Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15774 K.2018/9555

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin Mayıs/1997 ila 07/05/2013 tarihleri arasında davalı işyerine en son net 1.380,00-TL aylık ücret karşılığı depo sorumlusu olarak çalıştığını, iş akdinin davalı tarafından haksız ve gerekçesiz şekilde feshedildiğini, haftanın 6 günü olmak üzere hafta içi 08.00 ila 20.00 saatleri arasında, Cumartesi günleri ise 08.00 ila 16.00 saatleri arasında resmi bayram ve genel tatiller dahil olmak üzere çalıştığını ancak fazla mesai ve tatil günlerindeki çalışma karşılıkları ile 7 günlük ücret alacağının davalı işveren tarafından ödenmediğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 05/07/2000 tarihinde müvekkiline ait işyerinde depo sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, 25/02/2008 tarihinde işe mazeretsiz ve bildirimsiz 2 gün gelmemesi üzerine işten çıkartıldığını, rapor getirmesi üzerine 28.02.2008 tarihinde tekrar işe alındığını, davacının 11/03/2009 tarihinde başka işe gireceğini beyan etmesi üzerine kendisine tüm tazminat ve alacaklarının ödendiğini ancak davacının 04/06/2009 tarihinde tekrar müvekkiline ait işyerinde yine depo sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, son ücretinin asgari geçim indirimi alacağı dahil 824,38-TL olduğunu,

müvekkiline ait işyerinde 2011 yılından önce zaman zaman fazla çalışma yapılmakla birlikte 2011 yılı Ağustos ayında yapılan yeniden yapılanma ile haftalık çalışma saatlerinin 45 saat ile sınırlandırıldığını, istisnai olarak bazı personelin haftalık 45 saati aşan çalışma yapmaları halinde ücretlerinin bordroya yansıtılarak ödendiğini, en son davacının geçerli bir mazereti olmadan izin istediği ancak izin verilmemesi üzerine davacının izinsiz şekilde işyerinden ayrıldığını,

ertesi gün yazılı savunma ve mazereti talep edildiğinde davacının buna sinirlenip işyerini tekrar izinsiz şekilde terk ettiğini ve takip eden günlerde de işyerine gelmediğini, iş akdinin bu nedenle müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak ve iş akdinin davalı tarafından haksız şekilde feshedildiği gerekçesiyle, kıdem ve ihbar tazminatları talebinin kabulü, ücret alacak talebinin reddine, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil alacak taleplerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, tazminat ile alacak hesabına esas alınması gereken hizmet süresi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

1475 sayılı Yasanın 14/2 maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında, işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi, hizmet birleştirmesi için şarttır.

İşçinin önceki çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatı ödenmişse, aynı dönem için iki defa kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden, tasfiye edilen dönemin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olmaz. Yine, istifa etmek suretiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağından, istifa yoluyla sona eren önceki dönem çalışmaları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.

Ancak aynı işverene ait bir ya da değişik işyerlerinde çalışılan süre için kıdem tazminatı ödenmemişse, bu süre aynı işverende geçen sonraki hizmet süresine eklenerek son ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır. Zamanaşımı definin ileri sürülmesi halinde, önceki çalışma sonrasında ara verilen dönem ... yılı aşmışsa önceki hizmet bakımından kıdem tazminatı hesaplanması mümkün olmaz.

İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulaması bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 2008/18826 E, 2008/14859 K).

İş akdinin devamı sırasında kıdem tazminatı ödenmiş ise, bu ödeme ile ödeme tarihinden fesih tarihine kadar hesaplanacak olan yasal faiz miktarı iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından mahsup edilir. Ancak kıdem tazminatı ile beraber ihbar tazminatı da ödenmiş ise, iş akdi ertesi gün devam etmiş olsa bile bu yeni bir iş akdi niteliğinde olup önceki dönemin tazminatlar açısından tasfiye olduğu kabul edilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı Mayıs/1997 ila 07/05/2013 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı ise, davacının 05/07/2000 ila 11/03/2009 ve 04/06/2009 ila 07/05/2013 tarihleri arasında çalıştığını savunmuştur.

Dosya arasında bulunan davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, davacının davalı işyerinde 05/07/2000-11/03/2009; 04/06/2009-06/09/2009; 07/09/2009-28/02/2011; 01/03/2011-30/09/2011 ve 01/10/2011-15/05/2013 tarihleri arasında çalıştığı ancak davalı tanık beyanına göre davalı işyerinde Mayıs/1997 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, yine taraf tanık beyanlarına göre 2011 yılında çalışmaya ara verdiği, ayrıca dosya arasında bulunan banka dekontlarına göre de, 11/03/2009 tarihindeki fesih için aynı gün davalı işverenden kıdem ve ihbar tazminatı aldığı anlaşılmaktadır.

Hizmet akdi devam ederken kıdem tazminatı ödenmesi halinde, iş sözleşmesi sona erdiğinde tüm çalışma süresine göre hesaplanan kıdem tazminatının mahsup edilebilmesi için önceki kıdemin alacak yönünden tasfiye edilmemesi gerekir.

Davacının Mayıs/1997 ila 11/03/2009 tarihleri arasındaki çalışması için davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığından bu dönem tasfiye edilmiştir.

Bu nedenle, davacının ilk dönem çalışması için işyerinden ayrıldığı 11/03/2009 tarihindeki süre ve ücret üzerinden kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanmalı, ödemeler mahsup edilmeli ve sonucuna göre fark kıdem ve ihbar tazminatı var ise bu miktar hüküm altına alınmalıdır.

Davacının 04/06/2009 ila 07/05/2013 tarihleri arasındaki dönem çalışması ise ayrı bir iş sözleşmesi kabul edilerek, bu çalışma dönemi için fesih tarihi olan 07/05/2013 tarihindeki süre ve ücret üzerinden hesaplanarak ve usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece açıklanan hususlar gözetmeksizin ve ayrıca gerekçede hizmet süresi 3 yıl, 11 ay, 3 gün olduğu belirtilerek ancak hükme esas olarak ise, bilirkişinin 15 yıl, 8 ay, 29 gün üzerinden yaptığı hesaplama esas alınarak gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratacak şekilde, karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir