Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15182 K.2015/22810

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 09.06.2006 tarihinden itibaren davalı şirkette çalıştığını, iş akdi fesih bildiriminde gerekçe olarak “iş veriminin düşmesi ve iş disiplinine aykırı hareket etme" gösterildiğini, davacının 7 yıldan fazla işyerinde çalıştığını İş veriminin düşük olduğu iddiasının 7 yıl sonra yapılması iş hukukuna aykırı olduğunu, fesih bildiriminde üretim planındaki eksik üretim yapılmasına dair sözlü uyarı yapıldığının bildirildiğini, diğer iddiaların ise işe gelmeme ve işyerinde sigara içme iddialarının olduğunu bunların gerçek olmadığını, fesihte son çare ilkesine uymadığını belirterek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının işyerlerinde 19/06/2006- 13/09/2013 tarihleri arası görev yaptığını, iş akdinin iş disiplinine uygun hareket etmeme ve iş veriminin düşmesi nedeniyle yapıldığını, 08.02.2011 tarihinde soyunma dolabına hasar verdiğini , bu sebeple yazılı ihtar aldığını, 20/05/2013 tarihinde mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmediğini, yazılı ihtar aldığını, 09.06.2013 tarihinde mazeretsiz ve izinsiz işe gelmediğini yazılı ihtar aldığını, 03/08/2013 tarihinde kendisine verilen üretim planından eksiz üretim yaptığını sözlü olarak uyarıldığını,

12.09.2013 tarihinde mesai saatleri içerisinde sigara içmek suretiyle iş disiplin kurallarına uymadığını, bu hususun tutanakla tespit edildiğini , bu sebeple kendisinden yazılı savunma talep edildiğini, savunmadan imtina ettiğini, bu nedenlerle İş Kanunun 25/II -h/ı bentleri uyarınca feshedildiğini, fesih işleminde hukuka aykırılık olmadığını, tüm yasal haklarının kendisine ödendiğini bir an için fesih geçersizliğine karar verilmesi halinde tazminatın en üst sınırdan verilmesi gerektiren şartların mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut olayda davacı işçinin iş sözleşmesi 08.02.2011 tarihinde soyunma dolabına hasar verme nedeniyle yazılı ihtar, 20.05.2013 ve 09.06.2013 tarihlerinde işe mazeretsiz gelmemesi ile ilgili yazılı ihtarlar ve 03.08.2013 tarihinde verilen üretim planından eksik üretim yapılmasına dair sözlü uyarı verildiği, ancak davacının davranışlarını düzeltmediği en son 12.09.2013 tarihinde mesai saatleri içinde sigara içmek suretiyle iş disiplin kurallarına aykırı davrandığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-h-ı maddesi uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek suretiyle feshedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (h) alt bendinde, işçinin hatırlatıldığı halde görevlerini yapmamakta ısrar etmesi durumunda işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu hükme bağlanmıştır.

İş görme edimi işçi tarafından işverenin verdiği talimatlara uygun olarak yerine getirilmelidir. İşverenin talimatlarının, bireysel ya da toplu iş sözleşmesi ile getirilebilecek sınırlamalar ile işçinin eğitimi, yeteneği ve takati gibi hususlara aykırılık oluşturmamalıdır.

1475 sayılı Yasada işçinin hatırlatıldığı halde görevlerini yapmaması haklı fesih nedeni olarak sayılmış ve işçinin bu anlık durumu yeterli görülmüşken, 4857 sayılı Yasa ile işçinin “görevi yapmamakta ısrar etmesi” kuralı getirilmiştir. Bu noktada işverenin hatırlatmasının ardından sadece bir kez görevi yapmama yeterli sayılmamalıdır. İşçinin görevi yapmama eylemi hatırlatmanın ardından devamlılık arz etmelidir.

İşveren tarafından fesih öncesinde, işçinin yapmakla yükümlü olduğu görevleri hatırlatılmalıdır. Bu hatırlatmanın sözlü ya da yazılı biçimde yapılması mümkündür. Bu konuda ispat yükü de işverendedir.

İşçinin görev tanımının, bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde açıkça öngörülmüş olması işverenin hatırlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İşçiye yapılacak hatırlatmada/uyarıda, işçiye yapması istenen görev açık biçimde bildirilmeli ve işin tamamlanmasına yetecek bir süre öngörülmelidir. Bildirimde, görevin hatırlatılması yeterlidir. Görevin gereklerinin yerine getirilmemesi durumunda iş sözleşmesinin feshedileceği hususunun ayrıca bildirilmesi gerekmez. Ancak, işveren tarafından işçiye bu yönde bir bildirim yapılmış ise, işçinin yeni bir eylemi gerçekleşmedikçe, önceki eylemlerine dayanılarak iş akdi feshedilemez.

İşçinin, verilen görevin bir kısmını yapmış olması halinde, bu davranışının nedenleri üzerinde durulmalı ve işverenin haklı fesih imkânının olup olmadığı, gerekirse uzman bilirkişilerce değerlendirilmelidir.

Çalışma koşullarında işçi aleyhine değişiklik niteliğinde olan görevlendirmelerin, 4857 sayılı Yasanın 22 nci maddesi uyarınca işçiyi bağlamayacağı açıktır. Bu kapsamda bir görevin yerine getirilmemiş olması işverene haklı fesih imkânı vermez.

Yargılama sırasında mahkemece fesih nedeni mali bir konu olmamasına rağmen dosya mali müşavire tevdi edilerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266. maddesi uyarınca hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.

Fesih bildirimi, davacıya verilen ihtarlar ve taraf tanık anlatımları değerlendirildiğinde, davacıya fesihten yaklaşık iki buçuk yıl önce soyunma dolabının anahtar mekanizmasını bozduğu gerekçesiyle ihtar verildiği, ihtar verilen olay ve fesih tarihi dikkate alındığında feshe gerekçe yapılamayacağı, fesih bildiriminde davacının 09.06.2013 tarihinde işe gelmediği belirtilmişse de davacının bir yıl önce 09.06.2012 tarihinde işe gelmediği ve konuyla ilgili ihtar verildiği,

20.05.2013 tarihinde gelmemesiyle ilgili ihtara karşı davacı noterden ihtarname göndererek bir yakınının vefatı nedeniyle vardiya amirini arayıp haber verdiğini bu nedenle ihtarı kabul etmediğini bildirdiği, adı geçen vardiya amirinin davalı tanığı olduğu ve davacının kendisini aradığını doğruladığı,

davacıya 03.08.2013 tarihinde verilen üretim planından eksik üretim yaptığı bu konuda sözlü uyarıda bulunulduğu belirtilmekteyse de taraf tanık anlatımlarında davacının bu konuda sözlü olarak uyarıldığı konusunda bir beyan bulunmadığı gibi, davacıya o gün ne kadar üretim yapması gerektiğinin tebliğine ilişkin ve davacının o gün ne kadar üretim yaptığı konusunda bir verinin dosyaya sunulmadığı, davacının 12.09.2013 tarihinde mola saati dışında yemekhane dinlenme alanında sigara içtiğinin tespit edildiği ancak bu eylem üzerine bir kısmı kanıtlanmayan davranışlara dayalı ihtarlardan söz edilerek fesih yapılmasının ölçülü olmadığı,

uyarı verilen olaylar ve feshe konu son olay değerlendirildiğinde herhangi bir ısrar durumunun bulunmadığı, feshin geçerli ve haklı nedene dayandığının ispatlanmadığı anlaşıldığından davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.