Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/16428 K.2015/21565

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı sendika vekili; davacının, davalı .....'de 01/03/2012 - 28/02/2014 tarihleri arasında İşletme Toplu İş Sözleşmesi (İTİS) imzaladığını, sözleşmeye göre vardiyalı çalışmayan bir işçinin Cumartesi ve Pazar günleri hafta tatili olduğunu ancak davalı .....'nin davacının Cumartesi kullandığı haftalık iznini yıllık izin olarak izin süresinden düştüğünü, Cumartesi ve Pazar günlerinin yıllık izin süresinden sayılamayacağının tespitini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; Toplu İş Sözleşmesinin 12. Maddesindeki ''vardiyalı çalışma yapılan işyerlerinin ve eklentileri haricindeki yerlerde Cumartesi ve Pazar günleri hafta tatili yapılır.'' hükmüne uygun olarak vardiyalı çalışma yapılan yerlerde Cumartesi gününün izinden sayılacağını, bu yönde tespit edilmesini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı işyerinde uygulanmakta olan ....., ....., ..... arasında yapılan 15. Dönem 01/03/2012 - 28/02/2014 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinin 12/c,d maddeleri incelendiğinde vardiyalı çalışma yapılan iş yerleri eklentileri harici yerlerde Cumartesi ve Pazar günleri tatil yapılacağını, haftalık çalışmanın beş gün ve günlük çalışmanın sekiz saat olacağını düzenlendiği gerekçesiyle;

davalı işyerinde uygulanmakta olan ve TES - İŞ, ....., ..... arasında yapılan 15. Dönem 01/03/2012 - 28/02/20014 tarihler arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin 12/ c d md. uyarınca davalıya ait işyerinde vardiyalı çalışma dışındaki çalışanlar yönünden Cumartesi ve Pazar günlerinin tatil günü olduğu, bu günlerin yıllık izin süresi hesabında nazara alınmaması gerektiğinin kabul ve tespitine karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı HMK.’un 113. maddesi uyarınca “Dernekler ve diğer tüzel kişiler, statüleri çerçevesinde, üyelerinin veya mensuplarının yahut temsil ettikleri kesimin menfaatlerini korumak için, kendi adlarına, ilgililerin haklarının tespiti veya hukuka aykırı durumun giderilmesi yahut ilgililerin gelecekteki haklarının ihlal edilmesinin önüne geçilmesi için dava açabilir”. Sendika bu madde kapsamında belirtilen tüzel kişilerden biri olduğundan üyeleri adına bu madde kapsamında dava açabilir. Topluluk davası ile sendika 6356 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca üyelerini temsil etmektedir. Açılan dava üyelerinin menfaatleri ile ilgilidir. Dolayısı ile sendika bu dava türü ile;

1.Üyelerinin haklarının tespitini,

2.Üyeleri hakkında hukuka aykırı durumun giderilmesini ve

3.Üyelerinin gelecekteki haklarının ihlal edilmesinin önüne geçilmesini, talep edebilir.

Diğer taraftan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 53/1 maddesi uyarınca “Uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin yorumundan doğan uyuşmazlıklarda sözleşmenin taraflarınca dava açılabilir. Mahkeme en geç iki ay içinde karar verir. Kararın temyiz edilmesi hâlinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar”.

Açılan dava anılan hükümler kapsamında Toplu İş Sözleşmesindeki kuralın yorumu ve tespiti davasıdır.

Davalı işyerinde uygulanmakta olan ....., ....., ..... arasında yapılan 15. Dönem 01/03/2012 - 28/02/2014 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinin 12/d maddesinde haftalık çalışmanın beş gün olduğu açıklanmıştır. Anılan sözleşmede Cumartesi gününün Pazar gününe ek olarak akdi tatil günü olarak kabul edildiği açıktır. Ancak vardiyalı için ayrım yapılması, vardiyalı işçiler için Cumartesi gününün akdi tatil günü olmadığı anlamına gelmez.

Zira vardiyalı çalışmada, işçi akdi ve yasal tatil günü de çalışır, ancak iznini diğer günler kullanır. Bu nedenle mahkemece vardiyalı vardiyasız ayrımı yapılmaksızın haftalık beş iş günü kabulüne göre izinde iken vardiyalı çalışma olmayacağından tüm işçiler için Cumartesi ve Pazar günlerinin yıllık izin süresinden sayılmamasına karar verilmesi gerekir. Bu yönde davacı vekilinin temyizi yerindedir.

6356 sayılı Yasanın 53/I maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

F) Sonuç:

1. Yerel mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA

2. Davanın KABUL ile,

Davalı ..... sendikası ile davalı işveren ..... işveren adına ..... sendikası arasında yapılan 15. Dönem 01/03/2012 - 28/02/2014 tarihleri arasında yürürlükte olan Toplu İş Sözleşmesinin 12/ c d md. uyarınca davalıya ait işyerinde vardiyalı vardiyasız ayrımı yapılmaksızın Cumartesi ve Pazar günlerinin tatil günü olduğu, bu günlerin yıllık izin süresi hesabında nazara alınmaması gerektiğinin KABUL ve TESPİTİNE

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı 412,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıa verilmesine,

6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine,