Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15213 K.2015/22816

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili müvekkilinin davalı işyerinde 1983 yılında çalışmaya başladığını, iş akdinin işveren tarafından geçerli bir neden olmadan feshedildiğini, insan kaynakları yönetmeliğine göre 60 yaşını dolduruncaya kadar çalışması mümkün iken hiçbir somut kritere dayanılmaksızın iş akdinin feshedildiğini, yönetmeliğin objektif ve genel olarak uygulanmadığını, müvekkilinden yaş olarak daha büyük olan yüzlerce çalışan personel bulunduğunu beyan ederek feshin geçersiz olduğunun tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili fesih yazısı henüz tebliğ olunmadan davacının emeklilik gerekçesi ile iş akdini sonlandırması nedeni ile akdin bizzat davacı tarafından sona erdirildiğinin kabulü gerektiğini, iş akdinin davalı tarafça feshedildiği kabul edilse bile davacı taleplerinin hukuka uygun olmadığını, ilk işe girdiği tarihte söz konusu yönetmeliği ve hükümlerini kabul ettiğini, yönetmelikteki değişikliklerin bilgisayar ve internet ortamında ve duyuru panolarında şirket çalışanlarına duyurulduğunu, emeklilik koşullarını taşıyan personelin iş sözleşmelerinin feshedilebilmesinin prensip olarak kabul edildiğini,

bu davanın münferit bir fesih işlemi gibi ele alınmaması gerektiğini, işverenin yönetim hakkı çerçevesinde iş gücünü gençleştirmesine yönelik yeni bir insan kaynakları politikasının sistemli bir şekilde uygulanması olarak görülmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini, işe iade davalarının mali sonuçlarının işverenin yönetim hakkı kapsamındaki reorganizasyonun gerçekleştirilmesine engel olmaması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının fesih tarihi itibariyle 60 yaşını doldurmadığı, işyerinde emeklilik hakkını kazanmasına rağmen hizmetinde yarar görülenlerin istihdamına devam edilmesi konusunda şirket yönetimine takdir hakkı tanındığı, davacının performansında düşüklük ve yetersizlik olduğu yönünde herhangi bir iddianın bulunmadığı, objektif ve genel bir uygulamanın bulunmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Somut olayda, davacının iş sözleşmesinin emeklilik hakkını elde etmesi nedeniyle feshedilmişse de; emekliliği gelmesine rağmen birçok işçinin çalışmaya devam ettiği, emekliliğe ilişkin genel ve objektif bir uygulamanın bulunmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak davacı 19.12.1983-30.06.2014 tarihleri arasında çalışmıştır. Kıdem süresi ve fesih sebebine göre işe başlatmama tazminatının 4 ay yerine 6 ay olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun olacaktır. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.