Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/17310 K.2017/22163

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 23/05/2011 de 2 yıl süreli iş akdi imzaladığını ve üst düzey çalışan olarak direktör sıfatıyla görev alması kararlaştırıldığını, SGK başlangıcı 01/07/2011 olmasına rağmen sözleşme tarihi olan 23/05/2011 de görevine başladığını ve süreli iş sözleşmesi de hem resmen hemde fiilen yürürlüğe girdiğini, sözleşmenin imza tarihinde başlayacağı açıkça belirtildiği gibi davacıya gönderilen bir kısım e mailler ile 23/05/2011-01/07/2011 arası dönem için maaş ödemesinin bir kısmının elden yapıldığını, davacı maaşlarını birçok kez kısmen ve düzensiz aldığını,

Haziran / 2013 ayı dahil geçmiş 5aya ilişkin maaşlarını ise hiç alamadığını, 04/06/2013 tarihindi ihtarname ile 10/06/2013 itibariyle süreli iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, işveren davacı halen şirkette çalışmaya devam ederken SSK kaydını Kod 5 süreli iş sözleşmesinin sona ermesi gerekçeli olarak 31/05/2013 de kendsiniden habersiz sona erdiğini, son günü 22/05/2013 günü olan süreli iş sözlşemesinin 31/05/2013 de sona erdirilmesi o sözleşmesinin uzatıldığına delil olduğunu,

davalı çok sıra dışı bir uygulamayla 26/04/2013-30/06/2013 arası dönem için yani 2 aydan uzun bir süre için kanuni ve sözleşmeden kaynaklanan yıllık izinin haricinde davacıya ayrı bir ücretli izin hakkı daha tanıdığını , taraflar arasında arasındaki belirli süreli iş sözleşmesi 2 yıl daha uzatıldığını, sözleşmenin ilk dönemi 23/05/2013 de sone erdiğini, ancak tarafların sözleşmenin uzatılması yönündeki ortak iradesi sonucu ek 2 yıl daha yani 23/05/2015 e kadar uzatıldığını, davalı şirketçe 30/06/2013 e kadar ücretli izin verildiğini,

taraflar arasında yapılan görüşmelerde şirket içindeki problemlerin çözüleceği vaat edilerek sözleşmenin aynı şartlarda devam edeceği belirtildiğini, Haziran - Temmuz / 2013 aylarında davacı muhatap alınarak şirket yönetimince gönderilen mailler ve bu dönemde yerine başkasının istihdam edilmemesi ve işverinin SGK kaydını davacıdan habersiz 31/05/2013 de sona erdirilmesi de sözleşmenin uzatıldığının delili olduğunu, sonuç olarak haklı nedenle fesih ve uzayan süreli iş sözleşmesi gereği davacı 23/05/2015 e kadar alacağı tüm maaşlarını hak ettiğini,

davacı kanuni yıllık iznin karşlığı ve kendine verilen ek ücretli iznin karşılığı bedeli alamadığını, davacı sözleşmedeki çalışma yasağı şartı nedeni ile halen çalışamadığını, uzun bir süredir de maaşının alamadığını en son Mayıs 2013 maaş bordrosuna göre brüt maaşı 19637,95 TL ve net maaşının 15.406,40 TL olduğunu belirterek kısmi dava ve ıslah talebi toplamından oluşan 321.518,00 TL alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı; davacının 30/06/2011 de işe başladığı ve iş akdinin 31/05/2013 de sona erdiğini, şirketten alacağı bulunmadığını, iş akdi iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle feshedildiğin, davacı sözleşmeyle çalıştığını, sözleşmenin süresi başlıklı 1 maddesinde yürürlük tarihinden itibaren 2 yıl süre ile belirli süreli olarak akdedildiğini, ancak 2. Yılın dolmasıyla birlikte tarafların karşılıklı olarak anlaşması durumunda sözleşme takip eden 2 yıl süre için aynı koşullarda yenileceği belirtildiğini taraflar anlaşamadığı ve bu nedenle sözleşme süresi sona eren davacının iş akdi feshedildiğini,

davacı 23/05/2013 tarihi ile 30/05/2013 arasındaki 7 günlük süreyi tüm iddiaların temeline yerleştiğini , bir sözleşmenin taraflarının sözleşmenin süresinin bitmesi akabinde sözleşmeyi yenilemek maksadıyla anlaşmaya varmaları için bir süre geçmesi gerektiği ve tarafların bu süre zarfında durumu değerlendirebilerek karar verileceği açık olduğunu, davacının iş akdini sona erdirmek amacıyla gönderdiği ihtarname sözleşmenin bitimi ile çıkışının yapıldığı tarihten sonra keşide edildiği ve tebellüğ edildiğini, sözleşmenin süresinin sona ermesi ile davacının çıkışı 30/05/2013 de yapıldığını,

04/06/2013 de keşide edilen ihtarnamenin bir hükmü olmadığını , kullanmadığı izinlerini kullanması için zaman verilmesi sözleşmenin yenilendiği anlamına kesinlikle gelmediğini, davacı yalnızca bakiye izinlerini kullandığı ve iş akdinin süresi dolduğunu ve sözleşme yenilenmeyip sona erdiğini, hukuken delil niteliğinde dahi olmayan şirkete ait özel iç yazışmaların sunulması profesyonellikten uzak olup bu yazışmaların delil olarak değerlendirilmesini kabul etmediklerini, sözleşmenin 9 maddesinde yer alan rekabet etmeme yasağından kaynaklanan talep bakımından gerekli koşullar oluşmadığı için bu talebin reddi gerektiğini,

sözleşme haksız feshedilmeyip süresi bittiği için sona erdiğinden 12 maddedeki hükme dayanılarak talepte bulunalayamacağını, davacının şirketten maaş / izin ücreti alacağı olmadığını talep etmiş olduğu kıdem tazminatının yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen 23.05.2011 tarihli sözleşmenin 1.maddesinde sözleşmenin yürürlük tarihi 23.05.2011 olarak gösterilmiştir. Sözleşmede, sözleşmenin iki yıl süreli olduğu ve iki yılın dolması üzerine tarafların karşılıklı olarak anlaşması durumunda sözleşmenin takip eden iki yıl için aynı koşullarda yenileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Sözleşmenin 9. maddesinde sözleşmenin feshi halinde davacının rekabet etmeme yasağına uyması durumunda davalı işverenin, davacı çalışana, son net aylığının yarısını 6 ay boyunca her ay karşılamakla yükümlü olduğu karar altına alınmıştır.

Sözleşmenin 12. maddesinde sözleşmenin haksız feshi hallerinde karşılıklı cezai şart öngörülmüştür.

Dosya içerisinden davalı işverenin iş akdini 31.06.2013 tarihinde haksız nedenle fesh ettiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşme her ne kadar belirsiz süreli olarak düzenlenmiş ise de; davacının görevinin niteliği ile İş Kanunun 12. maddesi birlikte değerlendirildiğinde maddede belirlenen objektif koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış, iş akdi belirsiz süreli olarak kabul edilmiştir.Yine Borçlar kanununun 430. maddesinde belirtildiği üzere, belirli süreli iş akdi aksi kararlaştırılmamış ise fesih bildirimine gerek olmaksızın sürenin sonunda kendiliğinden sona ermekte olup, eğer fiili olarak devam ediyor ise belirsiz süreli akde dönüşmektedir. Bu nedenlerle iş akdi belirsiz süreli olarak kabul edilmiştir.

İş akdinin belirsiz süreli kabul edilmesi nedeni ile davacı lehine bakiye süre ücret alacağına hükmedilmemiştir.

İş akdi davalı işverence eylemli olarak haksız şekilde fesh edildiğinden davacı lehine kıdem tazminatı ödenmesine karar verilmiştir.

Davacı taraf yılık izin ücreti talep etmiş ise de; davacının yıllık izin ücreti alacağı bulunmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

Yine davacının bir kısım aylara ait ücret alacağının ödenmediği anlaşılmış, belirlenen ücret alacağının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davacı taraf cezai şart talebinde bulunmuş ise de; iş akdi belirsiz süreli kabul edildiğinden cezai şart alacağı talebinin ve yine aynı nedenle sözleşmenin 9. maddesine göre belirlenen tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece sözleşmenin yenilenmesi nedeniyle belirsiz süreli hale geldiği kabulü yerindedir.

Mahkemece taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9. Maddesinde ki rekabet etmeme maddesinde; davacının 6 ay sözleşmeye aykırı davranmaması veya davacının haksız feshi durumu haricinde, davacının almış olduğu son net aylık ücretin yarısını 6 ay boyunca hak edeceği maddesi ile sözleşmenin 12. Maddesindeki karşılıklı cezai şart öngören tazminat hükmü; sözleşmenin belirli ve belirsiz süreli olmasına, türüne bağlı değildir. Sözleşmenin belirsiz süreli olması bu tazminat ve alacağın istenmesine engel değildir. Mahkemece bu yönde yapılan değerlendirme hatalıdır.

İvazlı rekabet yasağında davacının rekabet yasağına uymadığı kanıtlanamadığından karşılığı ödenmesi gereken ivaz ile haksız feshe bağlı cezai şart tazminatı, TBK'nın 182. Maddesi gereğince indirime tabi olup olmadığı değerlendirilmek suretiyle kabul edilmesi gerekir.