Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15587 K.2017/17653

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... Belediyesi Başkanlığı, Belediye Tiyatro Müdürlüğünde makine arıza teknisyeni olarak 15.12.2013 tarihinde 1 yıllık belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığını, 08.04.2014 tarihinde müvekkiline yazılı bildirim yapılarak 14.04.2014 tarihinde iş akdinin işveren tarafından sona erdirildiğini, her ne kadar işverence 2013-2014 tiyatro sezonunun 15 Mayıs tarihi itibarı ile sona ermesinin fesih sebebi olarak gösterilmiş ise de 1 yıllık süre bitmeden sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek; bakiye süre ücret alacağı ve ikramiye ücret alacaklarını istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı belediyenin tiyatro müdürlüğünde 15.12.2013 tarihinde işe alındığını, sözleşmenin 4. Maddesinde belirtildiği üzere tiyatro sezonunun sona ermesi nedeniyle sözleşmenin 14.05.2014 tarihinde sona erdirileceği hususunun 08.04.2014 tarih ve 190 sayı ile imza karşılığı davacıya tebliği ile fesih bildiriminin yapıldığını, davacı ile davalı ... adına ...

Belediye Tiyatroları Müdürlüğü arasında bir hizmet sözleşmesi imzalandığını, davacının ... Belediye Tiyatrolarına Özel Hizmet Sözleşmeli Personel olarak kabul edildiğini, sözleşme süresinin iki ay deneme süresi olmak kaydıyla 11 ay 15 gün olduğunu, sözleşmenin her tiyatro sezonu için yeniden yapıldığını, sözleşmeyi yenilemek ve feshetmenin yönetim kurulunun yetkisinde olduğunu, kararın tiyatro müdürü tarafından uygulandığını savunarak,davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle;tüm dosya kapsamı ve davacının sigortalı hizmet cetveli, işyeri özlük dosyası,tanık beyanları,emsal ücret araştırması,bilirkişi raporu ve tüm delilerin değerlendirilmesi neticesinde;davacının hizmet süresinin 6 ay 16 gün olduğu , feshin 4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesindeki koşulları taşımadığının kabulüne,davacının bilirkişi raporunda belirtilen döneme ait bakiye süre ücret alacağının, ödendiği davalı tarafından kanıtlanamadığı ve davacının bilirkişi raporunda belirtilen ikramiye alacağının ödendiğine ilişkin davalı tarafından belge ibraz edilmediği ve belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş sözleşmesinin süresinden önce haklı bir neden olmaksızın feshedildiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshine dayalı olarak işverence ödenmesi gereken kalan süreye ait ücretler konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Borçlar Kanununun 325 inci maddesinde, “İş sahibi işi kabulde temerrüt ederse, işçi taahhüt ettiği işi yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebilir” şeklinde kurala yer verilerek işçinin kalan süre ücretini talep hakkı olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 408. maddesinde işverenin işi kabuldeki temerrüdü sebebiyle işçinin iş görememesi halinde ücret hakkının olduğu açıklanmıştır. İşçinin iş görme edimini yerine getirememesi halinde yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir işi yaparak kazandığı veya kasten kaçındığı yararlarının indirileceği de hükme bağlanmıştır.

Bakiye süre ücretinin istenebilmesi için, iş sözleşmesinin haklı bir neden bulunmaksızın işverence feshedilmiş olması gerekir. İşverenin feshi 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinde yazılı sağlık sebeplerine, ahlâk ve iyi niyet kuralları ile benzerlerine uymayan hallere veya zorlayıcı sebeplere dayanması halinde, sözleşmenin kalan süresine ait ücretler yönünden işçinin talep hakkı doğmaz.

15.03.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 15.03.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4773 sayılı Yasa ile “geçerli fesih” kavramı iş hukukunda yerini almıştır. Her ne kadar geçerli fesih gerek yukarıda değinilen Yasa ve gerekse 4857 sayılı İş Kanununda belirsiz süreli iş sözleşmeleri için öngörülmüş olsa da, belirli süreli iş sözleşmesi bakımından da tartışılmasında yarar bulunmaktadır.

Geçerli neden ister işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklansın, isterse işçinin yeterliliği ve davranışlarına dayansın, belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce işverence feshi için gerekçe oluşturmamalıdır. Gerçekten, belirli süreli iş sözleşmesi düzenleyerek taraflar fesih iradelerini sürenin sonuna kadar askıya almış sayılmalıdır.

Bu itibarla geçerli nedenlerin varlığına rağmen belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş sözleşmesi süresinden önce haklı bir neden olmaksızın feshedildiğinde kalan süreye ait ücretinin ödenmesi gerekir.

Belirli süreli iş sözleşmesinde, feshin Borçlar Kanunun 117 nci maddesinde (6098 Sayılı TBK 136) sözü edilen ifa imkânsızlığına dayanması halinde bakiye süre ücreti ödenmesi gerekmez. İfa imkânsızlığı, edimin içeriği değişmeksizin borcun aynen yerine getirilmesinin olanaksız hale gelmesi olarak açıklanabilir.

İşçinin iş görme edimini ifa edememesinin, işverenin temerrüdünden kaynaklanması durumunda, sanki sözleşme devam ediyormuş gibi kalan süreye ait ücret ve diğer hakların ödemesi gerekecektir. İş Hukukunda ücret kural olarak çalışma karşılığı ödenir. Aksinin kanunda öngörülmesi ya da taraflarca açık biçimde kararlaştırılması gerekir. Bakiye süre ücreti eylemli bir çalışmanın karşılığı olmadığından, 4857 sayılı Yasanın 34 üncü maddesinde öngörülen özel faiz uygulanmaz ve bu ücretlere ilişkin olarak sigorta primi ödenmesi de gerekmez.

Borçlar Kanununun 325 inci maddesine (6098 Sayılı TBK 408) göre işçinin, sözleşme kapsamındaki işi yapmaması sebebiyle tasarruf ettiği miktar ile diğer bir işten elde ettiği gelirleri veya kazanmaktan kasten feragat ettiği şeyler kalan süreye ait ücretler toplamından indirilmelidir. Bu konuda gerekli araştırmaya gidilmeli, işçinin sözleşmenin feshinden sonraki dönem içinde başka bir işten gelir elde edip etmediği ya da iş arayıp aramadığı araştırılarak indirim yapılmalıdır.

İşçiye belirli süreli iş sözleşmesinin varlığına rağmen ihbar tazminatı ödenmişse bu tutarın, bakiye süre ücretinden gerekli indirimler yapıldıktan sonra kalan miktar üzerinden mahsup edilmesi gerekir. (Yargıtay 9. HD. 16.6.2008 gün 2007/16098 E, 2008/15750 K.).

Somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı ... arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde çalışma süresi öngörülmediği gibi giriş ve çıkış takibinin davalı tarafından yapıldığı,... Belediye Tiyatro Müdürlüğü'nün yönetim kurulu kararı gereğince 2013-2014 Tiyatro Sezonu'nun 15 Mayıs 2014 tarihi ile sona ermesi nedeniyle özel hizmet sözlemesi ile görev yapan davacının iş akdinin 08.04.2014 tarihli fesih bildirimi ile feshedildiği anlaşıldığından yukarıda belirtilen Yargıtay ilke kararı gereğince de sözleşmenin belirli süreli olarak kabulü mümkün değildir.

Sözleşme belirsiz süreli olup, mahkemece davacının bakiye süre ücret alacağı talebinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.

F) Sonuç: