Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15187 K.2015/23467

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 01/10/1996 tarihinde Aktüerya bölümünde yönetmen olarak işe başladığını, .... grubunun ..... ve ... şirketinin çoğunluk hisselerinin satın alınması ve fiilen birlikte çalışmaya başlamaları sebebiyle aynı pozisyonda gerekenden daha fazla çalışan ortaya çıktığı ve istihdam fazlası olduğu gerekçesi ile işin, iş yerinin ve işletme gereklerinden kaynaklı nedenle 31/12/2013 tarihi itibariyle iş akdinin feshedildiğini,

davacının üzerinde korku ve endişe yaratacak şekilde iradesi fesada uğratılmak suretiyle söz konusu iş sözleşmesinin sona ermesinin sonuçlarına ilişkin baskı altında ve aynı gün gerçek iradesi dışında imzalatıldığını birleşme nedeniyle aynı pozisyonda olması gerekenden daha fazla çalışan ortaya çıktığı ve istihdam fazlası oluşturduğu durumun söz konusu olmadığı,

birleşme sonrası bölüme gelen kişilerin yaptığı işler ve pozisyonları ile davacının yaptığı iş ve pozisyonun tamamen farklı olduğunu, davacının yaklaşık 18 yıldan beri yönetmen olarak başarı ile yürüttüğünü yaklaşık 1.000 kişiden fazla istihdam edildiğini, son çare ilkesine uyulmadığını, başka pozisyonda iş teklifi yapılmadığını, açıklanan nedenlerle usul ve yasaya aykırı feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, fesih bildirimi davacıya tebliğ edildikten sonra görüşme yapılarak iş sözleşmesinin sona ermesine ilişkin protokol imzalandığı, makul yararını karşılayacak ölçüde ek ödeme yapılması teklif edildiğini, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücretleri dahil toplam 100.780,18 TL ödeme yapıldığı ayrıca feshe bağlı haklarının yanı sıra , bonus ödeme altında hak etmiş olduğu performans primi 19.180,00 TL bunun yanında 57.540,00 TL ek ödeme yapılması teklif edildiğini, davacının 01/10/1996 ile 16/12/2013 tarihleri arasında yönetmen olarak çalıştığını ve alınan işletmesel karar gereği iş akdinin feshedildiğini,

yeniden yapılanma, şube kapatma ve birleştirme kararları sonrası istihdam fazlalığının ortaya çıktığını, başka bölümde değerlendirme olanağının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildikten sonra iş sözleşmesinin sona ermesinin sonuçlarına ilişkin sözleşmenin imzalandığı, bunun davalı tarafından da kabul edildiği, fesihten sonraki sözleşmenin işverenin feshini ortadan kaldırmadığı, nitekim Dairemizin istikrar kazanmış içtihatlarında da böyle kabul edildiği (Dairemizin 05.12.2013 Gün, 2013/8385 Esas, 2013/32004 Karar; 27.02.2014 Gün, 2013/9619 Esas 2014/6427 Karar; 20.03.2014 Gün, 2013/14714 Esas, 2014/9286 Karar sayılı kararları) iş sözleşmesinin ikale ile sona ermediği, fesihten sonra düzenlenen sözleşmenin feshin sonuçlarına ilişkin olduğu,

feshin geçerliliğini etkilemediği, davacının iş sözleşmesinin istihdam fazlalığı oluştuğu gerekçesiyle işverence feshedildiği, fesih bildiriminde belirtilen nedenlerin bulunup bulunmadığı, fesih öncesi ve sonrası altışar aylık sigorta bildirgeleri, işe alınan işçilerin unvanları temin edilerek, feshin tutarlı uygulanıp uygulanmadığı,

feshin son çare olması ilkesine uyulup uyulmadığı konusunda aralarında hukukçu, işletme yönetimi ve banka/sigortacılık alanında uzmanların bulunduğu bilirkişi heyeti raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken fesihten sonra imzalanan sözleşmeye dayanılarak davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.