/04/2001-20/08/2001 tarihleri arası ise 1022421 sicilli işyerinde çalışması görünmekte olup “işyeri iz belgesine” göre Yıldız Şirketi olup, ilaçlama hizmetidir.

Öncelikle bu 2 işyerinin davalılar ile ilişkileri taraflardan sorulmalıdır.

Bu 2 işyerindeki davacının çalışmalarının işyeri devri, kurumlar arası borç-alacak devri gibi nedneler ile davalının bu dönemden sorumlu olup olmadığına dair mevzuat da yargılama sırasında ele alınarak, ayrıca, bu işverenlerin gerekirse güncel ünvanları da Ticaret Sicili Memurlukları'ndan ve taraflardan sorularak gerekli belgeler celbedilerek tespit edilip, bu 2 şirketten belirtilen dönemlere ilikin davalı ... ile ilgili hizmet alım sözleşmeleri, davacının işyeri özlük dosyaları celbedilmelidir

Ayrıca, davalı ...'ye doğrudan doğruya müzekkere yazılarak bu dönemlere ilişkin hizmet alım sözleşmeleri celbedilmeli

Ayrıca, gerekirse özellikle bu dönemlere ilişkin olarak SGK'ndan davalı belediyenin o dönemdeki ünvanı ve şimdiki ünvanı gerekirse taraflardan sorularak tespit edilip Mahkeme müzekkeresinde davalı ...'nin bu eski ve yeni ünvanları da belirtilerek, davacının belirtilen çalışma dönemlerine ilişkin davalı ...'nin hizmet alımına / kimden /hangi alt işverenden/ şirketten hizmet alımı yaptığına ilişkin belgeler ve varsa sözleşmeler istenmelidir.

Tarafların bu 2 işyerine ilişkin açıklamaları gerektirir ise sair belgeler de celbedilerek tüm bunlar mevcut dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, bu 2 işyerindeki çalışmaların hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği tespit edilerek sonuca gidilmelidir.

4-Davacının hizmet dökümüne göre 01/02/2009-30/09/2009 tarihleri arası 1050848 sicilli ... Büyükşehir Belediyesi bünyesinde ve giriş bildirgesine göre ... işyerinde çalıştığı görülmektedir. 593 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye göre 2004 yılındaki ilk mahalli idari seçimlerden sonra gerçekleşen Büyükşehir Belediyesindeki çalışmalardan davalı ...'nin sorumlu tutulması mümkün değildir. Dairemiz tarafından birlikte incelenen Dairemizn 2015/13707 Esas sayılı dosyasında davalı ... aynı olup, o dosyadaki belgelere göre ... Büyükşehir Belediyesi ve ... arasında 2009 yılında geçerli hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, ...'in ibraz ettiği bordrolardan davacının ... Büyükşehir Belediyesi'nde çalıştığı anlaşılmaktadır.

Netice olarak, bahsolunan tarih aralığındaki hizmet süresinden davalı ... Başkanlığının sorumlu tutulamayacağının düşünülmemesi hatalıdır.

Bununla birlikte, davacının davalı ... nezdinde ... işyerindeki çalışmasının hizmet dökümüne göre 31/12/2008 tarihinde son bulduğu, davacının ... işyerinde Büyükşehir Belediyesi'nde 01/02/2009 tarihinde işe başladığı, aradan geçen 1 aylık süre ve asıl işverenin değişmesi göz önüne alındığında 31/12/2008 tarihi itibari ile kıdem, ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti alacaklarının 31/12/2008 tarihi itibari ile hüküm altına alınması gerektiği gözetilmelidir.

F) Sonuç: